Na Kosovu uništeno više od 10.000 srpskih nadgrobnih spomenika

Od 1999. godine do danas, na Kosovu uništeno je najmanje 10.000 srpskih nadgrobnih spomenika, piše današnja "Politika", povodom prekopavanja srpskog pravoslavnog groblja u Severnoj Mitrovici, prenosi RTV.

Kako prenosi list, reč je o groblju na kom je poslednji Srbin iz sela Suvi Do sahranjen 1953. godine.

Dvadeset Srba podnelo je u sredu krivične prijave Kosovskoj policiji zbog uništavanja srpskog groblja i nadgrobnih spomenika.

Zamenik direktora Kosovske policije Veton Eljšani rekao je da su jedinice nadležne za teška krivična dela, tokom jučerašnjeg dana obustavile sporne radove nepoznatog izvođača na pomenutom groblju.

"Deo gde su započeti radovi je ograđen žutom trakom, a sve dalje aktivnosti su odlukom tužioca prekinute", potvrdio je on za Politiku.

Dodao je da je upoznat sa prijavom Srba koja je uručena policajcima u stanici "Sever".

Sagovornik "Politike", koji je iz bezbedonosnih razloga govorio pod uslovom anonimnosti, rekao je da je ovakvo postupanje teško krivično delo i po Ustavu Kosova i po članu 413. kosovskog krivičnog zakona, koji se odnosi na skrnavljenje grobalja i leševa.

"Albanci su prekopali groblje, oskrnavili grobove koji datiraju još iz srednjeg veka", rekao je sagovornik "Politike" i dodao da će Srpska pravoslavna crkva izaći na teren, podneti krivičnu prijavu i na osnovu katastarskih knjiga dokazati da se ušlo u posed crkve.

Istoričar sa Kosova, Aleksandar Gudžić rekao je da se Srbi na ovoj teritoriji, posebno nakon 1999. godine suočavaju sa vandalizmom ekstremnih Albanaca, neprimerenog ne samo za 21. vek.

"Ekstremisti žele da uklone svaki trag i svako srpsko, pravoslavno prisustvo na ovim prostorima", rekao je Gudžić.

Dodao je da je od 1999. do danas uništeno najmanje 150 crkava i manastira koji datiraju iz najranijeg srednjeg veka.

"Ne uništavaju albanski ekstremisti samo crkve i manastire, već i srpska srednjovekovna groblja, koja nisu samo važan segment istorije, već i svedočanstvo o prisustvu Srba na ovim prostorima", istakao je Gudžić.

Podsetio je i na skandalozno izoravanje groblja kod Gazimestana, "gde je Albanac sagradio ekonomski objekat".

"Mimo kosovskog ustava, kršeći sopstveni zakon o skrnavljenju leševa i grobalja, mimo Ahtisarijevog plana, gde je naglašeno da je zona oko spomenika na Gazimestanu zaštićena zona, Albanac je dao sebi za pravo da preore groblje, zauzme zemlu i tu sagradi objekat", rekao je on.

Istoričar naglašava da za ovaj postupak niko nije snosio nikakve posledice - ni od predstavnika Prištine, a ni od predstavnika međunarodne zajednice.

Urednik "Jedinstva", jedinih srpskih novina na Kosovu i autor tri knjige o stradanju Srba na Kosovu Zoran Vlašković istakao je da su na teritoriji Kosova neoskrnavljena groblja u samo tri opštine na severu Kosova.

Dodao je da je novi slučaj vandalizma ekstremnih Albanaca u Severnoj Mitrovici samo dokaz da ekstremisti ne miruju, da se i posle 24 godine od završetka rata na ovim prostorima događa nečuveni vandalizam pred očima kosovske i međunarodne javnosti.

"Jedina neoskrnavljena groblja na teritoriji celog KiM su u opštinama Zvečan, Zubin Potok i Leposavić. Od 1999. godine do sada uništeno je više od 10.000 nadgrobnih spomenika i više od 280 srpskih grobalja, od ukupno 545 koliko ih ima", rekao je Vlašković.

Kako je rekao, poseban vandalizam se beleži na srpskom groblju u Južnoj Mitrovici, gde je prema podacima mitrovičke eparhije uništeno više od 700 nadgrobnih spomenika.

"Zabeleženo je i da se mermer koristi za popločavanje trotoara ispred albanskih kuća i za druge potrebe. Takođe, uništeno je i više od 700 nadgrobnih spomenika na groblju u Prištini. Više od 80 odsto spomenika je uništeno u Gnjilanu, Đakovici, Uroševcu", rekao je Vlašković.

Naglasio je da ako zvanični podaci govore da je samo od 1999. do danas srušeno ili zapaljeno 155 crkava i manastira, od kojih je 13 crkava "u potpunosti izbrisano sa lica zemlje", dok je albansko groblje u Severnoj Mitrovici netaknuto.

"I albanskoj i svetskoj javnosti poznata je činjenica da je muslimansko groblje u severnom delu Kosovske Mitrovice netaknuto, kao i da se pred svaki muslimanski praznik ovo groblje sređuje i na njemu se bez ikakvih problema obavljaju sahrane", rekao je Vlašković.

Jedna osoba ispitana u vezi sa skrnavljenjem groblja, slučaj u redovnoj proceduri

Jedna osoba ispitana je u vezi sa slučajem skrnavljenjem starog pravoslavnog groblja u Severnoj Mitrovici, a odlukom tužioca predmet ide u redovnu proceduru, saopšteno je iz kosovske policije.

Još jednom je potvrđeno da je juče policiji dostavljena prijava građana da je tokom radova koje je izvodila, kako je navedeno, "jedna kompanija", oštećeno više grobova, prenosi Radio Kosovska Mitrovica.

Kosovska policija navela je da je kao osumnjičeni ispitan muškarac, građanin Kosova i da odlukom tužioca predmet ide u redovnu proceduru.

Teška mehanizacija za sada neimenovanog izvođača radova je prethodnih dana, krčeći put ka napuštenim albanskim kućama, prekopala deo starog Suvodolskog groblja, zbog čega je grupa građana na čelu sa nekadašnjim predsednikom Osnovnog suda u severnoj delu Mitrovice Nikolom Kabašićem juče podnela krivičnu prijavu toj pravosudnoj instanci.

Nakon toga su ekipe policije i forenzičari izašli na teren, a opštinska inspekcija je postavila traku i obustavila radove.

Put je probijen kako bi se stiglo do napuštenih albanskih kuća, čija je rekonstrukcija nedavno počela u okviru najavljenog programa povratka Albanaca u neselja Brđani i Mikronaselje.

Eparhija raško-prizrenska saopštila je juče da nekažnjeno skrnavljenje grobova pravoslavnih vernika na Kosovu traje intenzivno poslednje 24 godine i da slike vandalizovanih grobalja i skrnavljenih grobova nisu samo odgovornost pojedinaca jer prištinske institucije, kako je istaknuto, svojim ponašanjem podstiču ovakve radikalne elemente u kosovskom društvu.