Çfarë premtohet në fushatë dhe çfarë i intereson votuesve?

Lëvizja Vetëvendosje, e cila synon të mbetet në pushtet në Kosovë edhe pas zgjedhjeve më 9 shkurt, gjatë fushatës zgjedhore i drejtohet kryesisht votuesve përmes retorikës nacionaliste. Ndërkohë, partitë opozitare janë të fokusuara te çështjet ekonomike dhe kritikat ndaj performancës së qeverisë aktuale, vlerësojnë analistët. Sipas bashkëbiseduesve të Kosovo Online, premtimet e të dyja palëve nuk janë veçanërisht bindëse, ndërsa ajo që intereson më shumë qytetarët është se çfarë ofrohet në planin socio-ekonomik.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Fushata zgjedhore është në gjysmë të rrugës, parashikohet të intensifikohet dhe tashmë janë raportuar raste të gjuhës së urrejtjes me motive politike. Çfarë u premtojnë partitë qytetarëve në këtë atmosferë?

Lideri i Vetëvendosjes Albin Kurti paralajmëron investime të mëtejshme në kapacitetet mbrojtëse, investime në transport dhe infrastrukturë sportive, por integrimin e veriut dhe mbylljen e “strukturave paralele serbe” e vë në radhë të parë gjatë qeverisjes së tij.

Nga ana tjetër, Partia Demokratike e Kosovës mburret me të arriturat e saj në Prishtinë nën udhëheqjen e kryetarit të komunës së tyre, Përparim Ramës. Kandidati i Partisë Demokratike të Kosovës për kryeministër, Bedri Hamza, ka theksuar rritjen e pagave dhe përmirësimin e klimës së biznesit si obligim të qeverisë së tij, nëse fiton zgjedhjet, ndërsa kandidati për kryeministër i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj, premton transformimin e Kosovës në superfuqi energjetike.

A janë të realizueshme të gjitha këto premtime?

Profesori asistent i Fakultetit të Shkencave Politike në Beograd, Stefan Surliq, beson se pushteti dhe opozita në Kosovë po garojnë me premtime joreale të cilat kanë të bëjnë me alokime të mëdha për grupet e rrezikuara sociale të qytetarëve, investime të mëdha dhe ndryshime të politikave drejt shëndetësisë dhe arsimit.

“Aty ka probleme sistematike që nuk zgjidhen kaq lehtë dhe mendoj se Albin Kurti duke e kuptuar se nuk mund të merret me korrupsionin, krimin dhe problemet thelbësore sociale, ka shkuar në veri dhe ka folur për sovranitet dhe armatim më të madh dhe llogarit në mbështjen e retorikës nacionaliste për të lejuar që Vetëvendosja të fitojë përsëri këtë herë dhe të fitojë më shumë vota se të gjitha opsionet e tjera politike të opozitës së bashku," deklaroi Surliq për Kosovo online.

Fushata e Vetëvendosjes, sipas bashkëbiseduesit tonë, është e fokusuar në veri dhe në bazë të asaj që kanë arritur, gjë që “asnjë opsion tjetër politik në të kaluarën nuk e ka bërë”.

“Se kanë konsoliduar sovranitetin në gjithë territorin e Kosovës, sidomos në komunat veriore me shumicë serbe, se kanë penguar çdo kontrabandë, tregti ilegale, se kanë shfuqizuar siç thonë ata, institucionet paralele në gjithë territorin e Kosovës. Kjo nuk është e vetmja temë, ndonëse dominon dhe ndoshta do të përcaktojë shumë votues që janë nacionalistë”, vlerëson Surliq.

Në anën tjetër, shton ai, Lëvizja Vetëvendosje ende dëshiron të prezantohet si një grup i ndjeshëm shoqëror i njerëzve që duan të arrijnë drejtësi më të madhe sociale në Kosovë përmes politikave gjithëpërfshirëse, taksimit progresiv dhe sistemit të ndihmës speciale.

