IN MEMORIAM Qiro Blazheviq: Kanë dhënë besën dhe më sollën në Prishtinë, do të doja të vija përsëri dhe të ktheja kujtime

Portali Kosovo online në shenjë respekti për të madhin e futbollit, trajnerin Mirosllav Qiro Blazheviq, i cili vdiq sot në moshën 88-vjeçare, përsërit intervistën e bërë me të në Zagreb në vitin 2020 nga redaktori përgjegjës i portalit tonë, Millosh Gariq.

Legjenda e futbollit jugosllav, kroat dhe kosovar, Mirosllav Qiro Blazheviq, në një intervistë ekskluzive për Kosovo Online, ka thënë se periudha e kaluar në Kosovë në vitin 1986, kur ishte trajner i FK Prishtinës, i ka mbetur në kujtesën e tij të paharruar për shkak të euforia që mbretëronte atëherë.

I famshmi Qiro, në një bisedë që patëm në Zagreb pak ditë më parë, për herë të parë prezantoi disa detaje nga karriera e tij e pasur sportive, dhe dha një pasqyrë karakteristike të temave më interesante sociale dhe politike.

Si po e kaloni kohën këto ditë, në kohën e koronavirusit, a e ndiqni futbollin?

Më vjen mirë që mund ta shfrytëzoj këtë privilegj për të përshëndetur kosovarët e mi dhe për t'u thënë atyre se pavarësisht një periudhe kaq të gjatë kohore, ata janë gjithmonë të pranishëm me mua. Ishte vërtet një aventurë, sepse karriera ime zgjati shumë, por kur më pyesin për periudhën që ka qenë më e bukura, më interesante ka qenë në Kosovë. Vetë fillimi ishte i mrekullueshëm sepse e fitova kampionatin me Grasshopper-in, trajner i të cilit isha në atë kohë.

Ju keni ardhur në Prishtinë, tashmë në vitin 1986, nga Zvicra. Cili ishte motivi i këtij vendimi?

Unë as në të pestën nuk e kisha Prishtinën, por erdhën dy zotërinj, por dy grabitës të vërtetë, dhe thanë se kanë dhënë besën që do të më sillnin në Prishtinë. E di se çfarë është besa, por nuk i mora menjëherë seriozisht. Këmbëngulja dhe siguria e tyre se vetëm unë mund t'i ndihmoja ata të shmangnin rënien nga kategoria, hodhën disa dyshime në mendimet e mia. Kështu që në fund ai pranoi dhe nuk u pendova.

Cilët kanë qenë njerëzit me të cilët keni biseduar? Ishin nga klubi?

Nga klubi nga klubi. Me shumë mundësi nga klubi. Por edhe nga Komiteti. Atëherë Komiteti ishte në krye.

Si ju duket ajo periudhë tani? Thoni se ai ishte më i miri i karrierës së tij?

Nuk është ashtu, por gjithsesi një aventurë që e kujtoj me shumë mall. Bëra një numër miqsh dhe fëmijët e tyre të më flasin sot me shumë dashuri, që do të thotë se kam lënë gjurmë. Ne trajnerët varemi nga rrethanat, qofshin ato të mira apo jo. Aty të gjithë ishin në këmbë dhe jetonin që Prishtina të shpëtohej. Erdha si yll, ishte pas titullit tim në Dinamo në vitin 1982. Dhe pritshmëritë ishin të mëdha, se ne do t'i shpëtojmë ata nga rënia nga liga. Tani mund të mendoni, 35,000 njerëz ishin vazhdimisht në stadium dhe po aq jashtë. Ishte një eufori futbolli që nuk harrohet. Ne trajnerët dëshirojmë vazhdimisht një atmosferë, një klimë të tillë. Dhe çfarë klime më krijuan miqtë e mi në atë kohë, ishte e paparë.

Thuhej dhe ende qarkullojnë legjenda se para ndeshjeve në Prishtinë grumbulloheshin para në thasë për lojtarët dhe stafin e trajnerëve. A është e vërtetë?

