Hofbauer: Kosova është një nga një seri "shtetesh të dështuara"

Një dekadë e gjysmë pas shpalljes së pavarësisë, Kosova u përfshi në një seri “shtetesh të dështuara”, dhe njohja e Kosovës krijoi një precedent negative, ka vlerësuar publicisti austriak Hanes Hofbauer.

Hofbauer, i cili në fillim të marsit do të prezantojë botimin e ri të librit të tij "Imazhi i armikut, Rusia" në Fakultetin e Shkencave Politike në Beograd, në një intervistë për Kosovo Online ka treguar se qëllimi i planit franko-gjerman është për të bërë presion ndaj Serbisë për të njohur Kosovën.

A e ndryshoi botën pavarësia e Kosovës dhe agresioni ndaj Serbisë dhe a krijoi një precedent që tani ka çuar në luftën në Ukrainë?

Njohja e pavarësisë së Kosovës nga një sërë shtetesh, duke përfshirë shumicën e anëtarëve të BE-së, krijoi, pa dyshim, një precedent ndërkombëtar me pasoja negative për situatën në botë. Kështu, për shembull, Moska e vuri në dukje shembullin e Kosovës në lidhje me njohjen e provincave gjeorgjiane të Abkhazisë dhe Osetisë Jugore. Pastaj një gjeneral amerikan, gjatë një diskutimi në Akademinë Ushtarake të Vjenës, i pyetur se pse SHBA-të i mbështetën secesionistët antiserbë në Kosovë, dhe jo forcat antigjeorgjiane në Osetinë e Jugut, tha se "disa ishin luftëtarë të lirisë dhe të tjerët ishin terroristë".

Dhe trajtimi perëndimor i aspiratave ruse për pavarësi në Donbas tregon se bëhet fjalë për interesa gjeopolitike - kur njëri mbështet kryengritësit dhe herën tjetër lufta bëhet kundër tyre. Aleanca Transatlantike i sheh Rusinë dhe Serbinë si një kërcënim për interesat e saj, prandaj të gjitha lëvizjet opozitare në ato vende portretizohen pozitivisht, me synimin për të dobësuar Rusinë dhe Serbinë.

A zbatohen ende ligji ndërkombëtar dhe Karta e Kombeve të Bashkuara?

Zyrtarisht ato janë ende të vlefshme, por siç shihet nga trajtimi i Kosovës apo i dy republikave të Donbasit, bashkësia ndërkombëtare e udhëhequr nga SHBA-të nuk i përmbahet rezolutës së Kombeve të Bashkuara. Kështu, Rezoluta 1244 e OKB-së flet për “integritetin territorial të Jugosllavisë”, që nënkupton Kosovën, ndërsa Rezoluta 2202 e OKB-së i njohu rezultatet e Marrëveshjes së Minskut. Që atëherë, gjithnjë e më shumë liderë të vendeve të NATO-s kanë deklaruar se federalizimi i Ukrainës i përfshirë në atë dokument nuk duhet marrë seriozisht, por që Minsk 2 shihej vetëm si diçka që fitoi kohë për qëllimin e ndërtimit të ushtrisë ukrainase. Kjo e bëri OKB-në vetëm një "tigër letre".

A është vërtet Kosova shtet i pavarur 15 vjet pas shpalljes së pavarësisë?

Për disa po, për të tjerët jo. Është kurioze që edhe brenda Bashkimit Evropian pesë shtete nuk e njohin Kosovën. Do të thosha se Kosova është në listën e “shteteve të dështuara”, së bashku me Abkhazinë, Osetinë e Jugut, Transnistrinë dhe Ukrainën. Se sa mund të zgjasë ajo gjendje e shtetësisë së dëshiruar, por të parealizuar, e tregon shembulli i Qipros, ku kemi pasur një situatë të tillë që nga viti 1974.

Gjermania dhe Franca tani po bëjnë presion për zgjidhjen e çështjes së Kosovës. A ka potencial ai propozim, të cilin BE-ja e ka miratuar si të vetin, për të zgjidhur mosmarrëveshjen?

