Komunat serbe nga Kosova në Panairin Ndërkombëtar të Turizmit - histori, kulturë, traditë dhe ushqim të mire

Komunat serbe nga Kosova do të prezantojnë një ofertë dhe program të pasur në Panairin e 45-të Ndërkombëtar të Turizmit, i cili do të mbahet në Beograd nga 22 deri më 25 shkurt.

Në Panairin e Turizmit, një numër i madh institucionesh, organizatash, shoqatash dhe individësh do të prezantojnë gjithçka që është karakteristikë e kësaj klime dhe për të cilën njihet gjerësisht.

Trashëgimia e pasur kulturore, manastiret e periudhës mesjetare plot histori, valle, këngë, kostume popullore do të jenë vetëm pjesë e programit të ofruar për vizitorët e panairit nga ekspozuesit serbë nga Kosova.

Në stendë do të shfaqet edhe tavolina e famshme kosovare, e cila sigurisht shkon me raki. Për turistët që zgjedhin natyrën e paprekur, shëtitjet dhe çiklizmi në mal janë gjithashtu në ofertë.

Në stendin e Zyrës për Kosovë dhe Metohi, Autoriteti i Përkohshëm i Qytetit të Prishtinës me seli në Graçanicë do të prezantojë ofertën e tij turistike.

Drejtori i Arkivit të Kosovës dhe Metohisë, Marko Markoviq, tha se potenciali turistik i Graçanicës është i madh, por që nuk është shfrytëzuar plotësisht. Siç deklaroi ai, në Panairin e Turizmit do të prezantohen të gjitha ato potenciale turistike që meritojnë vëmendjen e turistëve.

“Vizitorëve të panairit do të ju prezantohent një trashëgimi e pasur kulturore dhe një potencial i gjerë turistik, i cili reflektohet në një xhiro në shenjtëroren e lashtë të Milutinit, manastirin e Graçanicës, në afërsi është vendi i Ulpianës, ka edhe shumë të tjera kisha dhe manastire të periudhës mesjetare që gjithashtu ia vlen të vizitohen. Është një gjë e mirë që mund të vizitohen të gjitha brenda një dite. Kemi edhe Gazimestanin, vendin e Betejës së Kosovës, i cili ofron një histori të bukur nga e kaluara. Nga potenciali fetar që është më i përfaqësuar, qyteti i Prishtinës me rrethinë ofron edhe potenciale të tjera turistike. Ne kemi disa specialitete që kanë të bëjnë ekskluzivisht me këtë klimë. Është interesante që turistët të provojnë diçka që nuk do të kenë mundësi të provoj diku tjetër”, tha Markoviq.

Siç shtoi ai, ky rajon është i njohur edhe për rakinë dhe mjaltin e mirë, që do të gjendet edhe në panair.

“Nikoqirët e zellshëm bëjnë raki të mirë dhe të shijshme, është krenaria e çdo nikoqiri që të mirëpresin me rakinë e tyre kur të mbërrish dhe të tregohesh si mikpritës i vërtetë në mënyrën më të mirë të mundshme”, shtoi Markoviq.

Siç shtoi ai, këtë vit në panair do të marrin pjesë Arkivi i Kosovës dhe Metohisë së bashku me Autoritetin e Përkohshëm të Qytetit të Prishtinës dhe do të prezantojnë një aktivitet të pasur botues.

“Do të prezantojmë shumë libra, fotomonografi dhe katalogë me motivin e zonës së Kosovës dhe Metohisë, apo më konkretisht manastirit të Graçanicës me rrethinë. Së pari do të paraqesim fotomonografinë e manastirit të Graçanicës. Fotomonografia më e pasur për nga përmbajtja, në të mund të gjejmë fotografi nga viti 1878 deri në vitin 2022. E dyta është një katalog fotografik i muzeut francez Albert Kahn, ku mund të gjejmë foto të vitit 1913 që tregojnë Prishtinën, Prizrenin, Graçanicën dhe Lipljanin. fotot e para me ngjyra në Kosovë dhe Metohi dhe e treta është një katalog për Graçanicën që shoqëroi ekspozitën tonë shumë të njohur”, tha Markoviq.

Ai ftoi të gjithë ata që planifikojnë të vizitojnë Panairin të vizitojnë stendin ku do të ketë ekspozues nga Kosova dhe të vendosin që të vizitojnë të gjitha pamjet pas kësaj.

“Në një kohë kur të gjithë duan të udhëtojnë nëpër Evropë dhe botë, mendoj se mesazhi më i bukur do të ishte se çështja nuk është të shohësh Parisin dhe të mos shohësh Prizrenin, ose të admirosh katedralet në Romë dhe të mos shohësh bukurinë e Graçanicës suaj, Patriarkanës së Pejës dhe Deçanit të Lartë më parë”, tha Markoviq.

Pavarësisht situatës së vështirë të sigurisë në terren, organizata e turizmit sportiv nga Leposaviqi do të prezantojë ofertat e saj në Panairin e 45-të Ndërkombëtar të Turizmit në Beograd këtë vit. Ky qytet i vogël në veri të Kosovës është i fokusuar në bukuri natyrore, ecje, alpinizëm dhe çiklizëm malor. Ata do t'i prezantojnë ofertat e tyre të dielën në stendën e Zyrës për KdheM.

Turizmiologu Nikolla Radosavljeviq thotë se një nga vendet më të bukura në Leposaviq është tempulli i Shën Vasilij Ostroshkit. Megjithatë, këtë vit skadon, fokusi do të jetë në potencialin "outdoor".