Kjo është e vërtetë, por kjo ishte përtej meje dhe ekipit. Nuk lejova që ekipi të rëndohej me asgjë. Ata thjesht prisnin atë që u premtuan se do të merrnin. Dhe këta të varfër duhej të mblidhnin, të mos harrojmë që një përqindje e madhe e popullsisë është e varfër. Por askush nuk jep aq lehtë sa të varfërit kur bëhet fjalë për dinjitetin dhe kënaqësinë e tyre. Prishtina për ta ishte përfaqësuese në ligën elitare dhe tani duhet të zbresë nga kategoria. Pra, kishte shumë arsye që euforia të ishte e paharrueshme.

Cilët lojtarë ju kujtohen më shumë? Atëherë luajtën Vokri, Shala, Batroviq...

Ata ishin të gjithë unikë. Nuk e lashë as Vokrin të hidhej jashtë. Është gabim i një trajneri kur favorizon dikë, sepse i rëndësishëm është edhe ai që është i ashtuquajturi krahu i majtë. Dhe vëllezërit Muriqi ishin atëherë...

Disa thonë se pas ndeshjeve, tifozët të kanë bartur nga stadiumi në hotelin Grand në Prishtinë. Vërtet ishte kështu?

Po, nuk është ekzagjerim. Poshtë para hotelit Grand më hodhën aq fort në ajër sa arrita në katin e dytë. Tereza Kesovia, të cilën dikur e thirra për të kryer një goditje nderi, ishte në dritaren e katit të dytë dhe më hodhën. Kur ajo më pa duke fluturuar, ajo pati një fras. Por kjo është një nga gjërat që kam përjetuar atje. Në çdo cep, në haustor, në rrugë, përjetova shprehje dashurie. Por ne trajnerët varemi nga rezultati, nëse e ke atë atëherë je legjendë, nëse nuk e ke, ul kokën dhe shko.

A është ai maqedonas?

Epo, maqedonas, legjenda e tyre e lojës..

A nuk është Vasil Ringov?

Ringov! Po... Mbaj mend që kam bërë diçka që nuk e kam bërë kurrë më parë. Ai më shikon në pankinë, dhe unë e kërcënoj. Kisha disa merita për të, isha trajneri i tij.

Pra, a funksionoi?

Jo, asgjë nuk funksionoi.

Ka një detaj interesant. Ju kishit veshur një shall të bardhë në atë kohë, ishte shenjë juaj në atë kohë. Disi edhe Ibrahim Rugova u shfaq në të njëjtën kohë me atë shall që mbante. A ia keni marrë atij apo ai jua ka marrë?

Ai nuk ishte në atë kohë. Në krye ishte Azem Vllasi. Nuk e di nëse ishte ai. Bëra gjithçka për të shmangur ndonjë konflikt politik. Por ka një kuriozitet. Më mori në telefon ai Stambolliqi, me të cilin isha shok, i cili gjoja ishte likuiduar nga Millosheviqi dhe më tha: Qiro, shko në Prishtinë dhe bëj gjithçka për t'i shpëtuar. Për ta bërë pak më të lehtë për ne”. Dhe unë kisha roje të përhershme, të cilat Prishtina më siguronte që të mos sulmohesha nga serbët apo diçka tjetër... Dhe e shihni, ai po më kërkon t'i ndihmoj, sepse ishte një politikan i urtë, të krijojë pak ajrosje atje. 

Pra, në një farë mënyre ishte edhe e rrezikshme?

Sigurisht. Kudo që shkoj është me rrezik ...

Nga ajo kohë kanë mbetur edhe histori për trukime ndeshjesh. Kishte diçka të tillë?

Jo jo.. Biri im, jam aq alergjik ndaj asaj padrejtësie në sport sa nuk e kam lejuar kurrë, sa ka ndodhur një parregullsi. Është absolutisht e huaj për mua dhe jam krenar që jam në pension tani. Të mos kem frikë se do të më thotë dikush, ti je ai.. Jo.. Asnjëherë nuk ka pasur trukim kudo që kam qenë trajner.

Keni kontakte me ndonjë nga lojtarët e kohës tuaj në Prishtinë?

Unë nuk kam asnjë.. Por shpesh takoj dikë nga Prishtina, të rinj që as nuk kishin lindur atëherë, dhe pastaj bëjmë fotografi e kështu me radhë. Vazhdimisht marr konfirmim se jam ende prezent në Kosovë.

