Nëse plani evropian dështon, a do të vendoset për Serbinë dhe Kosovën në ndonjë Jalltë të re?

Historia e “Jalltës së re” si skenar për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, se fuqitë e mëdha do të imponojnë zgjidhjen e tyre, nëse nuk pranohet propozimi evropian, është e pakuptimtë për bashkëbiseduesit e Kosovo Online, dhe kjo, siç gjykojnë ata, mund të shërbejë edhe si një mënyrë që serbët të frikësohen nga mundësia e arritjes së një marrëveshjeje nga fuqitë e madhe për sferat e interesit, sepse në atë rast Serbia do të vuante më shumë se Kosova.

Pak ditë më parë, Drejtori i Albanian Post, Baton Haxhiu, u dërgoi një letër të shkurtër publike kolegëve gazetarë, politikanë dhe sektorin civil në Serbi, në të cilën duke iu referuar “një zyrtari shumë të lartë të një vendi të madh perëndimor”, njoftonte se nëse plani evropian dështon, për fatin e Serbisë dhe Kosovës mund të vendoset në "Jalltën e re" dhe se me atë rast as serbët dhe as shqiptarët nuk do të mund të delegojnë kërkesat apo dëshirat e tyre.

Jallta është një vend në Gadishullin e Krimesë, ku në shkurt 1945 aleatët, liderët - Rusia, Britania e Madhe dhe SHBA - Josef Visarionoviç Stalin, Vinston Çerçill dhe Frankllin Rusvellt u takuan dhe dakorduan për një plan për llogaritjen përfundimtare me Gjermaninë e Hitlerit në Lufta e Dytë Botërore dhe u dakorduan edhe për disa ndarje të reja territoriale dhe sfera të ndikimit të fuqive fitimtare. Ngjarja njihet edhe si Konferenca e Krimesë.

Historiani Çedomir Antiq thekson se historia për "Jalltën e re" është e pakuptimtë dhe thotë se arsimimi i politikanëve dhe diplomatëve evropianë, të cilëve u referohet Haxhiu, ka rënë shumë.

Ai rikujton se për vendet që imponojnë propozimin evropian gjërat tashmë kanë mbaruar, pra që ata thonë se Kosova është e pavarur dhe se kufijtë janë të pandryshueshëm.

“Ata kufij që janë të pandryshueshëm janë kufijtë administrativë brenda Serbisë, si edhe kufiri i çdo arrondismani në Francë apo llander në Gjermani, kështu duhet të jetë kufiri i Kosovës”, thotë Antiq.

Megjithatë, ai shton se ata që së pari e njohën Kosovën e pavarur, tani që bota po përballet me një krizë të madhe, po pozicionohen si vëzhgues neutralë.

Antiq rikujton se e kanë njohur Kosovën e pavarur sipas planit të Ahtisarit, i cili nuk është pranuar në OKB-në dhe thekson se sipas atij plani, Kisha Ortodokse Serbe duhet të ketë një status të caktuar para pavarësisë dhe miratimit të Kushtetutës.

Ai shton se vetëm tani ka filluar të diskutohet për atë status dhe vlerëson se kjo është “mashtrim”.

“Dhe fakti që shqiptarët po zihen mes vete se kush është shqiptari më i madh dhe kush ka bërë më shumë për atdheun e tyre, kush ka dëbuar më shumë serbë, kush do t'i ofrojë Serbisë të jetë Gjermani, ndërsa shqiptarët nga Kosova të jenë Franca, kjo tashmë është pyetje e tyre të brendshme. Po të ishte për një njeri, do të thosha se është çështje psikiatrike, por duke qenë se bëhet fjalë për disa persona, mendoj se është një tragjedi kombëtare, jo serbe, por shqiptare”, thekson Antiq.

Duke komentuar letrën e Haxhiut, Antiq thotë se ajo është krejtësisht e pakuptimtë dhe se duket se është shkruar nga dikush që nuk di pothuajse asgjë për historinë dhe është pretencioz.

Ai tregon se shqiptarët e Kosovës nuk janë fuqi e madhe dhe se nuk përfaqësojnë asgjë më të rëndësishme se çdo popull tjetër në Ballkan.

Ai vëren se “janë kapur nga mitomanitë që ndjekin njerëzit që janë të vetëdijshëm se historikisht nuk kanë pasur shtet, se janë ‘vonuar’”.

