Jovanoviq: Thirrja për rrënimin e monumenteve serbe është përgatitje e opinionit publik shqiptar për konflikt

Historiani Lluka Jovanoviq paralajmëron se ftesa e shqiptarëve përmes rrjeteve sociale për të përdhosur monumentin e Millosh Obilliqit në qendër të Graçanicës dhe Princit Llazar në Mitrovicën e Veriut është një mesazh shumë i rrezikshëm urrejtjeje ndaj serbëve, dhe në një farë mënyre paraqet përgatitjen e opinionit publik shqiptar, veçanërisht të të rinjve, për konflikte të caktuara. Përdhosja e atyre monumenteve, siç tregon ai, duhet t'i dërgojë një mesazh të qartë popullit serb se shqiptarët kanë të bëjnë me serbët.

Jovanoviq kujton se mesazhe të tilla u përhapën në mesin e shqiptarëve para pogromit të marsit të vitit 2004.

“Rrëfime të tilla në rrjetet sociale i tregtohen popullatës më të re ultra të djathtë, qëllimi i vetëm i të cilëve është shfaqja e urrejtjes ndaj serbëve. Do ta quaja edhe gatim të opinionit publik, pra zierje dhe përgatitje për konflikte të caktuara. Nëse kthehemi 20 vjet në të kaluarën, do të shohim se pogromi i marsit filloi në një mënyrë të ngjashme, pra me përgatitjen e opinionit publik shqiptar dhe atyre grupeve më ekstreme të të rinjve, tifozëve, për ballafaqim, konkretisht me serbët”, ka thënë Jovanoviq për Kosovo online.

Ai vëren se këtë herë se cilat duhet të jenë objektivat e para është vendosur përmes rrjeteve sociale - dy monumente të vendosura në dy komunitetet më kompakte serbe në Kosovë.

Përdhosja e atyre monumenteve, thotë ai, duhet t'i dërgojë një mesazh të qartë popullit serb se shqiptarët kanë të bëjnë me serbët.

Monumenti i Princ Llazarit në Mirtovicë e Veiut, vëren ai, është një objektiv i përditshëm i shqiptarëve nga pjesa jugore e qytetit.

“Ata vijnë dhe bëjnë foton e tyre me paraqitjet e një shqiponje dykrenare në krahë. Disa ditë më parë, objektivi i vandalëve ishte një mural kushtuar Heronjve të Kosharit, i cili ndodhet vetëm pak metra larg monumentit të Princ Llazarit”, theksoi ai.

E gjithë kjo po ndodh, shton ai, në pamje të plotë të Policisë së Kosovës, e cila, thekson ai, kinse patrullon dhe ruan popullsinë dhe objektet kapitale të qytetit.

Ai përkujtoi se edhe monumenti i Millosh Obilliqit në Graçanicë ishte pothuajse shënjestër e ekstremistëve shqiptarë.

“Flamuri i Serbisë është djegur disa herë para monumentit, dhe mund të shohim se para disa ditësh, gjatë festimit të të ashtuquajturës Dita e Flamurit Shqiptar, nëpër Graçanicë ka pasur vandalizëm dhe orgji ku serbëve të Graçanicës u demonstrua forca dhe se në një moment ata mund të shkojnë jo vetëm në monumentet e tyre, por edhe në shtëpitë e tyre, që ishte shembull në mars 2004”, tha historiani.

Elementi i vetëm i veprimit kundër lëvizjeve të tilla ekstreme të Prishtinës dhe nacionalistëve shqiptarë është bashkësia ndërkombëtare, thekson Jovanoviq.

Ai thekson se EULEX-i dhe KFOR-i pritet të mbrojnë serbët, por edhe vetë rrjeti social Tik Tok me mekanizmat dhe politikat e tij duhet të zbatojë masa kufizuese ndaj atyre që përhapin mesazhe urrejtjeje.

“Para së gjithash, duhet të presim që EULEX-i dhe KFOR-i të mbrojnë serbët, dhe në anën tjetër, edhe rrjetet sociale pritet të zbatojnë mekanizmat e tyre për fshirjen e përmbajtjeve që thërrasin për luftë, konflikt dhe urrejtje ndëretnike. Pra ka një përgjegjësi shumështresore. Ne gjithashtu duhet të presim që rrjetet sociale të sanksionojnë faqe të tilla që kërkojnë lëvizje të tilla. Kfor-i dhe EULEX-i duhet të jenë të përgatitur në çdo kohë se ka shumë mundësi që skenat e 20 viteve më parë të përsëriten”, tha Jovanoviq.

