Osmani: “QUAD-i i Ballkanit Perëndimor” nuk kërcënon “Ballkanin e Hapur”

Platforma QUAD është promovim i vlerave dhe ideve specifike që lidhen drejtpërdrejt me procesin integrues evropian, përkatësisht harmonizim me qëndrimet e BE-së për çështjet aktuale me të cilat ballafaqohet kontinenti evropian, tha Ministri i Punëve të Jashtme të Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani.

Në një intervistë për “Politika”, Osmani iu referua zbatimit të Marrëveshjes së Brukselit dhe marrëveshjes ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës të arritur në Ohër, duke theksuar se ky hap është shumë i rëndësishëm për të gjithë rajonin.

Çfarë është platforma “QUAD-i i Ballkanit Perëndimor”, cili është roli i saj dhe mbi çfarë parimesh organizohet? A nuk është ky një homolog i “Ballkanit të Hapur”, i cili kundërshtohet ashpër nga Prishtina, ndërkohë që opinioni në Mal të Zi është i ndarë për këtë nismë rajonale?

Bëhet fjalë për avancimin e harmonizimit të plotë të politikës së jashtme të katër vendeve (Maqedonia e Veriut, Shqipëria, Kosova dhe Mali i Zi) me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të Bashkimit Evropian Ky forum informal është autentik dhe në asnjë mënyrë nuk lidh apo kërcënon asnjë iniciativë rajonale, veçanërisht jo "Ballkani i Hapur" apo Procesi i Berlinit.

E përmend shpesh faktin se në rajon ka më shumë se shtatëdhjetë iniciativa rajonale dhe secila ka arsyetimin dhe peshën e saj. Rigjallërimi i Procesit të Berlinit, për shembull, nuk e përjashton “Ballkanin e Hapur”, i cili e vërtetoi justifikimin dhe domosdoshmërinë e tij me faktin se është nisma jonë origjinale dhe se e përcaktojmë vetë dinamikën e aktiviteteve dhe takimeve siç të tre vendet e konsiderojnë të jetë e justifikuar ose e nevojshme. Idetë dhe marrëveshjet fillimisht janë afër ideve dhe qëllimeve të Procesit të Berlinit, dhe në këtë aspekt të dyja nismat janë plotësuese.

Nga ana tjetër, platforma QUAD është promovimi i vlerave dhe ideve specifike që lidhen drejtpërdrejt me procesin integrues evropian, d.m.th. harmonizimi me qëndrimet e BE-së për çështjet aktuale me të cilat përballet kontinenti evropian. I gjithë harmonizimi i vendeve të rajonit me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së është shumë më tepër se përmbushja e standardeve – është vendim thelbësor i vendeve për përkatësinë, sinqeritetin dhe besnikërinë e tyre ndaj procesit të anëtarësimit në BE-në. Si vende që arritën ta arrijnë këtë, dua ta promovojmë këtë politikë në rajon si pozitive dhe të suksesshme, me dëshirën që të gjitha qëndrimet dhe interesat e politikës së jashtme të vendeve të Ballkanit Perëndimor të harmonizohen sa më shpejt me Brukselin. Ambiciet e të gjashtë vendeve të rajonit janë që në një moment të bëhen pjesë e BE-së, prandaj duhet të jemi së bashku krijuesi të politikës së jashtme të BE-së dhe është e saktë që në këtë proces të integrimit të jemi plotësisht dakord me atë politikë tani. Në raport me vendet e tjera nga rajoni i Ballkanit Perëndimor, si dhe vendet e partneritetit lindor, të cilat gjithashtu aspirojnë të jenë anëtarë të BE-së, qëllimi i QUAD-it është të inkurajojë të gjitha vendet aspirante që të harmonizojnë politikën e tyre të jashtme me politikën e BE-së - si interes i tyre autentik, por edhe si interes i përbashkët rajonal - për shkak të stabilitetit në rajon dhe më gjerë në kontinentin evropian.

