Rezoluta 1199 u miratua 27 vjet më parë në ditën e sotme

Në ditën e sotme 27 vjet më parë, Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara miratoi rezolutën 1199, e cila bëri thirrje për një armëpushim midis forcave serbe të sigurisë dhe shqiptarëve të Kosovës, masa për të parandaluar një katastrofë humanitare dhe vazhdim të negociatave për t'i dhënë fund krizës në Kosovë.

Kjo Rezolutë erdhi më pak se gjashtë muaj pas Rezolutës së mëparshme 1160, e cila vendosi një embargo armësh dhe sanksione ekonomike ndaj RF të Jugosllavisë. Këshilli i Sigurimit dënoi më pas dhunën e policisë serbe kundër demonstruesve paqësorë, si dhe aktet terroriste të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), ndërsa udhëheqja shtetërore e RFJ-së u thirr të kërkonte një zgjidhje politike për konfliktin në Kosovë, dhe shqiptarët e Kosovës të dënonin të gjitha veprimet terroriste dhe të arrinin qëllimet e tyre me mjete paqësore.

E njëjta kërkesë për një zgjidhje politike dhe dënim të veprimeve terroriste u përsërit nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së në tekstin e rezolutës së ardhshme 1199. Me atë rast, ajo shprehu gjithashtu shqetësim për luftimet e intensifikuara në Kosovë dhe, siç u tha, përdorimin e tepërt të forcës nga forcat policore të Serbisë dhe Ushtria e RF Jugosllavisë, të cilat rezultuan në viktima të shumta civile dhe zhvendosjen e rreth 230,000 njerëzve nga shtëpitë e tyre.

Këshilli i Sigurimit i OKB-së, me Rezolutën 1199, i bëri thirrje RFJ-së të ndalojë të gjitha veprimet e forcave të sigurisë kundër popullsisë civile, si dhe të urdhërojë tërheqjen e të gjitha njësive që po shtypnin civilët.

Rezoluta i kërkoi RFJ-së të sigurojë mbikëqyrje efektive dhe të përhershme ndërkombëtare në Kosovë nga misioni vëzhgues i Komunitetit Evropian dhe misionet diplomatike të akredituara në RFJ, si dhe, në bashkëpunim me UNHCR-në dhe Kryqin e Kuq Ndërkombëtar, të lehtësojë kthimin e refugjatëve dhe personave të zhvendosur në shtëpitë e tyre, si dhe të lejojë aksesin e papenguar të organizatave humanitare dhe ndihmës në Kosovë.

U theksua gjithashtu nevoja që autoritetet në RFJ të "nxirrnin para drejtësisë" pjesëtarët e forcave të sigurisë që abuzuan me civilët dhe shkatërruan qëllimisht pronën.

Rezoluta theksoi vendosmërinë e Presidentit të RFJ-së, Slobodan Millosheviq, për të zgjidhur konfliktin me mjete politike, për të shmangur veprimet shtypëse kundër popullsisë civile dhe për të garantuar lirinë e lëvizjes së organizatave dhe vëzhguesve ndërkombëtarë humanitarë, si dhe për të siguruar kthimin e sigurt të refugjatëve.

Ashtu si të gjitha rezolutat e tjera që lidhen me Kosovën, Rezoluta 1199 bazohej në Kapitullin VII të Kartës së OKB-së, i cili parashikon mundësinë e përdorimit të forcës për të vendosur paqen dhe sigurinë.

Në fund të tekstit të rezolutës, u njoftuan veprime të mëtejshme dhe masa shtesë nëse rezoluta nuk respektohet.

Menjëherë pas miratimit të Rezolutës 1199, më 13. tetor 1998, Këshilli i NATO-s arriti në përfundimin se RFJ-ja nuk i kishte përmbushur kërkesat dhe lëshoi ​​një urdhër për sulme ajrore kundër RFJ-së, të cilat do të fillonin brenda 96 orësh.

Po atë ditë në Beograd, i dërguari amerikan Richard Holbrooke arriti një marrëveshje me Presidentin e RFJ-së, Slobodan Miloseviq, për zgjidhjen e krizës së Kosovës.

Bazuar në këtë marrëveshje, më 15. tetor 1998, Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të UJ-së dhe Komandanti Suprem i NATO-s në Evropë nënshkruan një marrëveshje që i jepte NATO-s akses të lirë në hapësirën ajrore mbi Kosovën me qëllim kontrollin e armëpushimit dhe lëvizjen e forcave në terren.

Një ditë më vonë, u nënshkrua një marrëveshje midis RFJ-së dhe OEBS-së për të dërguar 2.000 vëzhgues në Kosovë. Misioni vëzhgues i OEBS-së kishte, ndër të tjera, detyrën e verifikimit të përmbushjes së detyrimeve nga Rezoluta 1199 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, monitorimin e respektimit të armëpushimit, hetimin e raporteve për shkelje të armëpushimit dhe monitorimin e zgjedhjeve në Kosovë në mënyrë që ato të ishin të hapura, të drejta dhe të lira.

Që më 24. tetor, Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi Rezolutën e re 1203, e cila kërkonte nga RFJ-ja respektimin e Rezolutës së mëparshme 1199.

Pas negociatave të dështuara në Rambuje dhe bombardimeve të NATO-s mbi RF të Jugosllavisë nga marsi deri në qershor 1999, Këshilli i Sigurimit miratoi Rezolutën 1244 më 10. qershor të atij viti, pasi revokoi rezolutat e mëparshme mbi krizën e Kosovës, me qëllim një zgjidhje politike për krizën në Kosovë, ruajtjen e paqes ndërkombëtare, sigurinë dhe sigurimin e kthimit të lirë të refugjatëve dhe personave të zhvendosur në shtëpitë e tyre, e cila është ende në fuqi edhe sot.