Radovanoviq: Humbjet e kompanive serbe nga ndalimi i importit në Kosovë janë rreth 216 milionë euro

Radovanović
Burim: Kosovo Online

Shefi i Qendrës për Bashkëpunim Rajonal të Odës Ekonomike të Serbisë, Aleksandar Radovanoviq thotë për Kosovo online se, sipas analizave të OES, humbjet e kompanive serbe për shkak të ndalimit të importit të produkteve të tyre në Kosovë, e cila është në fuqi për një vit të plotë, kapin vlerën e rreth 216 milionë euro.

Siç shpjegon, këto janë kostot më minimale sepse nuk përfshihen kostot indirekte për shkak të ridrejtimit të mallrave në tregje të tjera, lidhjet me furnitorë të tjerë, problemet me mosekzekutimin e kontratave.

“Sa i përket palës tjetër, edhe ajo humbet shumë, sepse ekonomitë më të vogla dhe më të dobëta janë gjithmonë grupe më të cenueshme dhe për to ka ndikuar shumë në sektorin e prodhimit, sepse zinxhirët e tyre të furnizimit janë ndërprerë në një moment, dhe prodhimi u ndal në një moment. Zinxhirët e furnizimit u ndërprenë gjithashtu kur ishte fjala për tregtinë. Biznesmenët kosovarë duhej t'i kërkonin ato produkte nga tregjet e tjera, më të largëta, me çmim më të shtrenjtë, gjë që ndikonte ndjeshëm në çmimin e produktit dhe në fund të fundit në inflacion, i cili, sipas statistikave nga Kosova, ishte 11.3. për qind për mallrat e konsumit. Me fjalë të tjera, çmimet në Kosovë janë rritur për aq shumë”, thotë Radovanoviq.


Ai kujton se më 14 qershor të vitit të kaluar hyri në fuqi ndalimi i parë për të gjitha produktet dhe se kur autoritetet e Kosovës e kuptuan se i kishin krijuar një problem të madh sektorit të tyre prodhues, se masa u lehtësua më 8 korrik, duke vendosur se ndalimi nuk vlen për lëndët e para, plehrat minerale, ushqimin e kafshëve, drithërat, produktet që nuk i nënshtrohen TVSH-së.

“Ju kujtoj se nga totali i eksporteve të Serbisë, eksportet në Kosovë përbëjnë vetëm 1 për qind, kështu që tregu i Kosovës nuk është aq i madh për ne. Është e rëndësishme për kompanitë e vogla që kanë vetëm Kosovën si destinacion ku tregtojnë produktet e tyre. Por kompanitë e mëdha menaxhojnë dhe veçanërisht nëse kanë prodhim në rajon, ata i ridrejtojnë plasmanet nga rajoni në Kosovë, nuk i vendosin nga objektet prodhuese në Serbi, por për shembull nga Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Bosnja dhe vende të tjera në rajoni”, thotë Radovanoviq.

I pyetur se sa kohë do të duhej të normalizohej situata e furnizimit, nëse do të hiqen masat e autoriteteve të Kosovës, ai tha se do të duhej shumë kohë.

“Pas heqjes së taksës 100 për qind ndaj produkteve serbe, u deshën rreth një vit e dy, tre muaj që renditja të rikuperohej plotësisht dhe të arrinte nivelin që ishte para vendosjes së atyre taksave. Duhet koha që kompanitë që importojnë produkte nga këtu të ndërpresin bashkëpunimin me kompanitë që zëvendësuan produktet serbe dhe të lidhin kontrata të reja me kompanitë serbe. Është hera e tretë që ne e ndërpresim bashkëpunimin, jo sepse është në interes të ekonomisë, por sepse këto janë, nëse mund të them, masa të paarsyeshme politike dhe joekonomike. Ndalimi i lëvizjes së lirë të mallrave është realisht kundër të gjitha parimeve të tregtisë së lirë dhe marrëveshjes CEFTA që funksionon kur bëhet fjalë për marrëdhëniet ekonomike ndërmjet Serbisë dhe Kosovës. Kështu që do të duhet kohë për të kthyer gjithçka në një nivel normal të bashkëpunimit”, thotë Radovanoviq.