Mesazhet zgjedhore të Kurtit: Deri te votuesit edhe me "fërkimin e armëve"

Mesazhet janë të shkurtra dhe efektive. Dhe fërkuese. Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, po e shfrytëzon fushatën zgjedhore për të theksuar përshpejtimin e trajnimit dhe armatosjes së FSK-së dhe Policisë së Kosovës, si dhe gatishmërinë për t’u mbrojtur nga çdo përpjekje agresioni nga Serbia. Për analistët, kjo është padyshim një "fërkim me armë" për qëllime propagandistike. Ata kujtojnë – kjo strategji është parë edhe më parë. Para katër vitesh, Kurtit i solli mandatin e kryeministrit.

Shkruan: Arsenije Vuçkoviq

„Për të rinjtë kemi punësim, për gratë kemi barazi, për fëmijët kemi shtesa, për opozitën kemi opozitë, për Serbinë kemi polici dhe ushtri, për të moshuarit kemi pensione, për të gjithë kemi shëndetësi. Vullneti juaj është përgjegjësia jonë, vendimi juaj është vendi ynë,“ tha Kurti në tubimin e parë zgjedhor në Gjakovë më 11 janar.

Që atëherë, ai ka mbajtur mitingje fushate në një sërë qytetesh dhe sallash sportive, por mesazhet ishin pothuajse identike.

Kushdo që e prek kufirin tonë, ne do ta ndjekim përtej gardhit”, tha Kurti në një tubim të fushatës në Gjilan, dhe shtoi se buxheti i policisë është rritur për 66 për qind, buxheti për trajnime është trefishuar dhe ndarja për armë është trefishuar.

Retorika nxitëse

Këshilltari i lartë i Fondit ISAK, Marko Savkoviq, ka vlerësuar se “fërkimi me armë” nga kryeministri i Kosovës Albin Kurti gjatë fushatës zgjedhore ështe një retorikë e pritshme dhe vazhdim i politikës së tij të konfrontimit në të cilën Serbia është një “armik i imagjinuar ose i vërtetë”.

“Ai duhet të imponohet si lider i padiskutueshëm i Kosovës. Politika e tij ishte kryesisht një politikë konfrontimi. Politika e imponimit të vullnetit, sidomos tek qytetarët që jetojnë në veri. Por, ishte edhe një politikë në të cilën vazhdimisht spekulohej se Serbia ishte armiku i imagjinuar apo real, nuk mund ta dimë plotësisht, me kë Kosova një ditë do të hynte në konflikt. Kjo është arsyeja pse duhet të pajiset me armë më moderne, të ndërtojë aleanca të reja”, thotë Savkoviq për Kosovo online.

Ai e sheh retorikën nxitëse si mesazhin e qartë të Kurtit për votuesit e tij.

“Ky është mesazhi që ai u dërgon votuesve të tij se me të Kosova do të jetë e fortë, e pavarur në vendimmarrje, sovrane në të gjithë territorin e saj dhe e gatshme, nëse është e nevojshme, të përballet me ata që i sheh si armiq”, saktëson Savkoviq.

I pyetur se sa është reale të ndodhë një konflikt i tillë, Savkoviq beson se për shkak të pranisë së KFOR-it nuk është reale, por është i karakterit lokal.

"Në vend, gjithmonë ekziston rreziku i shpërthimit të konfliktit. Ende nuk besoj në një konflikt më të gjerë. Kryesisht për shkak të pranisë së KFOR-it dhe rrezikut për të dy regjimet”, thekson Savkoviq.

Ai beson se Kurti i dërgon mesazhe të tilla pjesës së elektoratit që dëshiron t'i dëgjojë dhe diaspora për të është “bazë mbështetëse”.

“Ky është sërish paradoksi i Ballkanit. Diaspora shpesh është më radikale në pikëpamjet e saj dhe mendoj se kjo është pjesërisht përgjegjëse për suksesin e saj, por edhe kujtimin e dështimeve të qeverive të mëparshme. Nuk është se qeveritë e mëparshme në Kosovë kanë qenë tepër të suksesshme, qoftë nga pikëpamja e arritjes së disa qëllimeve kombëtare apo nga pikëpamja ekonomike”, thotë Savkoviq.

