Promovimi i fjalorit serbisht-shqip në Tiranë: Një kontribut i madh në gjuhësinë ballkanike

Në Akademinë e Shkencave të Shqipërisë në Tiranë, u mbajt promovimi i fjalorit serbisht-shqip, me autor doajenin e gazetarisë dhe publicistin nga Maqedonia e Veriut, Rexhep Zllatku, në të cilin u vlerësua që kjo vepër do të jetë shumë domethënëse si për të gjithë Ballkanin ashtu edhe për gjuhësinë në nivel global.

Ideja për të krijuar këtë vepër kapitale, siç tha Zllatku për Kosovo Online, i ka lindur në rininë e tij të hershme, kur në internatin në Prishtinë, ku la vendlindjen e tij Tetovën për të vazhduar shkollimin në gjuhën amtare shqipe në vitin 1953, dëgjova për herën e parë gjuhën serbe.

“Gjuhën serbe e kam dëgjuar për herë të parë, para së gjithash në një internat me serbë dhe malazezë me të cilët kam qenë në të njëjtën dhomë dhe kemi shkuar mirë. Kështu ishte edhe në shkollën e mesme, sepse ne shqiptarët kemi studiuar me serb në Shkollën e Mesme “Ivo Lola Ribar” në Prishtinë deri në vitin 1957, e pastaj u transferova në Shkup, kështu që shkollën e gazetarisë e mbarova në Beograd në Institutin Jugosllav të Gazetarisë dhe më pas Fakultetin Juridik në Shkup”, tha Zllatku.

Fjalori, si një lloj inventari fjalësh dhe shprehjesh, me shpjegime gramatikore dhe sintaksore, është zakonisht punë e një ekipi akademikësh, punë jashtëzakonisht e gjerë, afatgjatë, që kërkon përkushtim profesional, përgatitje dhe kulturë të fortë gjuhësore, konsiderohet nga profesioni, por Zllatku e bëri e vetme.

“E dija edhe para se të merresha me fjalorin se gjuha serbe është një gjuhë e pasur, e pasur me frazeologji, por edhe gjuha shqipe është e pasur dhe shumë e pasur. Nuk kam pasur ndonjë vështirësi të madhe, kam pasur shumë punë për të bërë, kam punuar kaq shumë vite dhe mendoj se mund të bëj akoma shumë, ka ende punë për të bërë në gjuhë. Munda të përkthej çdo frazeologji që ekziston në Fjalorin e gjuhës serbe të botuar në 2007, i gjithë fjalori nuk mungon asnjë fjalë, asnjë fjalë fare”, shpjegoi Zllatku.

Profesori në Universitetin e Prishtinës, akademiku Ali Aliu tha se kjo vepër do të mbetet monumentale si një vulë personale e punës afatgjatë të përkushtimit dhe profesionalizmit të veçantë të një gazetari, shkrimtari dhe gjuhëtari.

“Kjo është një ngjarje shumë e rëndësishme për të dy popujt e të dyja gjuhëve dhe jam i lumtur që kjo vepër, ky fjalor, kulmi i shkencës së gjuhës, mbërriti në promovimin në Tiranë në sallën e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe mendoj se duhet të ketë gjithnjë e më shumë ngjarje të tilla. Do të jetë më mirë edhe për shqiptarët edhe për serbët edhe për Ballkanin edhe për njerëzimin në përgjithësi”, beson Aliu.

Gazetari dhe analisti shqiptar Ben Andoni tha se kjo punë është kapital për profesionin.

“Çdo fjalor i ri është një dritare e re në kulturë dhe një mundësi e re për të gjithë ne të rinjtë, gazetarët dhe përkthyesit, sepse është gjuha që na bashkon dhe na jep një mundësi të re për të komunikuar dhe kuptuar më mirë njëri-tjetrin. Këtu ka qenë një premisë, sa më shumë gjuhë të dini, aq më shumë vleni, shpresoj që ky fjalor të jetë i dobishëm për shumë njerëz”, beson Andoni.

Fjalori serbisht shqip, i cili përmban 80.000 fjalë dhe shprehje, është shtypur nga shtëpia botuese "Logos-A" nga Shkupi, ndërsa kryeredaktor është Xhevat Loshi.