Staroviq: Për Serbinë ruajtja e integritetit territorial është me rëndësi më të madhe

Ministri për integrime evropiane i Serbisë, Nemanja Staroviq, deklaroi në forumin e njëmbëdhjetë ekonomik të Delfit, që po mbahet në Athinë, se për Serbinë ruajtja e integritetit territorial është me rëndësi thelbësore, duke kujtuar se kjo çështje nuk ndryshon nga respektimi i integritetit territorial të Qipros dhe Ukrainës.

Ai theksoi se është detyrë e vendeve kandidate që gradualisht të rrisin shkallën e harmonizimit të politikës së jashtme me Bashkimin Evropian. Politika e jashtme e Serbisë, sipas tij, është pothuajse 70 për qind e harmonizuar me Brukselin.

Sipas tij, që nga pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022, ka pasur pritje nga disa shtete anëtare të BE-së që Serbia të harmonizohet plotësisht me politikën e Brukselit ndaj Moskës. Ai kujtoi se Serbia respekton integritetin territorial të Ukrainës dhe se 93 për qind e ndihmës nga Ballkani Perëndimor për Kievin vjen nga Serbia.

Staroviq ishte një nga folësit kryesorë në panelin “Gjendja e botës – Zgjerimi i BE-së në Ballkanin Perëndimor” në kuadër të forumit të njëmbëdhjetë ekonomik të Delfit.

Në fjalën e tij hyrëse, ministri për integrime evropiane i Serbisë, Nemanja Staroviq, përgëzoi Shqipërinë dhe Malin e Zi për përparimin drejt anëtarësimit në BE, por kujtoi se procesi i anëtarësimit nuk është garë, por se duhet të fokusohet në ndryshimet strukturore në çdo vend.

Sipas tij, raporti i Komisionit Evropian (KE) tregon se Serbia ka arritur një nivel të lartë gatishmërie për anëtarësim, menjëherë pas Malit të Zi.

Anëtarësimi në Bashkimin Evropian nuk është qëllimi përfundimtar, tha ai, por një mjet që çon drejt afrimit ekonomik dhe politik të çdo vendi kandidat.

Ministri i jashtëm i Greqisë, Jorgos Gerapetritis, tha se në samitin e Selanikut në vitin 2003, Greqia inicioi agjendën e zgjerimit të Bashkimit Evropian, por theksoi se në 23 vitet e fundit BE nuk ka treguar një rrugë të qartë për vendet e Ballkanit Perëndimor. Sipas tij, tani është momenti për rigjallërimin e këtij procesi.

“Duhet të ndryshojmë ndjenjën e zhgënjimit ose lodhjes te shtetet dhe popujt e Ballkanit Perëndimor”, tha ai, duke shtuar se BE ka dhënë premtime që nuk i ka përmbushur.

Gerapetritis theksoi se zgjerimi i BE-së është në fakt bashkimi i Evropës dhe paralajmëroi vizita në të gjitha kryeqytetet e vendeve të Ballkanit Perëndimor në muajt në vijim.

Zëvendësministri për Bashkimin Evropian i Malit të Zi, Ivan Ivanoviq, shprehu kënaqësi për përparimin që ka arritur vendi i tij dhe shtoi se beson se kjo do të jetë e dobishme për të gjitha vendet e rajonit.

“Grupi punues në Bruksel për përgatitjen e traktatit të anëtarësimit të Malit të Zi do të formohet dhe ne do të hyjmë në negociata konkrete, që do të thotë se do të përcaktohen detyrimet e të dyja palëve”, tha ai, duke theksuar se beson se mbi këtë traktat do të bazohen edhe marrëveshjet për vendet e tjera të rajonit.

Ministri i jashtëm dhe i diasporës i Kosovës, Glauk Konjufca, theksoi rëndësinë e përkushtimit ndaj vlerave të BE-së, duke shtuar se në Ballkanin Perëndimor qytetarët e Kosovës janë më të përkushtuar për anëtarësim në BE.

Sipas raportit të fundit të KE-së, Kosova ka treguar përparim në 35 fusha, tha Konjufca, duke shtuar se heqja e masave është një hap i rëndësishëm për përshpejtimin e procesit. Ai gjithashtu i bëri thirrje BE-së që t’i japë Kosovës statusin e kandidatit, duke kujtuar se Prishtina ka paraqitur kërkesën për anëtarësim në vitin 2022, por ende pret pyetësorin e Komisionit Evropian.

“Nuk duhet të lejojmë që gjashtëshja e Ballkanit Perëndimor të bëhet pesëshe. Dhënia e statusit të kandidatit për Kosovën është thelbësore në këtë çështje”, tha ai.

Ambasadori i Bosnjë dhe Hercegovinës në Greqi, Dragan Vukoviq, tha se para këtij vendi qëndrojnë shumë reforma, për shkak të të cilave është e vështirë të formohet një ekip për negociata me Bashkimin Evropian.

Sipas tij, pothuajse një miliard euro nga Plani i rritjes është me rëndësi kyçe për Bosnjë dhe Hercegovinën. Ai theksoi gjithashtu se vendet e rajonit, përfshirë Greqinë, po e ndihmojnë Sarajevën në tejkalimin e sfidave.

Zëvendësministri i Punëve të Jashtme i Maqedonisë së Veriut, Zoran Dimitrovski, theksoi rëndësinë e mbështetjes për Shkupin nga Athina dhe përshëndeti paralajmërimin për mirëseardhjen e vendeve të Ballkanit Perëndimor gjatë presidencës greke të Bashkimit Evropian vitin e ardhshëm.

“Ne kemi pritur gjatë dhe disa vende të Ballkanit Perëndimor janë ende në fillim të negociatave. Problemi me të cilin përballet Maqedonia e Veriut janë mosmarrëveshjet dypalëshe me fqinjët dhe përmbushja e kritereve të Kopenhagës”, tha ai.

Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme i Shqipërisë, Ferit Hoxha, tha se premtimi nga Selaniku ende mbetet vetëm një premtim dhe se të gjitha vendet e rajonit po presin për përparim tashmë 20 vjet.

“Duhet t’i përmbushim detyrimet. Duhet vërtet të sigurojmë që premtimet nga të dyja palët më në fund të arrijnë në momentin kur realizohen”, tha ai.

Ai theksoi se Shqipëria ka arritur përparim të konsiderueshëm, gjë që tregon përkushtimin si të Brukselit ashtu edhe të Tiranës ndaj këtij procesi.

Zbatimi i reformave dhe mbyllja e kapitujve po zhvillohen njëkohësisht, tha ai, duke theksuar se e ardhmja e Shqipërisë është në BE, si dhe duke kujtuar se zgjerimi ka qenë gjithmonë i dobishëm edhe për Evropën.

Forumi Ekonomik i Delfit është një konferencë prestigjioze ndërkombëtare që mbahet çdo vit në qytetin grek Delfi. Forumi mbledh liderë nga politika, biznesi, diplomacia dhe komuniteti akademik për të diskutuar sfidat kryesore globale dhe rajonale.