Pavloviq: Vidovdani dhe Kosova janë të endura në një përvojë, ideja dhe vetëdija nuk mund të arrestohen dhe keqtrajtohen

Historiani Momçilo Pavloviq tha se Vidovdani shoqërohet me Kosovën, por edhe me vuajtjet, lindjen dhe idenë e lirisë, dhe se, regjimi në Prishtinë arreston serbët për karakteristika të ndryshme gjatë festimit të asaj feste, idetë dhe vetëdija nuk mund të arrestohen dhe keqtrajtohen, por krijojnë rezistencë natyrore.

"Vidovdani është dita më e famshme në historinë serbe. Nuk ka një ditë të tillë ku u mundën ushtritë, ku u vranë dy perandorë, ku u tregua heroizëm, ku u mund perandoria dhe sundimi serb, e megjithatë, deri më sot, në vetëdijen e popullit serb, pavarësisht se ku jetojnë, Vidovdani dhe Kosova janë të endura në një ngjarje dhe një përvojë", theksoi Pavloviq për Kosovo online, duke theksuar se ngjyrat e Kosovës, kolonat e ngritura prej mermeri, monumenti i Princit Lazar mbi të cilin, ndër të tjera, shkruan 'ra për tokën serbe', kështu që deri më sot kur përmendet Vidovdani, ai mendon për Kosovën.

Por, siç shton ai, jo vetëm për Kosovën, por edhe për vuajtjet, lindje, idenë e lirisë, çlirimin.

Sipas tij, viti 1999 tregoi se sa të përkushtuar ishin serbët ndaj Kosovës.

"Që nga viti 1999, me hyrjen e forcave ndërkombëtare që hynë me forcë, jo me hir, ushtria serbe u largua, së bashku me mbi 200,000 civilë, njerëz të paarmatosur, dhe me ta historia, kujtesa dhe deri më sot një pjesë e madhe e asaj popullsie nuk është kthyer. U krijua një lloj regjimi pushtues që mbështet separatizmin dhe nacionalizmin shqiptar në një mënyrë të tillë që nuk ka vend për serbët", tha bashkëbiseduesi ynë.

Siç deklaroi ai, gjërat nuk kanë ndryshuar ndjeshëm që nga viti 1999.

"As një numër i madh njerëzish nuk u kthyen në Kosovë, as prona që u uzurpua në një mënyrë ose në një tjetër nuk u kthye. Në të njëjtën kohë, duhet thënë se edhe popullsia shqiptare vuajti dhe prona e tyre u uzurpua, kështu që nëse e gjithë kjo dihet dhe nëse këto marrëdhënie janë siç janë, Vidovdani është një ditë dhe festë e përshtatshme për të parë jo vetëm të kaluarën, e cila nuk mund të ndryshohet, por edhe të ardhmen. A nuk është më mirë, më fitimprurëse dhe më logjike të investohet në paqe, dhe jo në konflikte dhe përçarje?. Me fjalë të tjera, më 28 qershor në Gazimestan, kushdo që dëshiron - serbët, shqiptarët dhe kushdo tjetër - duhet ta festojë këtë festë me dinjitet në mënyrën se si është bërë shekuj më parë, veçanërisht që nga viti 1912 kur Kosova u riokupua nga Perandoria Osmane", tha historiani.

Pavloviq tha se Vidovdani nuk ka të bëjë fare me shqiptarët, por se regjimi në Kosovë po përpiqet të ushtrojë presion mbi serbët që duan ta shënojnë atë festë në një mënyrë të caktuar dhe me simbole të caktuara.

"Beteja e Kosovës dhe gjithçka që lidhet me Vidovdanin nuk ka të bëjë fare me shqiptarët. As ata nuk morën pjesë ndjeshëm, as nuk është një betejë midis serbëve dhe shqiptarëve, as ndjenja kombëtare në shekullin e 14-të nuk është e njëjtë me atë që është sot. Kombet janë fryt i shekullit të 19-të, dhe mbi të gjitha, kombi nuk është në gjak, kombi është në kokë. Tani keni atë nacionalizëm të ri të mbështetur shqiptar që po shndërrohet në shovinizëm, se thjesht nuk ka vend për një popull tjetër në Kosovë dhe Metohi që trashëgon Kosovën dhe të gjithë të kaluarën. Sidoqoftë, regjimi aktual në Kosovë dhe Metohi, i mbështetur nga faktorë ndërkombëtarë, ushtron presion mbi serbët që dëshirojnë ta shënojnë Vidovdanin me një mural, billboard, poster, bluzë, flamur të caktuar”, tha Pavloviq.

Edhe pse arrestimet e serbëve gjatë festimit të Vidovdanit ishin të shpeshta, Pavloviq pohon se vetëdija dhe idetë nuk mund të arrestohen dhe keqtrajtohen.

“Për shkak të kësaj, ata njerëz u arrestuan, u ndaluan, u keqtrajtuan, disa u dënuan. Disave iu ndalua të shfaqnin flamurin ose sloganin e thjeshtë “Betimi i Vidovdanit”. Në të njëjtën kohë, harrohet se ideja dhe vetëdija, dhe Vidovdani, janë në vetëdijen e popullit serb kudo që ka jetuar, si dhe në Kosovë, nuk mund të arrestohen, nuk mund të ngacmohen, nuk mund të bombardohen, ata mbeten dhe mbijetojnë. Arrestimi, ngacmimi për shkak të këtyre ideve dhe për shkak të vetëdijes shkakton vetëm rezistencë dhe paqëndrueshmëri natyrore. Dhe në këtë kuptim, mendimi im është se është më mirë të investohet në paqe, në një lloj bashkësie, jetë paralele, dhe jo në konflikte, keqtrajtime ose t'u tregohet serbëve se nuk i përkasin atje dhe se nuk mund të festojnë asnjë festë ose të theksojnë simbolet e tyre", tha Pavloviq.

Lidhur me iniciativën për të mbrojtur Vidovdanin në UNESCO, historiani thotë se është një çështje komplekse.

"Vidovdani është një koncept kompleks dhe i paqartë. Pra, për shembull, a do ta mbronim vetëm monumentin në Gazimestan dhe njërin ose tjetrin kompleks memorial? Por do të rezultonte se është në territorin e Kosovës, pavarësisht faktit se këto monumente janë ndërtuar më herët. Sa i përket sferës shpirtërore të trashëgimisë, Vidovdani është si festë kishtare ashtu edhe kombëtare, në disa momente edhe festë kombëtare. Pra, si do të formulohej? Si mund ta vendosnin autoritetet në UNESCO këtë çështje në axhendë dhe të merrnin një vendim nëse është një temë për diskutim serioz", shtoi Pavloviq.