Vujinoviq: Bashkësponsorizimi i pritur për Rezolutën, Perëndimi nuk mendon për të ardhmen e rajonit

Studiuesi i studimeve të sigurisë Nikola Vujinoviq vlerëson se Rezoluta për Srebrenicën dhe bashkësponsorizimi i vendeve të rajonit është një precedent i pritshëm dhe një armë politike, por që Perëndimi nuk mendoi për pasojat e votës së tij për të ardhmen e rajonit.

“Është diçka e pritshme dhe që është krejtësisht, guxoj të them, pa menduar afatgjatë. SHBA, Britania e Madhe, Gjermania mund të jenë ose jo në këto zona, por ne do të jemi gjithmonë këtu, pasardhësit tanë do të jenë këtu. Dhe nesër dikush do të ankohet se dikush e ka përkrahur rezolutën kundër serbëve, pa kuptim”, ka thënë Vujinoviq për Kosovo online.

Ai thekson se nuk është i befasuar nga fakti që shumë vende nga Ballkani Perëndimor, si Maqedonia e Veriut, Shqipëria dhe Bosnja dhe Hercegovina, ishin në mesin e bashkë-sponsorizuesve. Këtë ai e shpjegon me “disponimin antiserbë”.

“Pse këto vende? Epo, ato janë të gjitha elitat që janë nën kontrollin e disa fuqive të mëdha. Dhe për të mbijetuar në ato pozita, përfshirë DPS-në malazez, shkojnë siç ju thonë. Unë jam plotësisht i bindur se në Maqedoninë e Veriut, nëse do të flisnit privatisht me ndonjë burrë shteti, maqedonas, ai do t'ju thoshte "mos me shqetëso për këtë, na thanë ta mbështesim". Është e qartë për shqiptarët, edhe për Bosnje-Hercegovinën, madje edhe për ata duklianët apo malazezët apo Komitet në Mal të Zi... Këto janë thjesht qëndrime antiserbe dhe çdo gjë që është antiserbe do të jenë në favor të tyre”, pohon Vujinoviq.

Ai shton se për Perëndimin ishte shumë e rëndësishme që sa më shumë vende të rajonit të përfshihen si bashkë-sponsorizues të Rezolutës, sepse në këtë mënyrë u dërgohet një mesazh i qartë anëtarëve të tjerë të OKB-së.

Në të njëjtën kohë ai thekson se kjo e vështirëson Serbinë që të luftojë para Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së për të mos lejuar që një dokument i tillë të votohet, por zyrtarët e saj këtë ende po e bëjnë me sukses.

“Presidenti foli me 25 vende afrikane në ditët e fundit. Dikush do të pyesë pse. Epo, të gjithë kanë një zë të barabartë në Asamblenë e Përgjithshme. Nëse kjo do të ishte në Këshillin e Sigurimit, ne nuk do të shqetësoheshim sepse Rusia dhe Kina do të kishin vënë veton ndaj saj. Por, në Asamblenë e Përgjithshme jemi afër që mund të mos kalojë”, beson Vujinoviq.

Ai pretendon se Rezoluta është vazhdimësi e presionit politik ndaj Serbisë.

“Kjo rezolutë është një tjetër vazhdimësi e presioneve politike për shkak të politikës sonë të jashtme, për shkak të përpjekjes sonë për të qenë neutral. Në thelb është një precedent. Në këtë moment, ka gjenocid në Gaza, forcat ukrainase po i detyrojnë njerëzit e tyre në thertore dhe ne po flasim për Srebrenicën, që është padyshim një krim lufte, por vënia e tij si shembull gjenocidi është me të vërtetë e kotë”, thotë Vujinoviq.

I pyetur nëse Kosova mund ta përdorë miratimin e Rezolutës për Srebrenicën për shkak se deri më tani ka shpallur padi për gjenocid ndaj Serbisë, bashkëbiseduesi ynë nuk ka dyshim se një dokument i tillë i OKB-së do të bëhet armë politike për të cilën, siç thekson ai - “vetëm qielli është kufiri”.

 “Fakti që kjo Rezolutë do të miratohet politikisht dhe do të pranohet në Asamblenë e Përgjithshme – qielli është kufiri se çfarë do të bëjnë më pas. Kemi njoftime nga Sarajeva se do të ketë kërkesë për dëmshpërblime të luftës pavarësisht se gjykata në Hagë ka vendosur që Serbia nuk ka marrë pjesë në atë krim. Mirëpo, historitë janë politike, argumentet janë politike, dhe atëherë shqiptarët e Kosovës mund ta bëjnë atë padi. Tani, çështja e një padie shpesh nuk është një çështje e realizimit të saj, por një çështje e reputacionit. Kemi Expo 2027, dhe dikush e “ngjit” Serbinë me padi për gjenocid. Unë nuk jam i sigurt se çdo ekspozues i mundshëm do të përgjigjet për të ardhur në një gjendje gjenocidi", beson Vujinoviq.

Ai shton se një problem tjetër është se shumica e liderëve në rajon e ndërtojnë popullaritetin e tyre në "luftën kundër serbëve".

“Stabiliteti i regjimit të Kurtit është i diskutueshëm, ai është nën kontrollin e SHBA-ve, më tepër të Gjermanisë, dhe shumë lehtë mund të largohet dhe nuk mund të arrijë asnjë legjitimitet në popullin e tij, përveç në luftën kundër serbëve. Është i vetmi legjitimitet kudo në rajon që është i sigurt për politikanët e atyre vendeve. Kemi parë zgjedhjet kroate dhe negociatat e koalicionit ku Penava nga Lëvizja Atdheu nuk do të shkojë në koalicion me serbët sepse janë serbë. Është racizëm I kulturuar I drejtëpërdrejt”, përfundon Vujinoviq.

I pyetur nëse vendimi i disa vendeve për të qenë bashkësponsor i Rezolutës për Srebrenicën do të ndikojë në bashkëpunimin e mëtejshëm dypalësh dhe ekonomik në rajon, ai thekson se kjo është enigmë për momentin sepse disa elita politike në Maqedoninë e Veriut tashmë kanë lënë të kuptohet se largimi nga nisma e Ballkanit të Hapur, dhe kjo është e ngjashme kur bëhet fjalë për Shqipërinë.

“Nga pikëpamja objektive, madje edhe pro-serbe, nuk e kam të qartë se si ne dhe Shqipëria bashkëpunojmë me kaq sukses. Turistët serbë shkojnë në bregdetin shqiptar, fuqia punëtore lëviz pa karta identiteti, kamionët i kalojnë kufijtë pa problem, dhe ne kemi probleme në planin politik. Këtë do t'ia atribuoja dashamirësisë sonë, vullnetit të mirë të Serbisë. Nuk mund të them se sa do të zgjasë, por në thelb, marrëdhëniet në rajon janë të këqija për shkak të Serbisë. Nëse nuk do të kishim kaq shumë vullnet të mirë, ky do të ishte një rajon shumë më i keq sot në Evropë, sepse sjellja e fqinjëve tanë ndaj nesh është me të vërtetë më e vështirë për t'u thënë sesa e keqe," beson Vujinoviq.