Velebit: Nuk pres asgjë vendimtare nga takimi në Shkup, status quo-ja në dialog do të mbetet

Politologu Vuk Velebit thotë se është e rëndësishme të kuptohet konteksti në të cilin po zhvillohet takimi i liderëve të rajonit me përfaqësuesit e SHBA-së dhe BE-së në Shkup lidhur me Planin e Rritjes së Brukselit për Ballkanin Perëndimor me vlerë gjashtë miliardë euro, siç tregon, ka një urgjencë, si me administratën evropiane ashtu edhe me atë amerikane, për të arritur njëfarë progresi në dialog.

"Këtë vit kemi zgjedhje si në Amerikë ashtu edhe në Evropë dhe lista e gjërave që duhen bërë po rritet. Mendoj se për shkak të kësaj do të ketë më shumë presion mbi rajonin tonë për të kryer disa gjëra. Nuk besoj se do jemi dëshmitar i ndonjë ndryshimi, mendoj se status quo-ja do të ruhet më shumë. Së pari, mënyra se si synohet të zgjidhet, nuk jam i sigurt se është e mundur. Së dyti, në Prishtinë ka një keqkuptim themelor dhe mungesë vullneti për asnjë lloj kompromisi apo respekt dhe mirëkuptim për qëndrimin serb”, thotë Velebit për Kosovo online.

Ai vazhdon se kur shikon se si jetojnë serbët në Kosovë, cila është pozita e të drejtave të tyre njerëzore dhe fetare, e bën të pamundur krijimin e ndonjë atmosfere normaliteti.

“Mendoj se BE-ja ka treguar mungesë të kapaciteteve për t'u marrë me këtë çështje dhe për këtë kemi një përfshirje në rritje të palës amerikane, e cila megjithatë ka një kuptim më të vogël të qëndrimeve serbe në raport me BE”, thote ai.

Velebit, i cili është edhe drejtor ekzekutiv i “Iniciativës Pupin”, nuk pret që të ndodhë ndonjë gjë vendimtare në takimin në Shkup, ku është paralajmëruar edhe prania e ndihmës sekretarit amerikan të shtetit për çështje evropiane dhe euroaziatike, James O'Brien.

"Mendoj se do të jetë vetëm një takim tjetër. Ne kemi pasur një takim edhe në Davos mes presidentin të Serbisë dhe James O'Brien e Miroslav Lajcak, kanë pasur takime edhe me palën prishtinase. Është vendimtare për Perëndimin që të mos ketë tensione këtu që mund të çojnë në disa konflikte. Për momentin, duket më shumë si status quo-ja dhe një lloj stabiliteti i përshtatet të dyja palëve, përderisa nuk ka konflikte dhe situata që kemi parë në vitin e kaluar”, thekson Velebit.

Kur është fjala për atmosferën para takimit në Shkup, duke qenë se Prishtina po paralajmëron heqjen e pagesave në dinarë, Velebit thotë se do të dëshironte të shihte më shumë presion ndaj kryeministrit të Kosovës Albin Kurtit për shkak të gjitha gjërave që po bën dhe duke mos bërë.

“Administrata e Prishtinës është ende nën sanksionet e BE-së që u futën vitin e kaluar, nuk jam i sigurt se ato do të braktisen derisa të formohet Asociacioni i Komunave Serbe. Dhe ajo që pres është presion më i madh ndaj Kurtit në lidhje me formimin e AKS dhe kjo është dhe këtë administrata amerikane disa herë e ka përsëritur në periudhën e mëparshme”, konsideron Velebit.

Duke folur për paketën e ndihmës evropiane prej gjashtë miliardë eurosh për Ballkanin Perëndimor, Velebit është i mendimit se është e rëndësishme që BE-ja të dërgojë sinjale se ky rajon është ende i rëndësishëm për të dhe se ata e duan atë si pjesë të Unionit por nuk beson se do të ketë përparim të madh.

“Paketa, jo vetëm e ndihmës financiare, por edhe e pozicionimit strategjik të këtij rajoni në raport me BE-në dhe SHBA-në, është e rëndësishme sepse nëse rajoni i Ballkanit Perëndimor zhvillohet, nëse lidhet, nëse bashkëpunojmë më shumë me njëri-tjetrin, kjo do të thotë stabilitet më të madh. Dhe në këtë mënyrë "po zgjidhen disa probleme të përshkallëzimit dhe konflikteve të mundshme. Mendoj se Serbia ka mundësinë të pozicionohet si një vend i inovacionit, ku sektori i IT-së po zhvillohet, si partneri kryesor i SHBA-së në këto rajone”, thekson politologu.

Ai shton se Serbia gjithnjë e më shumë shihet si shteti qendror i rajonit, por edhe i Evropës Qendrore Lindore.

"Është gjithashtu e rëndësishme të shohim se çfarë mund të mësojmë nga disa nga fqinjët tanë, si Hungaria, kur bëhet fjalë për zhvillimin e industrisë së automobilave. Në atë vend është prodhuesi më i madh në botë i makinave elektrike, i cili po ndërton fabrikën e parë në Evropë vetëm 50 kilometra larg kufijve me Serbinë. Në Serbi keni giga-fabrika të baterive të litiumit. Serbia ka një shans të pozicionohet si një partner strategjik dhe mendoj se kjo është një mundësi që duhet shfrytëzuar. Dhe duke eksportuar kapital, ne faktikojmë fuqinë tonë”, përfundon Velebit.