Gerapetritis: Hyrja e Serbisë në BE është një pashmangshmëri gjeopolitike

Ministri i Jashtëm Grek, Jorgos Gerapetritis, deklaroi se Athina mbështet dialogun midis Beogradit dhe Prishtines, i cili po zhvillohet me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian, duke theksuar se Greqia është një nga pesë vendet e BE-së që nuk e njohin Kosovën. Sipas tij, hyrja e Serbisë, vendit më të madh të Ballkanit Perëndimor, në Bashkimin Evropian është një pashmangshmëri gjeopolitike.

Gerapetritis, në një intervistë për Politikën, tha se aspirata e tij, si Ministër i Punëve të Jashtme, përpara presidencës greke të Këshillit të Bashkimit Evropian në gjysmën e dytë të vitit 2027, është të mirëpresë një ose më shumë partnerë nga Ballkani Perëndimor në familjen evropiane.

"Unë kam diskutuar tashmë me kolegët dhe miqtë e mi mënyrat se si Greqia mund të kontribuojë në mënyrë thelbësore në udhëtimin e saj evropian - qoftë për çështjet themelore të demokracisë dhe sundimit të ligjit apo për lidhshmërinë në të gjitha fushat (transporti, energjia, të dhënat), si dhe shtypjen e migracionit të paligjshëm. Në këtë kontekst, ju kujtoj se në shtator 2025 Greqia dhe Serbia nënshkruan një Marrëveshje Bashkëpunimi për të përshpejtuar rrugën e pranimit të Serbisë në BE, e cila parashikon ofrimin e ekspertizës së vendit tonë në lidhje me acquis ligjore të Unionit", tha kreu i diplomacisë greke i cili foli dje në Beograd me presidentin, kryeministrin dhe ministrin e punëve të jashtme të Serbisë.

Ai theksoi se procedura e bazuar në parimin e performancës së vetë do të vazhdojë, por, siç tha ai, ata janë të detyruar ta qasen atë në një mënyrë më të gjerë ideologjike dhe historike, në mënyrë që të kuptojnë vlerën e hyrjes së Ballkanit Perëndimor në BE.

"Qëndrimi i Greqisë është plotësisht i qartë. Siç e thashë edhe më parë, hyrja e Serbisë, vendit më të madh të Ballkanit Perëndimor, në Bashkimin Evropian është një pashmangshmëri gjeopolitike. Vizita ime në Beograd, vendi i parë që vizitoj si pjesë e turneut tim në këtë zonë, më jep mundësinë të shpreh edhe një herë mbështetjen e plotë të Greqisë për rrugën evropiane të Serbisë. Jemi të detyruar të njohim përpjekjet që keni bërë dhe të kontribuojmë pjesërisht në vrullin e ripërtërirë të rrugës së pranimit të vendit tuaj. Në të njëjtën kohë, i bëjmë thirrje vendit të bëjë edhe më shumë për përafrimin e plotë me acquis ligjore evropiane, duke i dërguar kështu një mesazh shumë të fortë dhe pozitiv popullit serb në lidhje me vizionin e tyre evropian", tha Gerapetritis.

Ai vlerësoi se duke përshpejtuar ndryshimet brenda vendit, Serbia do të përshpejtojë procedurat që do ta sjellin atë më afër Evropës dhe theksoi se Greqia qëndron pranë Serbisë dhe përfaqëson mbështetjen e saj në hapin e saj të palëkundur drejt Bashkimit Evropian.

Sipas fjalëve të tij, Greqia bashkëpunon me Serbinë e udhëhequr nga parimet e së drejtës ndërkombëtare dhe parimet e Kartës së Kombeve të Bashkuara.

"Greqia është anëtare e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Respektimi ynë i së drejtës ndërkombëtare dhe parimeve themelore të Kartës së Kombeve të Bashkuara është udhërrëfyesi ynë. Dhe të udhëhequr nga këto parime, ne bashkëpunojmë me Serbinë. Duhet të theksojmë se Greqia është një nga pesë shtetet anëtare të Bashkimit Evropian që nuk e njohin shpalljen e njëanshme të pavarësisë së Kosovës. Ne mbështesim dialogun midis Beogradit dhe Prishtines, i cili zhvillohet me ndërmjetësimin e BE-së, me një politikë të palëkundur greke për përfshirjen evropiane të Ballkanit Perëndimor", tha kreu i diplomacisë greke.

Ai theksoi se Greqia dhe Serbia mbajnë lidhje të forta historike, kulturore dhe fetare të krijuara me kalimin e kohës dhe se të dy kombet janë të lidhura nga lidhje të jashtëzakonshme miqësie dhe mbështetjeje të ndërsjellë.

Ai shtoi se rrugës së përbashkët iu dha një veçori strategjike nga Deklarata e Përbashkët e nënshkruar në Athinë në dhjetor 2019, në kuadër të Këshillit të Lartë për Bashkëpunim midis Greqisë dhe Serbisë.

"Në të njëjtën kohë, ne theksojmë vullnetin tonë për të kultivuar, zgjeruar dhe thelluar vazhdimisht bashkëpunimin tonë. Marrëveshja e mirëkuptimit për bashkëpunim midis Greqisë dhe Serbisë, të cilën e nënshkruam me kolegun tim, mikun e dashur Marko Đurić në dhjetor 2024 në Athinë, është pikërisht një tregues i këtij vullneti të ndërsjellë në të gjitha fushat", tha Gerapetritis.

