Pavkoviq: BE nuk ka mekanizma për të zgjidhur problemin e dinarit

Millosh Pavkoviq, studiues në Qendrën për Politika Evropiane, beson se Beogradi dhe Prishtina treguan jo-konstruktivitet në raundin e ri të dialogut në Bruksel, ndërsa Bashkimi Evropian me sa duket nuk ka mekanizma për të bindur palët për të zgjidhur problemin e dinarit në Kosovë.

“Natyrisht se Beogradi dhe Prishtina kanë vazhduar strategjinë e vjetër duke i akuzuar se nuk kanë arritur marrëveshje. Ajo që është ndryshe tani është se në raundin e fundit Miroslav Lajçak, si përfaqësues special për dialog, tha se Bashkimi Evropian ka një propozim kompromisi pčr tč cilin shpreson se do të pranojnë të dyja palët. Ne kemi parë që BE-ja i ka intensifikuar negociatat, konkretisht janë mbajtur shtatë takime vetëm për çështjen e dinarit, por ende nuk ka marrëveshje. Kjo flet për natyrën jokonstruktive të palëve”, ka theksuar Pavkoviq për Kosovo online.

Siç thekson ai, BE-ja në fakt nuk ka mekanizma për t'i bindur palët që ta pranojnë marrëveshjen.

“Edhe kur BE-ja del me disa propozime, padyshim që nuk ka se si t'i detyrojë palët t'i pranojnë ato, kështu që Beogradi dhe Prishtina janë shumë jokonstruktivë dhe tregojnë se nuk duan marrëveshje”, theksoi Pavkoviq.

I pyetur se si e komenton propozimin e Lajçakut që palët bien dakord për formimin e një subjekti të ri financiar, Pavkoviq përgjigjet se ishte një propozim kompromisi dhe një hap përpara.

“Në raundet e mëparshme, pengesa kryesore ishte licencimi i Bankës Postës të Kursimeve, ky ishte qëndrimi i Serbisë, ndërsa pala kosovare e refuzoi atë mënyrë për zgjidhjen e problemit. Tani BE-ja doli me propozimin për krijimin e një institucioni të ri financiare, gjegjësisht një bankë që do të kishte licencë të Bankës Qendrore të Kosovës, dhe në të njëjtën kohë do të kishte mundësinë të merrte dinarë nga Serbia dhe t'i kthente në euro. Është një propozim kompromisi dhe një hap përpara, por fakti shqetësues është se të dyja palët nuk arritën një marrëveshje përfundimtare për të. Ata e lanë atë për një raund tjetër të dialogut ose për disa raunde, dhe periudha tranzitore e dhënë nga BQK-ja ka përfunduar dhe tani pagesat në dinarë janë të ndaluara në Kosovë. Kjo tani hap mundësinë e ndëshkimit, mbylljes së dyqaneve e kështu me radhë, kështu që mund të krijojë tension shtesë dhe të përshkallëzojë situatën në terren. Është e nevojshme që Beogradi dhe Prishtina të gjejnë urgjentisht një zgjidhje dhe një gjuhë të përbashkët për këtë çështje”, thekson ai.

Siç shton ai, është e vështirë të vlerësohet nëse të dyja palët duan njësoj një zgjidhje.

“Të dyja palët kanë treguar se janë jokonstruktive. Para së gjithash, pala prishtinase, sepse një vendim të tillë e kanë marrë kur situata politike në përgjithësi është e paqëndrueshme dhe pastaj kanë insistuar në ndalimin e dinarit dhe kalimin në euro – kjo është njëra anë. Nga ana tjetër, Beogradi nuk dëshiron të heqë dorë nga ajo që tashmë ka, e cila është Banka e Postës për Kursime, e cila ka funksionuar në veri të KdheM. Të dyja palët janë përplasur për këtë çështje dhe asnjëra nuk dëshiron të bëjë lëshime. Në këtë kuptim, mund të flasim për natyrën jokonstruktive të të dyja palëve. Të hysh në vlerësime se kush është më pak e kush është më konstruktiv në këtë moment nuk është e mundur, por të dyja palët tregojnë një lloj papjekurie dhe papërgjegjshmërie, mbi të gjitha ndaj qytetarëve të Serbisë edhe të Kosovës që jetojnë në veri”, thekson analisti.

Meqenëse Miroslav Lajçak është afër fundit të angazhimit të tij si i dërguar i posaçëm i BE-së për dialogun, Pavkoviq e konsideron të gjithë mandatin e tij të trazuar.

“Lajçak u nominua në gusht të vitit 2020 dhe pas gati katër vitesh të plota, mandati i tij mund të karakterizohet si shumë i turbullt me ​​shumë raunde dialogu të pasuksesshme, si ky dje dhe gjashtë të mëparshëm, si dhe ka pasur edhe në vitet e mëparshme. Nëse do të nxirrnim një gjë pozitive nga mandati i tij, ajo do të ishte Marrëveshja për Normalizimin, e ashtuquajtura. Marrëveshja e Ohrit. Mirëpo, shohim se edhe ajo është në krizë dhe zbatimi i saj vihet në pikëpyetje, ndaj i gjithë mandati i Lajçakut është i diskutueshëm sa i përket progresit në dialog. Përkundrazi, mund të flasim për rënie në dy, tre, madje edhe katër vitet e mëparshme. Pra, çështja e trashëgimisë së Miroslav Lajçakut është shumë e diskutueshme, gjegjësisht çfarë do të mbetet nga dialogu pasi ai të largohet”, përfundoi Pavkoviq.