Ai kujton se Kurti erdhi në pushtet në vitin 2020, e më pas në 2021. premtoi “punë dhe drejtësi”.

“Ata që e kritikojnë thonë se ai nuk ka ofruar asnjërën”, saktëson Savkoviq.

Strategjia zgjedhore

Ngjashëm mendon edhe eksperti i sigurisë nga Prishtina, Bedri Elezi.

Në një intervistë për Kosovoo online, ai ka vlerësuar se kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, po i përdor çështjet e sigurisë si strategji zgjedhore, sepse me një retorikë të tillë fitoi zgjedhjet e fundit.

Duke komentuar pretendimet e Kurtit se qeveria e tij do të garantojë kufijtë me fqinjët, por edhe se kushdo që cenon sigurinë e Kosovës do të ndëshkohet ashpër, Elezi thotë se ato duhet të shikohen vetëm në kuadër të fushatës zgjedhore.

“Kurti ka bërë vazhdimisht deklarata të ngjashme gjatë cikleve të mëparshme zgjedhore, të cilat i kanë sijell pikë politike dhe i kanë mundësuar të formojë qeverin. Këto deklarata kanë mbi të gjitha natyrë politike dhe janë pjesë e strategjisë së tij për të fituar besimin e votuesve”, thekson Elezi.

Duke kujtuar se deri më tani ka pasur disa sfida të sigurisë, që nga arrestimi i policëve të Kosovës e deri te ngjarjet në Banjskë, Elezi thekson se çështja e sigurisë kufitare është përgjegjësi ekskluzive e KFOR-it.

“Siguria e Kosovës është çështje kyçe, por është e rëndësishme të theksohet se, sipas Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, KFOR-i ka mandat të garantojë sovranitetin dhe sigurinë e Kosovës dhe në të njëjtën kohë të sigurojë sigurinë kufitare, institucionet e Kosovës duhet të koordinojnë aktivitetet e tyre me misionin e NATO-s dhe jo të veprojnë në mënyrë të njëanshme”, tha Elezi.

Ai shtoi se pas incidenteve në Banjskë dhe në Mitrovicën e Veriut, KFOR-i e shtoi praninë e tij në veri të Kosovës, gjë që çoi në stabilizimin e situatës.

Megjithatë, ai paralajmëron se ka shumë faktorë që mund të ndikojnë në sigurinë, duke thënë se njëri prej tyre mund të jetë jostabiliteti brenda Serbisë.

“Kosova duhet të jetë e kujdesshme dhe të vazhdojë të bashkëpunojë me partnerët ndërkombëtarë për të shmangur përshkallëzimin e tensioneve”, tha Elezi.

Ai theksoi se Kosova nuk guxon të ndërmarrë veprime që mund të rrezikojnë qytetarët e vendeve fqinje apo të shkelin kufijtë.

“Kosova ka të drejtë të mbrojë sovranitetin e saj, por duhet ta bëjë këtë në përputhje me rregullat ndërkombëtare dhe në bashkëpunim me KFOR-in dhe aktorët tjerë”, thekson Elezi.

Ai kujton se Kurti deri më tani ka bërë disa premtime të paplotësuara zgjedhore sa i përket sektorit të sigurisë dhe thekson Policia e Kosovës.

“Qeveria e Kosovës nuk i ka përmbushur as obligimet minimale që i ka marrë në fushatën e kaluar zgjedhore, sidomos sa i përket sigurimit shëndetësor për pjesëtarët e Policisë së Kosovës. Realisht mund të themi se Policia e Kosovës nuk është në gjendje të mirë sepse qeveria e Kurtit nuk ishte e përkushtuar siç duhet për të”, konsideron Elezi.

Ai thekson problemin e rritjes së buxhetit, por edhe të furnizimit të Policisë së Kosovës, nga municioni e deri te veshmbathja.