Ai përmendi veçanërisht marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare, për zhvillimin e mëtejshëm të të cilave po punohet, dhe e përgëzoi Serbinë për organizimin e Ekspozitës Ndërkombëtare jashtëzakonisht të rëndësishme Expo 2027, e cila do të mbahet për herë të parë në Evropën Juglindore.

"Është një kandidaturë që Athina e mbështeti me gjithë zemër, ne jemi të gatshëm të ndihmojmë në çdo mënyrë që na kërkohet, dhe ju urojmë shumë suksese nga thellësia e zemrave tona", tha ministri grek.

Ai deklaroi se bashkëpunimi midis Greqisë dhe Serbisë shtrihet në sigurinë energjetike dhe diversifikimin e burimeve të energjisë dhe se Greqia përfaqëson portën dhe qendrën kryesore jugore të energjisë për furnizimin e Ballkanit Perëndimor dhe Evropës Juglindore më të gjerë, duke kontribuar në diversitetin e burimeve të furnizimit me energji për vendet në zonën më të gjerë, përfshirë Serbinë, si dhe duke zvogëluar varësinë nga furnizuesit individualë.

"Roli i Serbisë është po aq i rëndësishëm në lidhjen e sistemeve energjetike të zonës sonë me Evropën Qendrore dhe Veriore, në drejtimin jug-veri. Politikat e degëzimit të energjisë të Serbisë ofrojnë një mundësi për të krijuar një bazë të fortë për një bashkëpunim më të fortë në fushën e gazit natyror me Greqinë, veçanërisht përmes lidhjeve të gazit me Bullgarinë dhe Maqedoninë e Veriut", tha Gerapetritis.

Sipas tij, bashkëpunimi mund të zgjerohet përtej gazit natyror për të përfshirë burimet e energjisë së rinovueshme, bashkimin e tregjeve të energjisë elektrike dhe teknologjitë e orientuara drejt së ardhmes, siç është hidrogjeni.

“Bashkëpunimi i vendeve tona në fushën e energjisë, në nivel dypalësh dhe rajonal, është në pikën e tij më të lartë, siç dëshmohet nga takimi katërfish i ministrave të energjisë, zyrtarëve dhe operatorëve të sistemeve energjetike nga Serbia, Greqia, Maqedonia e Veriut dhe Bullgaria, i cili u mbajt në Athinë më 15 maj”, tha Gerapetritis.

Ai theksoi se Greqia ndodhet në udhëkryqin e tre kontinenteve dhe se që nga kohërat e lashta ka shërbyer si pikë takimi e kulturave dhe qytetërimeve, si dhe se është plotësisht e përkushtuar për të ruajtur rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla, dhe se ka zhvilluar një strategji të qëndrueshme të politikës së jashtme, slogani themelor diplomatik i së cilës është ndërtimi i urave.

Sipas tij, Greqia mban një marrëdhënie strategjike me Izraelin në Lindjen e Mesme, dhe në të njëjtën kohë, ka lidhje shumë të ngushta me botën arabe.

"Greqia nuk është vetëm porta e tyre për në Evropë, por, më e rëndësishmja, aleati i tyre më i besueshëm në zonën më të gjerë. Nga ana tjetër, ne nuk i jemi shmangur përgjegjësisë: ne udhëheqim iniciativën 'Aspides' për lirinë e lundrimit nëpër Detin e Kuq. Ne kemi ndërmarrë një numër iniciativash për të nxjerrë në pah rëndësinë e Greqisë si një bashkëbiseduese shumë e sinqertë, por edhe si një fuqi udhëheqëse në këtë fushë. Për shembull, Deklarata Delphi e miratuar së fundmi pasqyron angazhimin tonë ndaj rrugës evropiane dhe u jep një shtysë dhe vizion të ri popujve të Ballkanit Perëndimor. Ne e kemi ngritur Greqinë në një qendër energjie në Evropën Juglindore dhe aktualisht po punojmë jo vetëm për lidhjen e energjisë, por edhe për lidhjen e tregtisë, të dhënave, njerëzve dhe komunikimeve", tha Gerapetritis.

Ai shtoi se beson që Greqia, si anëtare e zgjedhur e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara në këtë kohë të trazuar, ka një mundësi të madhe për të rritur në të vërtetë gjurmën e saj diplomatike si një shtyllë paqeje dhe stabiliteti në këtë zonë.

"Paqëndrueshmëria aktuale gjeopolitike në zonën tonë më të gjerë është qartësisht një shkak për shqetësim të mëtejshëm në lidhje me një rritje të mundshme të flukseve të migrantëve. Megjithatë, duhet të kujtojmë se migrimi i paligjshëm është një sfidë evropiane, si dhe ndërkombëtare, dhe nuk mund të menaxhohet vetëm në nivelin e një vendi. Greqia po merret me këtë çështje duke zbatuar një politikë të drejtë, me respekt të rreptë për ligjin vendas dhe të BE-së, por duhet të jetë e qartë se një politikë e drejtë nuk do të thotë kufij të hapur ose pa kufij. Për këtë qëllim, Greqia po punon për të zvogëluar fluksin nga Libia, duke inkurajuar bashkëpunimin me të dyja pjesët e atij vendi", tha Gerapetritis.