“Organizata e Sportit dhe Turizmit ka vite që promovon të gjitha potencialet turistike të komunës  sonë, deri në vitin e kaluar ka qenë gjithëpërfshirës dhe që nga viti i kaluar Organizata e Sporteve dhe Turizmit është fokusuar në potencialet “outdoor” që ka komuna jonë, pra në panairin e ardhshëm do të fokusojmë turizmin në Beograd, siç thashë, në potencialet "outdoor". Konkretisht, kam parasysh të gjitha ato aktivitete në natyrë, shëtitje, alpinizëm, biçikleta malore, ndërtimin e qendrave rekreative dhe të gjitha llojet e tjera për shembull vendbanimet e kampeve, se fokusi ynë është në të ardhmen”, tha Radosavljeviq.

Radosavljviq shton se është edhe një nga destinacionet më të vizituara, kryqi në Kodrën e Kamiljes, i ngritur në vitin 2020, 20 metra i lartë dhe 12 metra i gjerë, i vendosur në 906 metra mbi nivelin e detit.

“Vetë Leposaviqi dallohet nga kisha e Shën Vasilij Ostroshkit, e cila ndodhet pranë rrugës kryesore. Që para disa vitesh, Kryqi në Kodrën e Kamiljes është një nga pikat e referimit, duke ofruar një pamje të bukur panoramike të gjithë komunës sonë të Leposaviqit. Ne kemi dy manastire më të mëdha në Vraçevë, Shën Vraçë dhe Shën Gjon në Soçanicë. Kemi lokalitetin arkeologjik Municipium në Soçanicë, Karriget e Qiellit në Kopaonik", tha Radosavljeviq.

Ai shton se pavarësisht problemeve me të cilat përballen, kjo organizatë ka investuar më shumë se një dekadë përpjekje për ta ngritur turizmin në një nivel më të lartë.

“Është shumë e vështirë, në 12 vitet e fundit ne jemi përpjekur që disi ta ngremë këtë degë ekonomike në një nivel më të lartë, por për shkak të gjithë situatës politike dhe të sigurisë në vendin tonë, është vërtet e vështirë, sidomos në vitin e kaluar kemi pasur shumë vështirësi në realizimin e projekteve dhe ideve”, ka theksuar Radosavljeviq.

Organizata e sportit dhe turizmit këtë vit, në bashkëpunim me Zyrën për Kosovë dhe Metohi, do të prezantohet më 25 shkurt, të dielën nga ora 12:00 në stendin ku të gjithë vizitorët mund të mësojnë për potencialin turistik të komunës së Leposaviqit në Panairin e 45. Ndërkombëtar të Turizmit në Beograd.

Në Panairin Ndërkombëtar të Turizmit, Komuna e Shtërpcës do të prezantojë traditën e saj, potencialet natyrore dhe turistike dhe produktet e njohura si djathi Sharrit, mjalti dhe rakia e bërë në shtëpi.

Teodora Stojçetoviq, bashkëpunëtore në prezantimin e Komunës së Shtërpcës në Panairin e Turizmit, theksoi se ky është viti i dhjetë jubilar në të cilin komuna e Shtërpcës do të prezantojë produktet e saj në stendin e Zyrës për KdheM.

“Në vizitën e saj të dhjetëvjetorit në Panairin Ndërkombëtar të Turizmit, Komuna e Shtërpcës do të prezantohet me të gjithë potencialin me të cilin është paraqitur në vitet e kaluara pasi ka qenë mysafire në Panairin e Turizmit, potencialet e saj natyrore dhe traditën që ka për shekuj në zonën e mbrojtur nga mali i Sharrit. Do të prezantohet me produktet që ofron kjo zonë. Një nga përfaqësuesit më të rëndësishëm të traditës sonë kulturore është djathi Sharrit, i cili prodhohet nga qumështi i pasterizuar i lopës dhe deles, të cilët ushqehen vetëm me speciet më cilësore bimore në këtë malë, është gjithashtu një nga shijet më të rëndësishme dhe më të ëmbla të këtij mali, që është mjalti i Sharrit, i cili prodhohet nga bletët punëtore nga barishtet më të mira”, tha ajo.

Ajo përkujtoi se në malin e Sharrit gjenden 1800 lloje bimore të mbrojtura, ndërsa theksoi se qendra e skijimit në Brezovicë, një nga vendpushimet më të mëdha të skive në Ballkan, është me rëndësi të veçantë për zhvillimin e turizmit.

“Do të kemi mundësinë të prezantojmë veçantinë e pasurive natyrore që gjenden në këtë mal dhe që i ruan mali, siç janë mbi 1800 specie bimore të mbrojtura që gjenden vetëm në këtë mal dhe do të kemi mundësinë të prezantojmë kulturën tonë dhe traditën dhe gjithë atë që ruajmë kaq shekuj. Ajo që është e rëndësishme për këtë zonë për zhvillimin e turizmit dhe tërheqjen shtesë të vizitorëve është qendra e skive në Brezovicë, e cila funksionon që nga viti 1954 dhe është një nga resortet më të mëdha të skive në Ballkan me një mjedis alpin dhe shtigje”, tha Stojçetoviq.

Potencialet turistike janë prezantuar edhe në vitet e kaluara në Panairin e Turizmit në Beograd në stendin e Zyrës për Kosovë dhe Metohi, i cili çdo vit vizitohet nga një numër i madh i vizitorëve gjatë panairit treditor.