“Kemi parë edhe probleme serioze me mungesën e pagesave shtesë për policët e Kosovës që kanë punuar jashtë orarit zyrtar të punës”, thotë analisti.

Problem shtesë është edhe përfshirja e policisë në rastet e diskutueshme që bazoheshin në analiza të dobëta.

“Kemi parë përpjekjet e kryeministrit Kurti për të angazhuar policinë në raste kontestuese bazuar në analiza të dobëta. Policia e Kosovës është institucion që garanton siguri për të gjithë qytetarët pa dallim gjinie, race, moshe dhe etnie. Prandaj, nuk duhet të ndërmerren veprime pa koordinim paraprak me NATO-n, SHBA-në dhe BE-në”, vlerëson Elezi, duke shtuar se Policia e Kosovës duhet të garantojë sigurinë e të gjithë qytetarëve, veçanërisht të serbëve që jetojnë në katër komunat në veri.

“Policia e Kosovës duhet të jetë e përkushtuar në detyrat e saj dhe në të njëjtën kohë të ketë mbështetjen që i ka munguar”, përfundon Elezi.

Andaj, ai pret edhe më shumë pjesëtarë të komuniteteve tjera në Policinë e Kosovës, sepse në këtë mënyrë do të garantohet siguria për të gjithë qytetarët, pa dallim nacionaliteti apo gjinie.

“Faktori serb”

Për analistin ushtarak me bazë në Beograd, Aleksandar Radiq, taktikat e Kurtit janë të qarta: përdorni "faktorin serb" sa herë që është e nevojshme.

“Çështja e brendshme politike për autoritetet e Prishtinës po ngre tensione. Nuk ka rrethana reale në të cilat mund të imagjinohet radikalizimi i situatës përballë KFOR-it, nën presionin e një faktori të huaj. Prandaj, Kurti mundet në mënyrë relativisht të padëmshme, në kontekstin e pasojave ndërkombëtare, përmes presionit mediatik dhe demonstrimit të forcës në terren, të krijojë një imazh se si kërcënohet Prishtina dhe të përpiqet të arrijë disa efekte që duhet të pasqyrohen dhe shihen në votimi e shkurtit”, thotë Radiq për Kosovo online.

Sipas tij, retorika e intensifikuar e luftës, si dhe “fërkimi i armëve” janë edhe rezultat i faktit se për Kurtin “faktori serb” është mjet për të fituar mbështetje.

“Kurti, natyrisht, lexon raporte çdo ditë, analizon opinionin publik dhe një nga mjetet e pakta që i shërben atij në ngritjen e mbështetjes është në fakt ‘faktori serb’. Përderisa ajo histori është në ajër, përderisa ka një çështje të pazgjidhur të marrëdhënieve me Serbinë, Kurti, kur ka nevoj, mund të ngrejë tensione”, thekson Radiq.

Ai shton se në një situatë ku Perëndimi po monitoron nga afër situatën në Ballkan, ngritja e tensioneve është e mundur vetëm përmes bisedimeve për forcimin e gatishmërisë luftarake të Kosovës.

“Kur mesazhi nga të gjitha palët relevante është i qartë se nuk duhet të ketë turbulenca, atëherë flitet për armët, për FSK-në, çfarë mund të bëhet. Dhe sigurisht që rritet tensioni dhe llogaritet se atyre që do ta votojnë Kurtin do t’i shtohen edhe disa vota”, saktëson Radiq.

I pyetur se kujt i dërgon Kurti mesazhe të tilla, ky analist ushtarak u referohet gjeneratave që kanë jetuar në Jugosllavi dhe Serbi.

“Këta janë njerëz që kanë kaluar prej kohësh moshën pesëdhjetë vjeçare, duke shfletuar kanalet në televizion dhe ende jetojnë në një sistem vlerash të trashëguara”, shpjegon Radiq.

Dritëshkurtësi dhe traditë

Taktikat zgjedhore të Kurtit janë pjesë e një politike dritëshkurtër që do të ketë një ndikim negativ afatgjatë në marrëdhëniet “mjaft të hidhura dhe të tensionuara” ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve në Kosovë, vlerëson për Kosovo online historiani Stefan Radojkoviq.