Në Ohër u mbajt një takim i nivelit më të lartë, nën kujdesin e BE-së dhe SHBA-së në rolin e vëzhguesve. Cila është rëndësia më e gjerë e marrëveshjeve të arritura pas bisedimeve dhjetë-orëshe në vilën “Bilana”?

Marrëveshja dhe zbatimi i saj i plotë nuk janë të rëndësishme vetëm për Serbinë dhe Kosovën, por edhe për të gjithë rajonin dhe të ardhmen e tij evropiane. Dëshiroj t'ju kujtoj se takimi i Presidentit Vuçiq dhe Kryeministrit Kurti u zhvillua në Ohër në të njëjtin objekt ku u arrit Marrëveshja Kornizë e Ohrit, e cila konsiderohet si marrëveshja më e suksesshme e paqes e dalë nga konflikti në ish-Jugosllavi.

Ne i konsiderojmë Kosovën edhe Serbinë fqinjë tanë të ngushtë dhe padyshim dëshirojmë që takimi në Ohër të jetë një pikë kthese në marrëdhëniet mes këtyre dy vendeve. Përvoja jonë në mbylljen e çështjeve tona të hapura, si në vend, ashtu edhe me fqinjët tanë, tregon se politika dhe dialogu, kompromisi dhe zgjidhjet diplomatike sjellin shumë përfitime. Ato krijojnë stabilitet dhe kohezion të brendshëm, miq nga fqinjët, partneritet me miqtë ndërkombëtarë, stabilitet rajonal, progres dhe prosperitet.

Maqedonia e Veriut është vendi kryesues i OSBE-së. Si e vlerësoni situatën politike dhe të sigurisë në botë dhe në Ballkan?

Maqedonia e Veriut mori kryesimin e OSBE-së në momentin e krizës më të vështirë të sigurisë dhe gjeopolitike pas Luftës së Dytë Botërore, e cila padyshim do të lërë pasoja të qëndrueshme në disa fusha. Parimi për ruajtjen e marrëdhënieve ndërkombëtare i bazuar në rregulla praktikisht është thyer. Arkitektura e përgjithshme evropiane e sigurisë është vënë në pikëpyetje. Vizioni i OSBE-së si një platformë për dialog në lidhje me sigurinë e bashkëpunimit ndërkontinental është tronditur seriozisht. Praktikisht të gjitha parimet dhe detyrimet e OSBE-së, të përfshira në aktin përfundimtar nga Helsinki dhe në të drejtën ndërkombëtare në përgjithësi, u shkelën nga agresioni i Rusisë kundër Ukrainës.

Edhe në rrethana të tilla komplekse, Maqedonia e Veriut punon me përkushtim në menaxhimin politik të OSBE-së dhe do të bëjë gjithçka për të mbrojtur parimet e kësaj organizate. Ne përdorim përvojën e fituar me vështirësi për të kontribuar në procesin e stabilitetit më të madh dhe sigurisë evropiane. Pavarësisht se sa të mërzitur dhe dekurajuese janë zhvillimet në terren, ne vazhdojmë të punojmë për të shmangur përshkallëzimin.

Kur bëhet fjala për situatën në Ballkan, ne jemi veçanërisht të kënaqur me progresin e arritur në marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Vetë fakti që takimi u mbajt në Ohër e perceptojmë si besim që kemi fituar nga fqinjët tanë, si një vend në interesin e drejtpërdrejtë të të cilit është suksesi i marrëveshjes, por edhe si njohje e të arriturave të Maqedonisë së Veriut si shtet që nxit një kulturë politike të dialogut dhe zgjidhjes diplomatike të mosmarrëveshjeve.

Gatishmëria për të zbatuar detyrimet e tyre në lidhje me marrëveshjen e arritur në Bruksel (27 shkurt) dhe në zbatimin e Aneksit, e shprehur nga të dyja palët, ngjall besim. Si kryetar i OSBE-së, por edhe si Ministër i Punëve të Jashtme të Maqedonisë së Veriut, gjithmonë mirëpres iniciativat realiste dhe të qëndrueshme për zgjidhjen e problemeve.