Preorani temelji manastira Crkve Bogorodice Hvostanske u Istoku; Meštani: poslednji udar na srpske povratnike

Istok
Izvor: Wikimapia

Da Priština ne staje u svom pohodu kako bi izbrisala verski i kulturni identitet srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, žestoko udarajući i otimajući objekte SPC, predstavljajući ih kao svoje, a na očigled međunarodne zajednice, koja sve nemo posmatra i ćuti, dokaz je novo zauzimanje oko 50 ari zemljišta na kojem se nalaze i temelji manastira Crkve Bogorodice Hvostanske koja datira iz 6. veka. Ostaci ovog sakralnog objekta nalaze se u selu Vrelo, u opštini Istok, piše Politika.

Kako "Politika" saznaje Srbi povratnici bili su zgranuti kada su pre nekoliko dana na zemljištu srpskog manstirskog kompleksa, gde su prema zapisima temelji više pravoslavnih crkava zatekli prostor ograđen žicom, metalnim stubovima i tablu na kojoj na albanskom piše "Crkveni kompleks Studenica".

Meštani su izjavili za Politiku da su polovinom septembra obišli Hvostansku Bogorodicu ili Hvostansku Studenicu, kako je mnogi zovu, a da su došavši da je obiđu ove sedmice imali šta da vide.

"Bagerima je prekopana zemlja, poravnat teren i ograđen žicom. Ovo je poslednji udar na srpske povratnike u opštinu Istok, ali i identitet i istoriju našeg naroda. Sada otimaju, prisvajaju metohijska crkvišta, crkve i manastire kao što je ovaj. Hvostanska Bogorodica ima posebno mesto, ne samo u SPC, već i kod srpskog naroda u Metohiji. Do rata smo se okupljali na temeljima ove crkve, a po ponovnom povratku, redovno smo dolazili tu gde je bilo sedište šeste od sedam srpskih episkopija, koja datira iz 1219. godine. Vek kasnije, prvi put se spominje Hvostanska mitropolija, da bi posle velike seobe Srba 1690. godine manastir opusteo. Tada je počelo njegovo propadanje", kaže Srbin iz ovog dela Kosova koji je zbog lične sigurnosti hteo da ostane anoniman. 

Dodaje da je polovinom prošlog veka "vršena konzervacija pronađenih ostataka prilikom istraživačkih radova, a pronađeno je liveno zvono u kojem su bile dve plaštenice koje su danas u riznici Pećke patrijaršije". 

Krajem prošlog veka SPC je planirala da obnovi manastirke crkve i kompleks, ali je Nato agresija sprečila takve radove. 

"Na ovo mora da reaguje maša Crkva i naša država, ali i međunarodna zajednica. Ovo je nečuveno. Sada su krenuli na Metohiju, opštinu Istok koja ima najviše povratnika na Kosmetu. Hoće na ovaj način da nas zastraše, da nas proteraju, da zatru svaki srpski trag", kaže sagovornik Politike uz napomenu da je poznato da su Albanci iz sela Vrelo, Studenica i Kaličane tokom vekova odnoslili kamen po kamen sa manastirskog kompeksa koristeći ga za izgradnju kuća i džamija. 

Inače, malo se šta može čuti o Hvosatanskoj Bogorodici s obzirom na to da ovaj deo na obroncima Mokre Gore, na 20 kilometara od Peći, tek retki Srbi obilaze. 

Poslednje organizovano putovanje bilo je 2019. godine kada su autobus sa hodočasnicima umalo napali Albanci iz sela Vrelo, koji su kamenicama gađali autobus i vernike, koje je kosovska policija uspela da izbavi tek nakon dva sata. 

Jedan od hodočasnika je bio Boško Kozarski, putopisac koji kaže da se o ovom manastiru malo zna, ali da je prema nekim podacima ovde prvobitno bio sahranjen Stefan Nemanja, rodonačelnik dinastije Nemanjić, otac Svetog Save, čije su mošti posle prenete u Studenicu. 

"Da nije bilo kamenovanja autobusa i nas ne bi se ni tada čulo za ovaj manastirski kompleks koji datira iz 6. veka.  Hvostanska Bogorodica je srpski dragulj, koji su, čujem od vas, Albanci prisvojili", kaže Kozarski. 

Inače manstir se nalazi na tri kilometra od povratničkog sela Ljubožda, gde je napravljeno 17 povratničkih kuća, koje su u poslednje vreme meta pljačke i obijanja, a počinioci još nepoznati. 

Iz sela Ljubožda je i Žarko Zarić koga Tužilaštvo Kosova terreti za navodni ratni zločin, a koji je kao i Miomir Pantić iz Istoka uhapšen u julu prošle godine i oni se nalaze u podujevskom zatvoru. 

Inače u zatvoru u Podujevu, nalazi se još petoro Srba koje kosovsko Tužilaštvo sumnjiči za najteža krivična dela, što u Istoku, ali i Metohiji ocenjuju kao "cilj da se proteraju srpski povratnici i Srbi koji su ovde ostali". 

Politika podseća da su prištinske vlasti krenule sa otimanjem srpskih pravoslavnih svetinja prvo u Novom Brdu, zatim u Podujevu, da su pre par dana Crkvu Svete Ane proglasili za albansku, odnosno katoličku iako u Gornjem Strmcu gde se ona nalazi nikada nije bilo katolika, a namera im je da prisvoje i Visoke Dečane, Pećku Patrijaršiju, manastir Gračanicu i Crkvu Bogorodice Ljeviške, koje su pod zaštitom Uneska, koji se do sada nijednom nije oglasio.

Na udaru Albanaca su i srpska groblja na kojim je polomljeno oko 10.000 nadgrobnih spomenika, a poslednji zabelležen slučaj, koji je za sada stopiran je preoravanje groblja iz srednjeg veka u Kosovskoj Mitrovici, gde je poslednji Srbin iz sela Suvi Do sahranjen 1950. godine.

Na pravoslavnom groblju u Južnoj Mitrovici polomljeno je više od 90 odsto nadgrobnih spomenika, dok je muslimansko groblje u severnom delu grada netaknuto.