Stërvitja ushtarake në shkolla si pjesë e militarizimit të përgjithshëm të Kosovës: Çfarë mësojnë fëmijët shqiptarë për serbët?

Kosovska predsednica Vjosa Osmani i premijer Aljbin Kurti sa pripadnicia KBS, 28. maja 2021.
Burim: RTS

“Ekstremizmi i dhunshëm sipas përkufizimit përfaqëson përdorimin e drejtpërdrejtë, si dhe inkurajimin, miratimin, justifikimin ose mbështetjen e aktiviteteve të dhunshme, me synimin e arritjes së një qëllimi politik, ideologjik, fetar ose shoqëror”.

Përgatiti: Millosh Gariq

Natyrisht, ka mënyra të ndryshme se si një shoqëri mund të mbahet dhe të edukohet në frymën e ekstremizmit, militantizmit dhe intolerancës në rritje të vazhdueshme ndaj mjedisit të afërt.

Në një takim me diasporën shqiptare në Turqi ditë më parë, kryeministri i Kosovës Albin Kurti foli për investimet e qeverisë së tij dhe u mburr se alokimet më të mëdha buxhetore janë për sektorin e mbrojtjes dhe sigurisë. Kurti tha se buxheti i Kosovës për mbrojtje është dyfishuar, për armatim është trefishuar, ndërsa trajnimi i ushtarëve dhe oficerëve jashtë vendit është katërfishuar, por njoftimi i tij është veçanërisht interesant se në shkolla do të futet lënda e edukimit për sigurinë.

“Jemi duke e futur lëndën e edukimit të sigurisë në shkolla, po punohet edhe për mbrojtjen totale që nëse rrezikohet atdheu ynë, çdo qytetar të ketë rolin dhe funksionin e vet në mbrojtje dhe siguri. Prandaj, mbrojtja gjithëpërfshirëse nga njëra anë dhe edukimi i sigurisë në shkolla nga ana tjetër janë shumë të rëndësishme për vendin tonë dhe qeveria jonë tashmë ka filluar me hartimin dhe zbatimin e tyre”, thotë Kurti.

Kjo nismë mund të kishte vërtet kuptim, nëse do të fokusohej në rreziqet e veprimtarive mafioze të bandave shqiptare të drogës apo ato të prodhuara nga fanatizmi radikal fetar. Megjithatë, militarizimi i Kosovës nga Kurti i referohet rritjes së mëtejshme të tensioneve në marrëdhëniet me serbët dhe shtetin e Serbisë. Për marrëdhëniet tashmë të acaruara ndëretnike në Kosovë, të cilat qeveria e Kurtit i ka vluar në vitet e fundit, politika arsimore që ai shpall për fëmijët e moshës shkollore do të jetë si të hedhësh një kanaçe me benzinë ​​në zjarr.

Prapa fasadës së Kosovës

Ndikimi i fuqishëm i grupeve ekstremiste në Kosovë pas konflikteve të luftës në vitin 1999, dhe marrja nën kontroll e territorit të krahinës jugore serbe nga ish-terroristët e UÇK-së dhe bandat vendase dhanë "fruta" të tmerrshme në vitet pas agresionit të NATO-s kundër Serbisë. Për të renditur të gjitha sulmet brutale ndaj serbëve dhe pronës së tyre në 25 vitet e fundit, nevojiten shumë më tepër se një artikull gazete, por mjafton të kujtojmë marsin 2004 dhe tërbimin treditor të më shumë se 50,000 ekstremistëve shqiptarë në mbarë Kosovën. Politika perëndimore dhe publiku nuk reaguan ndaj tij duke kuptuar shumë shkallën e rrezikut, kështu që ata arritën në vitin 2012 dhe 2013 kur më shumë se 300 të rinj nga Kosova vendosën t'i bashkohen grupeve të ndryshme terroriste në Siri, përfshirë Shtetin Islamik dhe Al Nusra. Epo, ja ku u ndezën disa drita alarmi. Megjithatë, rezulton se nuk mjafton.

Disa studime të fundit të opinionit publik në Kosovë tregojnë se situata nuk është përmirësuar shumë ndërkohë. Hulumtimi i organizuar nga USAID dhe OKB ka gjetur faktorë kyç në rritjen e ekstremizmit tek të rinjtë. Këto janë: zhgënjimi me punën e organeve ekzekutive në Kosovë, ndjenja e izolimit, gjendja në institucionet gjyqësore, kriza e identitetit, indoktrinimi ekstremist, papunësia, varfëria, dhe sidomos sistemi i dobët arsimor dhe mungesa e aktiviteteve të organizuara për të rinjtë.

Në artikullin “Prapa fasadës së Kosovës”, vëzhguesi i ngjarjeve në Ballkan, Rasell Gordon, shkruan: “Në shumë vende të Kosovës të rinjtë shqiptarë po konvertohen në vehabistë dhe bien shumë në sy, sepse i tradhtojnë flokët e shkurtra, mjekra dhe pantallonat deri në kyçin e këmbës”. Përveç kësaj, fëmijët shqiptarë në Kosovë rriten në një mjedis të karakterizuar nga propaganda e fortë antiserbe në media dhe nga nivelet më të larta institucionale, ndër të tjera në programet shkollore, dhe e gjithë kjo rezulton në një qëndrim jashtëzakonisht negativ ndaj fqinjëve të tyre serbë, paragjykim dhe urrejtje.