“Sa i përket kushteve sociologjike, ekonomike dhe të tjera, Kosova nuk ka shumë për t'u mburrur. Në popullin shqiptar ka qenë gjithmonë traditë që të mbulohen dështimet e tyre duke treguar muskujt e tyre, veçanërisht kundër serbëve të Kosovës dhe Metohisë. Është traditë e tyre që nga vitet 1980. Gjithçka tjetër është vazhdimësi e kësaj”, thotë Radojkoviq për Kosovo online.

Ai beson se në këtë këndvështrim duhet të shihen edhe sulmet ndaj institucioneve serbe në Kosovë që ndodhën gjatë fushatës zgjedhore.

“Kjo vetëm tregon se sa dritëshkurtër është politika e Albin Kurtit sepse nga njëra anë ai nuk u ka ofruar asgjë tjetër banorëve, veçanërisht shqiptarëve. Dhe nga ana tjetër, ajo antagonizon marrëdhëniet ndërmjet Prishtinës dhe Serbisë, ndërmjet institucioneve serbe dhe Prishtinës. Në planin afatgjatë, kjo do të ndikojë negativisht në marrëdhëniet mes serbëve dhe shqiptarëve, marrëdhëniet e të cilëve tashmë janë të hidhura dhe të acaruara mjaftueshëm”, thekson ky historiani.

Ai paralajmëron se pretendimet e Kurtit se Kosova ka forcuar forcat e sigurisë dhe policinë nuk bazohen në fakte.

“Nëse shikojmë treguesit dhe statistikat e forcave të sigurisë së Prishtinës, ato janë në të tretën e fundit për nga fuqia në mesin e atyre vendeve që renditen. Forcat e sigurisë, ushtria dhe policia e Serbisë janë në vendin e tretë. Me fjalë të tjera, ai nuk është një 'njeri i madh me shkop të madh' dhe sjellja e tij është, siç do të thoshte populli ynë, 'qen që leh nuk kafshon'. Fatkeqësisht, mendoj se pasojat afatgjata të një sjelljeje të tillë do të jenë jashtëzakonisht negative”, beson Radojkoviq.

I pyetur nëse Kurti po i drejtohet një segmenti të caktuar të votuesve me një retorikë të tillë nxitëse, Radojkoviq thekson se është pikërisht e kundërta.

“Ajo që është specifike për Vetëvendosjen është se ata në fakt kanë votues dhe një elektorat nga segmente të ndryshme të shoqërisë shqiptare: rurale, urbane, të moshuara dhe të reja dhe ata janë një nga lëvizjet dhe forcat e rralla politike që kanë një shtrirje të tillë”, thotë Radojkoviq.

Megjithatë, dështimet gjatë katër viteve në pushtet mund të prishin një kombinim të tillë.

“Dështimet në fusha të tjera, në radhë të parë në ekonomi, duket se do të bëjnë që ky popullaritet të mos jetë si në zgjedhjet e mëparshme”, vlerëson ky historian.

Ai gjithashtu supozon se “mesazhet pozitive” të Kurtit dëgjohen më së shumti nga popullata e re.

“Ndoshta, të rinjtë më së shumti janë të interesuar për një lloj ‘mesazhi pozitiv’ të dërguar nga Albin Kurti se ai ka rezultate pozitive, si rrumbullaksimi i Kosovës, vendosja e plotë e sovranitetit territorial... Kjo është e vetmja gjë që ka për të ofruar“, specifikon Radojkoviq.

Si specifikë e fushatës së Kurtit, ai përmend faktin se ai u drejtohet edhe atyre komuniteteve në Kosovë nga vijnë liderët ushtarakë dhe politikë të ish-UÇK-së.

“Siç është partia e Ramush Haradinajt, e cila është e fortë në Metohi, LDK-ja, e cila është e fortë në zonat urbane, apo PDK-ja, e cila tradicionalisht është e fortë në ato zona nga vijnë liderët ushtarakë dhe politikë të UÇK-së”, thekson Radojkoviq.