Zgjedhjet në Maqedoninë e Veriut - Votim referendumi për të krijuar një rrugë drejt integrimit evropian

Shkruan për Kosovo online: Zheljko Shajn

Në zgjedhjet presidenciale në Maqedoninë e Veriut sot do të përballen dy kandidatë: presidenti aktual Stevo Pendarovski, i cili mbështetet nga partia LSDM dhe Gordana Siljanovska Davkova, e cila gëzon mbështetjen e partisë më të madhe opozitare VMRO-DPMNE. Këto dy parti më të mëdha parlamentare maqedonase do të përballen kalorësisht me njëra-tjetrën në zgjedhjet parlamentare, të cilat po mbahen sot, në prag të Ditës së Fitores mbi Fashizmin, kur Gjermania edhe zyrtarisht kapitullon. Nga ana tjetër, luftën e ndërsjellë parlamentare do ta udhëheqin partitë politike shqiptare, të mbledhura në dy blloqe - Forumi Evropian dhe Vleni.

Në raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale, befasia më e madhe erdhi nga shoqata Znam, lideri i së cilës Maksim Dimitrievski fitoi rreth 80 mijë vota dhe zuri vendin e katërt. Në raundin e dytë, siç theksoi ai, do të votojë për Gordana Siljanovska Davkovën. Edhe pse ai nuk i thirri zyrtarisht votuesit e tij për të ndjekur vendimin e tij, nëse votat e tij presidenciale shkojnë për Siljanovska, ajo do të merrte 440,000 vota, të cilat do t'i mundësonin asaj të fitonte me siguri. Nëse kjo ndodh, ky profesoresh e së drejtës kushtetuese do të hyjë në analet e këtij vendi si presidentja dhe komandantja e parë.

Është e paqartë se si votuesit e së Majtës, kandidati i së cilës është prof. Biljana Vankovska mori 40 mijë vota për presidente. Edhe pse Vankovska tha se nuk do të votonte për kolegun e saj, votat e saj do ta bënin Siljanovskën fituese superiore.

Nga ana tjetër, partitë shqiptare u kanë preferuar votuesve të tyre që të votojnë sipas vullnetit dhe vendosmërisë së tyre personale. Një qëndrim i tillë duket se dërgon një mesazh se kjo është ndoshta hera e fundit që presidenti i vendit zgjidhet në zgjedhje direkte demokratike. Kujtojmë se të dy blloqet shqiptare bënë një marrëveshje xhentëlmene për të mos marrë pjesë në formimin e qeverisë nëse nuk marrin garanci se presidenti do të zgjidhet në Kuvend në zgjedhjet e ardhshme. Nëse kjo kërkesë plotësohet, mund të pritet që presidenti i ardhshëm i Maqedonisë së Veriut të jetë një shqiptar.

Bazuar në rezultatet e raundit të parë të zgjedhjeve presidenciale dhe fitoren bindëse të Gordana Siljanovska Davkovës, e cila fitoi dy herë më shumë vota (rreth 180.000) se presidenti aktual Steve Pendarovski, qëndrimi i popullit ndaj politikës hipokrite evropiane, kërkesat e të cilit ndaj Shteti, pa garanci, është i qartë, u kundërshtua nga partia më e madhe opozitare e Maqedonisë së Veriut, për dallim nga LSDM, e cila u pajtua me të gjitha kushtet e vendosura nga Perëndimi në kurrizin e vendit.

Pas debaklit të kandidatit të saj në raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale, partia LSDM pranoi gabime në politikën e saj ndaj BE-së në fushatën parlamentare, e cila nuk e mbajti premtimin. Për këtë, siç theksoi lideri i kësaj partie Kovaçevski, ata janë dënuar nga qytetarët. Me këtë mirënjohje ata kërkuan sërish besimin e qytetarëve për të korrigjuar gabimin dhe për ta sjellë vendin në Bashkimin Evropian të premtuar.