Keni qenë ndërkohë në Prishtinë?

Jo, edhe pse të them të drejtën, kam shumë dëshirë të vij në mënyrë anonime dhe të evokoj pak kujtime që i kujtoj me mall.

Si ju duket sot futbolli i asaj kohe, niveli në të cilin luhej atëherë, krahasuar me atë që po shohim sot?

Është shumë e vështirë të krahasohet, por dallimi është i dukshëm në shtrirjen e garës, në ato marrëdhënie sprinti. Gjithçka është më e shpejtë, më e shpejtë dhe më e kërkuar në krahasim me atë kohë. Shumë shpesh më pyesin nëse ky është më i mirë apo... Nuk mund ta bësh kështu. Dhe atëherë kishte lojtarë të mëdhenj për atë epokë. E di që pak prej tyre mund të ekzistojnë në futbollin e sotëm. Kjo është krejtësisht e qartë.

A do të ishte liga e sotme e klubeve të ish-Jugosllavisë më cilësore se ajo e mëparshme apo e para më e fortë?

Epo, këto janë dy periudha krejtësisht të ndryshme. Kam fituar kampionatin jugosllav. Këta kolegët e mi thonë se kanë qenë të parët kaq herë... Por në Kroaci. Dhe në Jugosllavi kishe Partizanin, Crvena zvezda dhe gjigantë të tjerë, konkurrenca ishte pakrahasueshme.

Le të kthehemi edhe pak në atë periudhë në Prishtinë. A e dinit kur mbërritët çfarë ju priste atje dhe se do të keni kaq popullaritet me tifozët?

Unë supozova, nuk e dija. Kush e dinte. Arrij në tre të mëngjesit dhe më presin një mijë e gjysmë. Dhe të gjithë kanë shalle të bardha. Unë them, nga i marrin shallet, e di që është e varfër. Të gjithë prisnin çarçafë të bardhë dhe bënin shalle. Kisha shumë besueshmëri. Kam fituar kampionatin me Dinamon para kësaj dhe ata më prisnin kur erdha në tokën e tyre, besuan se u shpëtuan. Kjo është një hipotekë që më kujtohet shpesh. Nuk është e lehtë të durosh. Kur pritshmëritë janë të larta për shkak të reputacionit dhe besueshmërisë suaj, atëherë duhet ta shfrytëzoni mirë veten për të përmbushur pritshmëritë.

Në fund çfarë vendi zuri Prishtina në kampionat?

Në vendin e mesëm. Kemi ardhur nga vendi i fundit në mes.

Sa kohë keni qenë gjithsej në Prishtinë?

Nuk e njoh djalin tim, mos me tall per kete...Nuk ka kaluar as një vit, por kam lënë gjurmë. Nuk do të më pyesnit tani nëse ishte një fitore futbolli. Jo. Ishte një fitore kombëtare, kështu e pranuan. Dhe Stamboliqi, presidenti i Serbisë në atë kohë, vetëm ëndërronte se do të argëtoheshin pak më shumë me futbollin sesa me politikën.

Në atë kohë për Prishtinën luanin edhe lojtarët serbë edhe shqiptarë. I gjithë qyteti brohoriti…

Po Batroviqi… E gjithë Kosova brohoriste. Domethënë 35 mijë ishin në stadium dhe po aq jashtë... Ishte diçka e paharrueshme.

Pas asaj periudhe, sot shohim se futbolli kroat ka përparuar shumë, krahasuar me klubet e tjera nga ish-Jugosllavia. Dinamo prej vitesh luan në  Ligën e Kampionëve..

Cili është roli i Zdravko Mamiqit në këtë dhe sa të rëndësishëm janë njerëzit si ai për futbollin në rajonin tonë?

Epo, gjithsesi. Konkretisht në Dinamo ai krijoi një “qëndrim”, të tillë që e ktheu një klub të varfër në Juventus. Por tani kur të duash ta lavdërosh, unë do të të mohoj…

Keto jane faktet...

