Prenkaj: Qytetarët e komunitetit serb kanë standardin më të lartë të të drejtave të njeriut me garanci kushtetuese

Ish-ambasadori i Kosovës në Itali, Albert Prenkaj, është i mendimit se qytetarët e komunitetit serb në Kosovë kanë standardin më të lartë të të drejtave të njeriut me garanci kushtetuese dhe ligjore dhe se pretendimet e patriarkut serb Porfiri, të bëra në një letër dërguar burrështetasve botërorë, si dhe Papa Leo XIV, se Ligji për të Huajt vë në pikëpyetje mbijetesën e popullit serb dhe të vendeve të shenjta ortodokse në Kosovë, nuk janë të vërteta.

Kujtojmë se në një letër drejtuar burrështetasve të rëndësishëm evropianë dhe botërorë, në prag të 15 marsit, kur u njoftua zbatimi i Ligjit për të Huajt, Patriarku Porfirije u bëri thirrje zyrtarëve të huaj të përdorin autoritetin e tyre në mënyrë që autoritetet në Prishtina të pezullojnë zbatimin e ligjit shumë diskriminues për të huajt.

Ai paralajmëroi gjithashtu se zbatimi i këtij ligji jo vetëm që do të vinte në pikëpyetje punën e Universitetit në Mitrovicë të Kosovës, shkollat ​​fillore dhe të mesme që ndjekin nxënësit serbë sipas programeve të shtetit të tyre, punën e të gjithë sistemit shëndetësor në të cilin serbët në Kosovën dhe Metohinë marrin kujdes mjekësor, por edhe mbijetesën e popullit serb dhe të faltoreve ortodokse.

Prenkaj vlerëson se letrat iu dërguan tre fuqive: SHBA-së, si një nga fuqitë globale, Rusisë, një aleate tradicionale, dhe Vatikanit, si një qendër e rëndësishme e Krishterimit.

"Duke prekur thelbin e të drejtave të njeriut, Patriarku Porfiri synon të iniciojë zyra botërore për të tërhequr vëmendjen e zyrtarëve të Kosovës. Vizita e negociatorit evropian, z. Sorensen, te Kryeministri Kurti rezultoi në një marrëveshje për fillimin e zbatimit të Ligjit për të Huajt dhe Ligjit për Automjetet, 'me disa masa shtesë' në lidhje me qytetarët e komunitetit serb në Kosovë, si dhe ata që kanë aktivitete në Kosovë dhe nuk janë qytetarë të Kosovës. Jemi dëshmitarë se Kryeministri Kurti po bën kompromise të paparë, për tema që po i shndërrojnë në tema të negociueshme me monitorim dhe madje edhe me ndërhyrjen e bashkësisë ndërkombëtare", tha Prenkaj për Kosovo online.

Ai gjithashtu thekson se pranimi i dokumenteve të lëshuara nga "autoritetet ilegale të të ashtuquajturës 'Zyrë për Kosovën dhe Metohinë' është i paligjshëm dhe përfaqëson një shkelje të sovranitetit shtetëror të Kosovës".

"Unë besoj se me këto dhe qëndrime të ngjashme, Kisha Ortodokse Serbe nuk i shërben ekumenizmit me Selinë e Shenjtë, kishat e tjera dhe dialogut ndërfetar me komunitetet e tjera fetare", thotë Prenkaj.

Vatikani, thekson ai, njihet si një autoritet moral universal me një dialog të hapur me të gjitha qendrat politike, kulturore dhe fetare.

"Mendoj se nëpërmjet ekumenizmit dhe dialogut, Selia e Shenjtë është në marrëdhënie të mira të vazhdueshme me Kishën Katolike lokale në Kosovë, Kishën Ortodokse Serbe, si dhe me Bashkësinë Islame të Kosovës", vëren ai.

Duke folur për marrëdhëniet midis Kosovës dhe Selisë së Shenjtë, ai pohon se kohët e fundit Dioqeza e Prizrenit u ngrit nga statusi i administratës së Selisë së Shenjtë në statusin e një dioqeze të veçantë që nuk është më në varësi të Kryepeshkopatës së Shkupit.

Ai gjithashtu kujton takimet e ndara të zyrtarëve të Kosovës, Kryeministrit Kurti dhe Vjosa Osmanit në Vatikan me Papa Françeskun në vitin 2023, takimet e Osmanit me Papa Leo XIV dhe Sekretarin e Shtetit të Selisë së Shenjtë Kardinalin Pietro Parolin (2025), dhe takimin e ish-Presidentit të Kosovës Ibrahim Rugova me Papa Gjon Pali II.

"Vizitat e zyrtarëve të lartë të Kosovës në Vatikan që nga shpallja e pavarësisë, dhe madje edhe më parë, janë një përparësi e rëndësishme e politikës së jashtme të Kosovës. Kosova hapi në mënyrë të njëanshme një Mision të posaçëm në Selinë e Shenjtë. Megjithatë, Kosova ende nuk njihet nga Vatikani. Një nga shpjegimet kryesore të zyrtarëve të Vatikanit është se Selia e Shenjtë është në dialog ekumenik me Patriarkatin e Moskës dhe të Beogradit dhe se njeh vendet anëtare të Kombeve të Bashkuara", thotë Prenkaj.

Ai kujton gjithashtu vizitën zyrtare të Presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, në Vatikan në vitin 2019 dhe takimet e tij me Papa Françeskun dhe Sekretarin e Shtetit të Selisë së Shenjtë, Kardinalin Pietro Parolin, dhe deklaratën e Presidentit serb para se të nisej për takimin me Papën: "Po shkoj te Papa për t'i kërkuar që të mos e njohin Kosovën".

Sipas Prenkajt, ka pasur përpjekje nga Vatikani që Papa të vizitojë Serbinë.

"Në vitin 2013, për 1700-vjetorin e Ediktit të Milanos, Papa Benedikti XVI njoftoi një vizitë në Nish, vendlindjen e Perandorit Konstandini i Madh, i cili është shenjtor për Kishën Ortodokse Serbe. Patriarku i atëhershëm i Kishës Ortodokse Serbe, Irinej, tha se do ta mirëpriste vizitën e papës, por Kisha Ortodokse Ruse dyshohet se e kundërshtoi këtë ide", tha Prenkaj.

Ish-ambasadori i Kosovës në Romë gjithashtu i referohet deklaratës së 17 shkurtit 2008, nga zëdhënësi i atëhershëm i Papa Benediktit XVI, Ati Lombardi, se "shpallja e njëanshme e pavarësisë së Kosovës - bazuar në rekomandimet e përfshira në planin e OKB-së, ndërmjetësi Marti Ahtisaari - krijon një situatë të re që Selia e Shenjtë, natyrisht, do ta monitorojë me kujdes, dhe gjithashtu do të duhet të vlerësojë të gjitha kërkesat që merr në këtë drejtim".

Sipas Prenkajt, kjo deklaratë u interpretua si një njohje e nënkuptuar nga zyrtarët e Kosovës.