“Ne e dimë se njerëzit janë lodhur nga rrugëtimi evropian, i cili ka 19 vjet që vazhdon. Ne e dimë se shumë njerëz besojnë se BE-ja nuk e ka mbajtur premtimin e saj. Por nuk ka alternativë tjetër përveç se vendi të bëhet pjesë e Bashkimit dhe nuk ka rrugë tjetër përveç rrugës së integrimit evropian. Është koha që t'i lëmë anash të gjitha mosmarrëveshjet tona dhe të bashkohemi në idenë e një Maqedonie evropiane”, tha lideri i LSDM-së, Dimitar Kovaçevski.

Më 8 maj, populli do të vendosë më në fund se cilën politikë e sheh më efektive për prosperitetin e vendit dhe qytetarëve. Qëllimi është i njëjtë: integrimi evropian, por LSDM dhe VMRO-DPMNE synojnë të ndjekin rrugë të ndryshme për ta arritur atë qëllim. LSDM ofron ndoshta një rrugë më të shkurtër, por më të shtrenjtë për popullin, nderin, dinjitetin dhe identitetin e tij dhe VMRO-DPMNE synon ta çojë vendin drejt qëllimit duke i ruajtur këto karta më të rëndësishme.

Sigurisht, vazhdimi i rrugës së nisur evropiane nënkupton para së gjithash ndryshime kushtetuese në mënyrë që bullgarët të bëhen element konstituiv dhe të heqin barrierën në rrugën e fqinjit të tyre drejt BE-së. Megjithatë, opozita maqedonase nuk i pranon shantazhet dhe gënjeshtrat nga evropianët.

“Njerëzit që kanë bërë shumë për të ardhmen e Evropës janë mashtruar shumë herë. Është koha që Brukseli të bëjë diçka për ne. Pas zgjedhjeve dhe formimit të qeverisë, jam i gatshëm të ulem dhe të bisedoj në bazë të arsyes dhe respektit reciprok”, tha për Al Jazeera lideri i VMRO-DPMNE-së Hristijan Mickoski, i cili dikur tha për “Politika” se është e nevojshme që Evropa të garantoj se pas këtyre ndryshimeve kushtetuese nuk do të ketë më kushtëzim për qytetarët e Maqedonisë.

Duke gjykuar nga disponimi i qytetarëve të Maqedonisë, si dhe nga informacionet dhe sondazhet zyrtare dhe jozyrtare, Pendarovski e humbi betejën për mandatin e tij të dytë, ndërsa Siljanovska Davkova mund të inaugurohet si presidente e re e vendit më 12 maj. Gjithashtu parashikohet që VMRO-DPMNE të fitojë 55 nga 120 mandate të mundshme parlamentare. Lidershipi i VMRO-DPMNE-së madje mendon se mund të kenë 61 deputetë, të cilët do t'i mundësonin të formojnë vetë qeverinë. Atmosfera mbizotëruese mund të shkaktojë një rezultat të tillë, por një faktor i jashtëm nuk do të lejojë një qeverisje njëpartiake. Në bazë të Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, shqiptarëve u garantohet pjesëmarrja në qeveri.

Nëse Maksim Dimitrievski së bashku me shoqatën Znam do të arrinin 10 mandate, kjo dyshe mund të formonte një qeveri të re me forcat e tyre të bashkuara. Në mënyrë që VMRO-DPMNE të sigurojë një shumicë prej dy të tretash, duhet të hyjë në negociata me njërin nga dy koalicionet shqiptare. Sipas njoftimeve të liderit Mickoski, mund të jetë koalicioni Vlen, të cilin në zgjedhjet presidenciale e udhëhoqi dr. Taravari. Kujtojmë se Taravari u përkrah nga Albin Kurti, të cilin opozita shqiptare në Tetovë e shpalli president të të gjithë shqiptarëve.