Prisni! Tani unë po flas. Unë ju thashë se çfarë bëri, por kombëtarja nuk mundi të bënte asgjë ndërsa ai zgjidhte trajnerin. Ai ishte mjeshtër absolut për 20 vjet, dhe Dinamo nuk hyri në Ligën e Kampionëve. Me largimin e tij, Dinamo hyri në Ligën e Kampionëve. Sapo u largua, Daliq shkoi në Kampionatin Botëror dhe fitoi vendin e dytë. Sepse ai donte një kapak për çdo tenxhere. Ai thotë, unë i solla lekët, do të komandoj, gjë që ishte absurde. Por tani po e çoni në Beograd, tani është i lirë...

Çfarë të shtyu të flasësh për Mamiqin? A doni të thoni se Mamiqi është përgjegjës për faktin që ne ishim të tretët në botë dhe të dytët në botë?

Jo,jo…vetëm për Dinamo...

Gjithë respect për Dinamo. Ai bëri gjithçka që Dinamo të ishte në nivel, një nga klubet më të forta në botë.

Dhe kush është përgjegjës për suksesin e Kroacisë në 1998?

Lojtarët… Ai trajner që ka ngathtësinë të thotë që është ai, është një utopist.

Shumë do të thoshin se ju e meritoni?

Jo, nuk e kam lënë kurrë të thuhet. Por fakti është se unë kam bërë biznesin tim. I bashkoi, krijoi një koncept adekuat në afinitetet e tyre, i motivoi deri në ekstrem. Por, nëse nuk do të ishte për një Shukeri dhe Bokshiqi dhe një kompani, çfarë do të mund të bëja?

Për të valëvitur flamurin e bardhë.Tani Zvezda po bën disa rezultate, kështu që disa e lidhin se është sepse i ndihmon presidenti Vuçiq... Mendoni se politika e ka atë rol në sport?

Ai u bën atyre një shërbim të keq. Dhe ekipi kombëtar i Jugosllavisë, për të qenë i saktë i Serbisë, ka lojtarë po aq të mirë sa edhe Kroacia. Dhe Kroacia është e dyta në botë, njeriu i Zotit, duhet të ngrihesh në këmbë kur ta kuptosh këtë. Dhe ju, ju nuk jeni askund. Sepse ju nuk mund të zgjidhni një trajner, çdo gjë ndjek një linjë politike. Dhe Vuçiq, të cilin unë e simpatizoj, qëndroni larg kësaj. Ik nga këtu.

Çfarë ju pëlqen te Vuçiq?

Mua personalisht më pëlqen Vuçiq.

Pse?

Sepse unë kështu e perceptoj atë. Në përgjithësi, më pëlqen gjithçka që njerëzit sulmojnë. Por futbolli mund të jetë fatal për të. Sepse votuesit më të ndyrë janë tifozët e futbollit. Ata marrin me vete jo vetëm gruan, por edhe nënën e fëmijët dhe gjyshin... Nëse digjet aty, atëherë nuk duhet as të kandidoheni.
Hashim Thaçin e shohim shpesh në ndeshjet e kombëtares, nuk e dimë kë përkrah Plenkoviqi, por ish-presidentja të Kroacisë i pëlqente të shkonte nëpër stadiume. Ju përmendët Vllasin pak më parë.

Si e shihni këtë përzierje të politikës dhe sportit?

Përshtatja me situatën është inteligjencë. Në kohën kur unë kam qenë trajner, po të mos ishte Tugjmani, nuk do të ishim kurrë të tretët në botë. Sepse ai ndoqi çdo ndeshje dhe më ndihmoi t'i galvanizoja, t'i motivoja, sepse edhe presidenti i vendit erdhi nga Kroacia për të na mbështetur. Por ai që përzihet në politikën e personelit, kështu që sjell presidentin dhe trajnerin...

Çfarë mendoni për futbollin në Kosovë sot? Jeni duke ndjekur?

Ata kanë lojtarë shumë të talentuar dhe kombëtarja ka treguar se mund të jetë konkurruese.

Së fundi, a keni ndonjë mesazh për tifozët në Prishtinë?

I përshëndes të gjithë dhe le të vazhdojnë t'u thonë nipërve të tyre që të mos më paguajnë për akulloren.

Të gjithë intervistën me Ciro Blazheviqin mund ta shikoni në videon e bashkëngjitur më poshtë.