Qëllimi i planit franko-gjerman është të ushtrojë presion ndaj Serbisë për të njohur Kosovën. Fakti që është i njohur vetëm pjesërisht për publikun nuk e bën atë më serioz. Deklaratat e përfaqësuesve të BE-së flasin gjithmonë për transparencë, dhe kur është e rëndësishme, atëherë fshihen pas mureve të larta të heshtjes. Nëse Serbia, për shembull, siç thotë, duhet të detyrohet që të mos i vendosë pengesa Kosovës në anëtarësimin në organizata ndërkombëtare, kjo është një njohje indirekte. Se a është ajo çka dëshiron Serbia, aktualisht po diskutohet për këtë dhe jo vetëm në parlament. Një zgjidhje e përhershme nuk është lehtësisht e arritshme, me diplomaci kaq sekrete në prapaskenë.

A do ta përkeqësonte më tej situatën anëtarësimi i Kosovës në NATO?

Është e qartë se zgjerimi i NATO-s kudo, pra para së gjithash për Kosovën, e keqe për vendin dhe qytetarët. Dëshiroj t'ju kujtoj se agresioni i NATO-s kundër Jugosllavisë më 24 mars 1999 përfshiu tre vende të reja të pranuara në Aleancë, të cilat në atë kohë ishin anëtarë vetëm për 12 ditë. Hungaria, Polonia dhe Republika Çeke pas vetëm dy javësh anëtarësim në NATO - ishin tashmë në luftë.

Pse vendet perëndimore, por edhe Austria nuk sheh sulme të shumta me motive etnike ndaj serbëve në Kosovë?

Në mediat perëndimore nuk mund të lexoni asgjë për këtë. Njerëzit nuk dinë asgjë për të, dhe komuniteti i shumtë serb në Austri nuk është në gjendje ta përcjellë atë. Gazetat, si ajo vjeneze "Standard" janë publikisht anti-serbe. Dhe politika nuk merret me problemin e Kosovës.

Në Austri ka një numër të madh të të ashtuquajturve ekspertë për Ballkanin, si Florian Biber, Vedran Xhihiq, por edhe politikanë si Lukas Mandel apo gazetarë që sulmojnë dhe fajësojnë vazhdimisht serbët dhe Serbinë për gjithçka. Pse ky njëanshmëri në Austri?

Keni harruar gazetarja Adelhajd Velfl nga “Standardi”, e cila është një nga reporteret më besnike antiserbe. Austria ishte dhe mbetet e njëanshme. Politikisht, drejtimi antiserb ishte përgatitur qysh në vitin 1987. Atëherë, kancelari socialdemokrat ia dorëzoi Ministrinë e Punëve të Jashtme Alois Mockut. Ish-kancelari Bruno Krajski e kritikoi ashpër vendimin. Mocku u bë lider i politikës antiserbe. Ishte ai që, për shembull, në vitin 1992 në seancën e KEBS-it në Berlin, kur anëtarësimi i Jugosllavisë u pezullua, ai kishte një politikan slloven në ekipin e tij, gjë që ishte një provokim shtesë për Beogradin.

A dënohet Serbia sepse nuk dëshiron t'i bashkohet sanksioneve kundër Rusisë?

Presioni aktual ndaj Serbisë është i lidhur qartë me qëndrimin për çështjen e sanksioneve ndaj Rusisë. Beogradi nuk dëshiron të marrë pjesë në luftën ekonomike me Rusinë dhe po i bëhet presion hap pas hapi nga Uashingtoni dhe Brukseli me kërcënime për t'i dhënë fund ose ngrirë negociatat e anëtarësimit. Ndër të tjera, çfarë do të thotë Bashkimi i Brukselit për një vend ekonomikisht periferik mund të shihet në shembullin e Bullgarisë. Premtimet e mëdha të Komisionit Evropian janë boshe dhe nuk të çojnë në parajsë. Përkundrazi, pati një emigrim të fuqisë punëtore profesionale dhe të rinjve. Që nga anëtarësimi në BE, Bullgaria ka humbur deri në 1.1 milion njerëz, pothuajse dy herë më shumë se Serbia, që ka një numër të përafërt banorësh.