Mickoski ka bërë të ditur se sigurisht nuk do të negociojë me koalicionin Rruga Evropiane, të udhëhequr nga partia BDI, me Ali Ahmetin në krye. Mickoski nuk e do BDI-në në qeveri për shkak të aktiviteteve kriminale, por me siguri nuk mund ta harrojë lëvizjen e Ahmetit kur në momentin e fundit ndërroi palë dhe formoi qeverinë me LSDM-në në vitin 2017, në kohën kur VMRO-DPMNE kishte shumicë dhe gjithçka ishte gati për të shpallur qeverinë e kryesuar nga Gruevski në mesnatë në Kuvend. Pikën e kthesës e bëri vetëm një telefonatë dërguar Ahmetit, pas së cilës LSDM-ja dhe BDI-ja morën pushtetin stuhishëm, pas revolucionit shumëngjyrësh dhe “bombave të Zaevit” për përgjimet masive të popullit.

Atmosfera e kësaj fushate, veçanërisht ajo parlamentare, nuk pushoi as gjatë festës më të madhe ortodokse, Pashkëve, kur u dëgjuan brohoritjet e Ushtrisë Çlirimtare Shqiptare, UÇK-së. Komandanti i saj, Ali Ahmeti, me një numër të madh flamujsh të shtetit shqiptar, foli publikisht për “misionin” e tij në Sarajë, në periferi të Shkupit.

“Ju ftoj të gjithëve të na bashkoheni, pasi platforma jonë nuk është e zakonshme, është një ‘mision’. Unë hyra për të bërë Shqipërinë. Fillimisht qëllimi ynë ishte Kosova, e më pas ndryshuam statusin juridik të shqiptarëve në Maqedoni, pasi që kanë ndryshuar edhe marrëdhëniet ndërkombëtare”, tha Ahmeti nga portali shqiptar ekspres.mk.

Pushimet e Pashkëve mblodhën një numër të madh mysafirësh në Maqedoninë e Veriut, të cilët do të kenë mundësi të përmbushin detyrën e tyre qytetare sipas Kushtetutës së RMV dhe të votojnë për njërin nga dy kandidatët për president. Në mesin e tyre erdhën rreth njëqind mijë shqiptarë, siç njoftoi koalicioni Vlen, i cili pret një fitore të rëndësishme ndaj BDI-së. Edhe nëse nuk ia del, në rast se VMRO-DPMNE merr mandatin për të formuar qeverinë, koalicioni Vlen do të hyjë në pushtet. Megjithatë, nuk përjashtohet që partitë shqiptare të bojkotojnë zgjedhjet dhe formimin e qeverisë, pasi po veprojnë pa kompromis me kërkesën që zgjedhja e presidentit të kalojë në Sobranjë.

Sigurisht, zëri i popullit është fjala e fundit e ndryshimit dhe shumë e rëndësishme në epokën e formimit të rendit të ri botëror. Mandati i marrë do të jetë edhe votë referendumi për krijimin e një rruge me deputetët e ardhshëm të Evropës, Rusisë dhe SHBA-së. Vendosmëria e saj është padyshim integrimi euroatlantik, edhe pse është i kushtëzuar nga ndryshimet kushtetuese dhe vendi po përballet me luftën për të ruajtur identitetin dhe integritetin territorial dhe sovranitetin e tij, i kërcënuar si nga Lindja ashtu edhe nga Perëndimi.

Padyshim që presidenti i ardhshëm i Maqedonisë së Veriut do të përballet me një labirint politik të komplikuar drejt perspektivave më të ndritshme për shtetin dhe qytetarët. Duke gjykuar nga rezultatet e zgjedhjeve presidenciale në raundin e parë, mund të pritet një fitore dominuese e VMRO-DPMNE-së dhe një rikthim në pushtet me opozitën shqiptare dhe gruan e parë në krye të Maqedonisë së Veriut, e cila do të respektojë marrëveshjen e Prespës, por nuk do të shqiptojë mbiemrin "Veriu".