Historiani vëren se shqiptarët, nga ana tjetër, përpiqen në çdo mënyrë të ndryshojnë dhe karikaturojnë historinë dhe të përvetësojnë trashëgiminë kulturore serbe dhe të tjera joshqiptare në Kosovë, sidomos kur bëhet fjalë për monumentet, kishat dhe manastiret, të cilat janë nën mbrojtjen e UNESCO-s.

Mirëpo, siç thotë ai, në atë rrugë mund të vërehen kontradikta të shumta, siç është, për shembull, rasti me personazhin e Millosh Obilliqit.

“Në mesin e historianëve dhe politikanëve të tyre dhe të gjithë zyrtarëve publikë, shumë shpesh mund të dëgjoni se Millosh Obilliq është shqiptar. Një muaj më parë u botua një artikull i ndjekur dhe i pritur shumë mirë në Prishtinë dhe Shqipëri, i cili flet për shqiptarin e Millosh Obilliqit. Ata theksuan se ai ishte i fundit në Kosovë në vitin 1389 që për shkak të sfidës nxori thikën dhe pas betejës vrau sulltanin turk. Në këtë shembull mund të shihni se çfarë lloj paradoksi mbretëron në opinionin publik shqiptar. Para së gjithash, ata i referohen Millosh Obilliqit si shqiptar, dhe më pas bëjnë thirrje për shkatërrimin e monumentit të tij, gjë që dëshmon faktin se është një komb i paradokseve, por edhe se është një komb që nuk ka një pasqyrë të qartë historike të ekzistencës së tij”, tha Jovanoviq.

Përveç që duan të ndryshojnë narrativën historike dhe të përvetësojnë trashëgiminë kulturore serbe, shqiptarët, thekson ai, duan të shkatërrojnë plotësisht disa monumente.

Kjo është më e dukshme, thotë ai, kur bëhet fjalë për memorialet dhe varrezat serbe.

"Shumë u rrafshuan me tokë. Kishim lajme se po kërkonin të hiqnin shumë monumente të ushtarëve serbë nga Luftërat Ballkanike dhe Lufta e Parë Botërore, siç ishte rasti në Prishtinë. Shumë varreza serbe dhe aleate u shkatërruan. Kështu varrezat aleate në Gjakovë u derdhën me çimento dhe tani aty ka një parking, përderisa varrezat e serbëve nga Kosova dhe Metohija u rrafshuan dhe u shkatërruan deri në atë pikë sa nuk ekzistojnë më, shumë varreza u shndërruan në fusha të punueshme”, vëren Jovanoviq.

Ai thotë se mesazhi i fundit i dërguar përmes Tik Tok meriton një analizë më të thellë, nga këndvështrimi historik.

Vetë faqja nga e cila është dërguar mesazhi “Mbretëria e Dardanisë” është jashtëzakonisht interesante për t’u marrë në konsideratë, vlerëson historiani.

Vetë emri i faqes, tregon ai, është mjaft i diskutueshëm dhe në vetvete dërgon mesazhe të caktuara.

Ai shpjegon se shqiptarët kanë një rrëfim afatgjatë në publikun e tyre se u referohen fiseve të lashta, pra dardanëve dhe ilirëve dhe se të drejtën e tyre historike për Kosovën e mbështesin me rrëfimet se janë pasardhës të atyre popujve të lashtë.

“Siç është vërtetuar, ata humbën shtetësinë dhe të gjitha segmentet e veçantisë së një populli në lashtësi dhe u zhytën në botën romake. Kështu që vetëm lidhja me popujt e lashtë është absolutisht e pamundur, domethënë, nuk ka asnjë lidhje midis popujve modernë të shekullit të ri dhe shumicës së popujve të lashtë, të cilët në pjesën më të madhe u bënë nënshtetas të Perandorisë Romake dhe u romanizuan, duke humbur gjuhën dhe kulturën e tyre, si dhe shtetësinë e tyre, “, përfundoi Jovanoviq.