Serbët nga Kosova i shkruan përsëri BE, SHBA dhe Quintit: Mungon mbrojtja, po rritet dhuna institucionale e Prishtinës

Në përvjetorin e dytë të Apelit për Paqe, i cili u nënshkrua më 3. qershor të vitit 2023 nga 163 anëtarë të komunitetit serb nga Kosova, nënshkruesit folën përsëri duke shprehur shqetësimin e tyre të thellë për përkeqësimin e situatës së sigurisë, institucionale dhe sociale në veri të Kosovës. Duke iu drejtuar komunitetit ndërkombëtar, kryesisht Bashkimit Evropian dhe vendeve të Quinte-s, ata kujtojnë "pritjet e paplotësuara dhe përshkallëzimin e represionit ndaj popullsisë serbe".

Nënshkruesit e Apelit për Paqe theksojnë se paralajmërimet e tyre për presionet dhe shkeljet e të drejtave të njeriut të komunitetit serb janë realizuar kryesisht, ndërsa kanë munguar veprime konkrete nga partnerët ndërkombëtarë që synojnë mbrojtjen e paqes dhe një shoqërie shumëetnike.

"Gjithashtu, nuk pati presion të nevojshëm mbi Qeverinë e Kosovës për të ndaluar veprimet e njëanshme, të pakoordinuara dhe shpesh të paligjshme të policisë së Kosovës dhe institucioneve të tjera ndaj komunitetit serb, institucioneve të saja. Në dy vitet e mëparshme, kemi qenë dëshmitarë të ndërhyrjeve brutale të policisë, arrestimeve selektive, heqjes së institucioneve themelore që i shërbejnë popullsisë serbe, por edhe masave sistemike që çojnë në pasivizim politik dhe shpërnguljen të serbëve nga Kosova", thuhet në deklaratë.

Shqetësuese e veçant, janë siç pohojnë ata, rastet e shpeshta të ngacmimit seksual të grave në veri të Kosovës, masat represive si heqja e dinarit dhe heqja e institucioneve kulturore dhe sportive serbe, si dhe ndalimi i importit të mallrave nga Serbia. Gjithashtu ka shpronësime të paligjshme të tokës për nevojat e bazave të sigurisë dhe kufizim të qasjes në pronën kishtare të Eparkisë së Rashko-Prizrenit.

Kryetarët e komunave në veri të Kosovës, të zgjedhur me vetëm tre përqind pjesëmarrje, marrin vendime që kërcënojnë drejtpërdrejt komunitetin shumicë serb, dhe ndërtesat fetare janë gjithashtu cak i dhunës institucionale, sipas nënshkruesve.

Ata kujtojnë se Apeli për Paqe u dërgua më shumë se njëqind ditë para konfliktit në Banjskë, sepse, siç theksojnë ata, ata e dinin se "gjithmonë do të ketë nga ata që do të preferonin të zgjidhnin luftën sesa të vuanin në paqe".

"Kjo është arsyeja pse ne u bëjmë thirrje edhe një herë përfaqësuesve të Bashkimit Evropian, Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Gjermanisë, Francës, Italisë dhe Britanisë së Madhe që të marrin masat e nevojshme për të ruajtur paqen dhe për të krijuar kushte për bashkëjetesën e shqiptarëve, serbëve dhe komuniteteve të tjera në Kosovë, pa dhunë institucionale nga autoritetet qendrore në Pristinë. Siç theksuam dy vjet më parë në Apelin për Paqe, ju mbani përgjegjësi historike dhe morale për fatin e popullit serb që jeton në këto zona. E ardhmja jonë varet nga vendosmëria juaj dhe nga shpejtësia juaj e veprimit - ruajtja e paqes në Kosovë. Historia do t'i kujtojë lëvizjet tuaja të ardhshme, prandaj ju bëjmë thirrje të jeni përgjegjës për vlerat e demokracisë dhe bashkëjetesës shumëetnike mbi të cilat mbështetet qytetërimi perëndimor", përfundon deklarata.