Nëse në kuadër të shkollimit të detyrueshëm përmes edukimit të sigurisë, për të cilin flet Kurti, vazhdon narrativa e “rrezikut nga serbët”, është e vështirë të pritet një normalizim i marrëdhënieve në dekadat në vijim.


Historiani Aleksandar Guxhiq nga Graçanica thotë për Kontekst se mesazhet e Albin Kurtit janë shumë shqetësuese.

“Deklarata të tilla janë shqetësuese. Kosova gjithsesi është shoqëri e militarizuar dhe kjo po i hedh benzinë ​​zjarrit. Sipas disa vlerësimeve, ju keni mbi gjysmë milioni arma tytëgjata nëpër shtëpi në Kosovë. Me deklarata të tilla, Kurti njëkohësisht mobilizon elektoratin e tij para zgjedhjeve. Ai flet në emër të pjesës më ekstreme të shoqërisë shqiptare në Kosovë. Shumë fëmijë tashmë ndjekin shembuj të këqij dhe mësojnë mësime të gabuara për fqinjët e tyre në orët e shumë lëndëve”, thotë Guxhiq.

Gjithë e keqja për serbët

Profesori i shkencave të sigurisë nga Prishtina, Avni Islami, megjithatë, beson se ideja e Albin Kurtit për futjen e lëndës së sigurisë në shkolla është e drejtë dhe se ajo vjen në kohën e duhur.

“Siç ka treguar koha, situata e sigurisë në Ballkanin Perëndimor nuk është e mirë dhe ka një tendencë për përkeqësim. Prandaj është më se e nevojshme futja e lëndës së sigurisë si e detyrueshme në shkollat ​​e mesme. Kjo temë mbulon jo vetëm sigurinë e jashtme, por edhe sigurinë e lëvizshme, sepse ka shumë faktorë që e rrezikojnë atë. Krimi i organizuar, droga, kontrabanda, trafikimi me qenie njerëzore dhe shumë faktorë të tjerë kërcënojnë jetën publike në Kosovë. Prandaj e konsideroj idenë e mësimit të lëndës së mbrojtjes dhe sigurisë në shkolla një nismë e vlefshme, megjithëse nuk është e lehtë për t'u zbatuar. Kjo nënkupton kosto dhe do të ishte e shtrenjtë për buxhetin e Kosovës”, shpjegon Islami.

Komentatori politik dhe njohësi i shkëlqyer i kushteve sociale në Kosovë Nexhmedin Spahiu ka konfirmuar për Kontekst se fëmijët shqiptarë mësojnë shumë gjëra të këqija për serbët në shkolla.

“Sa i përket lëndës së sigurisë, synohet si stërvitje ushtarake. E sa i përket arsimit në kuptimin kombëtar, ai kalon nëpër lëndë të tjera në programin arsimor, që nga historia, letërsia, përmes muzikës dhe edukimit qytetar. Për fat të keq, këtu fëmijët mësojnë më të keqen për serbët”, theksoi Spahiu.

Politologu Ognjen Gogiq thotë se ende nuk mund të dimë saktësisht se si do të ndikojë futja e arsimit të sigurisë tek studentët shqiptarë.

Koncepti i njerëzve të armatosur

“Ne nuk dimë mjaftueshëm se çfarë mësojnë fëmijët shqiptarë për serbët në shkolla, sepse ne nuk e studiojmë atë. Ndryshe nga shqiptarët që ndjekin letërsinë dhe shtypin serb në një masë shumë më të madhe, ne thjesht nuk studiojmë sa duhet atë që po ndodh në vendin e tyre dhe në sistemin shkollor. Në këtë drejtim, është e vështirë të thuhet se si do të ndikojë futja e kësaj lënde të re në shkolla në qëndrimin e fëmijëve shqiptarë ndaj serbëve. Megjithatë, duke qenë se futja e edukimit të sigurisë në shkollat ​​e Kurtit është e lidhur me armatosjen dhe ngritjen e kapaciteteve ushtarake të Kosovës, kjo tregon se qëllimi i tij është krijimi i një atmosfere të përgjithshme të militarizimit. Në mënyrë që të rinjtë të jenë të interesuar të ndjekin trajnime ushtarake, t'i bashkohen ushtrisë, atëherë duhet të krijohet tek ata që në moshë të hershme ajo frymë ushtarake. Kjo do të thotë se përmes arsimit dhe edukimit, Kurti dëshiron të përgatisë gjeneratat e ardhshme për t'u përgatitur për atë koncept të një 'populli të armatosur' ose një shoqëri shumë të militarizuar, sido që ai e sheh atë”, shpjegon Gogiq për Kontekst.

Është e mundur, shton ai, që Kurti e gjen frymëzimin në format e organizimit politiko-shoqëror që ekzistonin dikur në rajonin tonë, si ajo e Enver Hoxhës në Shqipërinë komuniste.

“Si do të ndikonte futja e asaj etike ushtarake në qëndrimin e brezave të rinj të shqiptarëve ndaj serbëve është një pyetje e rëndësishme. Edhe pse nuk duhet supozuar paraprakisht se i gjithë koncepti është i drejtuar kundër serbëve, duhet pasur parasysh se në mesin e shqiptarëve të Kosovës, Serbia dhe serbët perceptohen si agresor historik nga i cili ende ekziston një kërcënim. Prandaj mund të supozohet se në konceptin e Kurtit është e pranishme ideja që popullata shqiptare të mbahet në gjendje të përgatitjes së përhershme për mbrojtje kundër rrezikut të pretenduar që vjen nga pala serbe”, përfundon Gogiq.