“Dihet se ata përpiqen për ato imazhe madhështore megalomane dhe dihet se shkrimtari më i madh modern shqiptar pretendon se shqiptarët e mundën Gjermaninë në Luftën e Dytë Botërore. Për fat të keq, kjo është pjesë e një periudhe në të cilën shqiptarët historikë e gjejnë veten, ata tani janë në një fazë të nacionalizmit në të cilën kombet e tjera ishin kryesisht 150 vjet më parë dhe kështu do të mbetet edhe për një kohë”, thotë Antiq.

Kur është fjala për propozimin franko-gjerman, Antiq e konsideron diktim pasi sipas tij nuk ka marrëveshje.

Nganjëherë, siç thotë ai, qesh me sasinë e shovinizmit të pamaskuar, pretenciozitetit dhe megalomanisë së liderëve shqiptarë nga brezi i Baton Haxhiut.

Ai pyeti se çfarë nuk mund t'i pëlqejë një shqiptari në atë marrëveshje dhe theksoi se kjo mund të ndodhë vetëm nëse presin të pushtojnë vendet nga Sava deri në Danub ose që Serbia të festojë ditën e flamurit shqiptar ose nëse presin që njësitet fisnore e UÇK-së terroriste të vijnë dhe pushtojnë gjysmën e Serbisë”.

"Marrëveshja imponon njohjen reciproke të Serbisë dhe Kosovës. Aq sa disa në Kosovë mund të kenë qenë të vetëdijshëm për epokën kur paraardhësit e tyre Arbanaset mbanin Perandorinë Osmane dhe mbanin sulltanë si Abdullhamidi, Kosova nuk ishte shtet në atëkohë, ishte një autonomi brenda Serbisë dhe formalisht është ende kështu, të dy vendet nuk kanë qenë ndonjëherë në luftë, madje në vitin 1912, Perandoria Osmane dhe Serbia ishin në luftë, jo Kosova, jo Shqipëria, jo Shqipëria e Madhe”, përfundoi Antiq.

Ish-diplomati Vlladislav Jovanoviq thotë se historia e "Jalltës së re" është një mashtrim shqiptar dhe se shqiptarët presin që i gjithë Perëndimi të ngrihet për Kosovën dhe se në atë rast ata do të mund të vendosen me palën tjetër vetëm në shpenzimet e Serbisë dhe jo të Kosovës.

Siç thotë ai, kjo fshihet edhe në ofertën e fundit nga Brukseli - se Serbia nuk duhet ta njohë Kosovën, por vetëm t'ia lërë Këshillit të Sigurimit të OKB-së që të vendosë për të.

“Shqiptarët filluan një kryengritje të armatosur terroriste pikërisht me nxitjen e Perëndimit dhe me të njëjtin qëllim - të shkatërrojnë integritetin territorial të Serbisë dhe të bëjnë shtet nga krahina jugore serbe, edhe pse sipas të gjitha rregullave të mundshme të së drejtës ndërkombëtare pakica kombëtare nuk ka të drejtë të vetëvendosje dhe të shtetit”, thotë Jovanoviq.

Ai beson se ajo që po thotë Haxhiu është "me qëllim të mirë" - se do të ishte më mirë që serbët dhe shqiptarët t'i zgjidhnin vetë problemet e tyre, në thelb "një mashtrim dhe dinakëri”.

“Dihet se shqiptarët për Kosovën nuk do të heqin dorë nga baballarët perëndimorë që i krijuan dhe që garantojnë se do të sillen në brigjet e sigurta të OKB-së Kjo është ndoshta një përpjekje paralele me atë të Brukselit për të arritur të njëjtën gjë qëllimi me mjete të tjera - të shkëputemi nga të drejtat tona për Kosovën dhe t'ua lëmë të tjerëve ta zgjidhin dhe ne e dimë paraprakisht se çfarë do të zgjidhin të tjerët”, thekson Jovanoviq.

Ai beson se Serbia kurrë nuk duhet të heqë dorë nga "tapi ndaj Kosovës", e cila, shton ai, përfaqëson të drejtën e njohur ndërkombëtarisht të Serbisë për Kosovën që nga viti 1912 e në vazhdim.

Ai shton se edhe në Rezolutën 1244 sovraniteti i Serbisë në Kosovë theksohet në disa vende, vetëm se, tregon ai, është pezulluar përkohësisht nën mbikëqyrjen e OKB-së, derisa çështja të zgjidhet përfundimisht.