“Kjo tingëllon si një politikë joreale dhe e paarritshme sepse rezultatet në luftën kundër korrupsionit, por edhe në arritjen e një programi më të mirë social që ka arritur Vetëvendosje, kanë qenë shumë modeste. Ka edhe premtimet e zakonshme, si ulja e papunësisë, ndihma e më të cenuarve, madje krijimi i një banke zhvillimi që do të ndihmonte sektorët kyç. Deklaratat e Aljbin Kurtit dominohen nga konteksti i sigurisë – se ai do të vazhdojë të investojë shumë në sektorin e armëve, se Kosova tani është shumë më e sigurt”, thotë Surliq.

Kur bëhet fjalë për partitë opozitare, bashkëbiseduesi ynë thotë se në fushatat e tyre kryesisht kritikojnë qeverisjen e kaluar të Vetëvendosjes dhe thonë se do të arrijnë rezultate më të mira ekonomike, se korrupsioni është rrënjosur edhe më shumë gjatë qeverisjes së Vetëvendosjes dhe Albin Kurtit, se njerëzit janë të pakënaqur, se inflacioni. ka ngrënë të gjitha rritjet e mundshme që Vetëvendosja ka arritur gjatë qeverisjes së saj dhe që po ndiqen politika të paarsyeshme, si brenda dhe jashtë vendit.

“Ata janë shumë të rezervuar kur bëhet fjalë për veriun e Kosovës dhe asnjë nga partitë opozitare në fakt nuk po sulmon ashpër politikat e Albin Kurtit atje. Ata e mirëpresin faktin që nuk ka institucione paralele, që ka një prezencë më të madhe policore në veri të Kosovës, që nuk ka, siç thonë ata, struktura kriminale, por thonë se kjo është dashur të zbatohet në një koordinim më të madh me amerikanët dhe evropianët. partnerët. Ata kritikojnë qasjen radikale të Albin Kurtit, duke besuar se ai i ka shkaktuar Prishtinës më shumë dëme të politikës së jashtme sesa përfitime nga të gjitha këto hapa të ndërmarra ndaj komunitetit serb. Pra, mund të themi se ka një konsensus ndërmjet autoriteteve dhe opozitës në lidhje me veprimet në veri të Kosovës dhe pjesët e tjera me popullatë shumicë serbe”, thekson Surliq.

Nga rrjedha e deritanishme e fushatës, sipas Marko Milenkoviqit nga OJQ-ja “Nisma e Re Sociale”, duket se Vetëvendosje nuk ka shumë premtime për kushtet e jetesës së qytetarëve, por që fokusi i partisë është në një fushatë nacionaliste.

“Te Vetëvendosja kemi retorikë për investime shtesë në mbrojtje dhe ushtri, pra investime që kanë të bëjnë me çështjet e sigurisë, por jo ato të natyrës ekonomike dhe afariste. Retorika është e tillë që Kurti dhe liderët e tjerë pozicionohen si mbrojtës të qytetarëve të Kosovës, duke e paraqitur Serbinë si armike, kurse Vetëvendosja si faktor në sferën politike që mund të mbrojë qytetarët e Kosovës nga Serbia. Prandaj fushata po zhvillohet në veri në shkallë të gjerë. Çështjet e zhvillimit ekonomik janë disi depërtuese, por ato janë edhe në frymën e angazhimit nacionalist, arritjes së sovranitetit dhe të ngjashme”, deklaroi Milenkoviq për Kosovo online.

Sa i përket opozitës, bashkëbiseduesi ynë vëren se ajo është e fokusuar në çështjet ekonomike, investimet në infrastrukturë, rritjet e pagave, premtimet për përmirësimin e bashkëpunimit në marrëdhëniet ndërkombëtare, kryesisht nga partia e Ramush Haradinajt.

“Premtimet në sferën ekonomike të politikanëve të opozitës duken jo bindëse për momentin, dhe në disa segmente joreale. Situata aktuale sa i përket zhvillimit ekonomik do të kërkojë hapa më komplekse sepse nuk është e lehtë të rriten pagat. Nevojitet një qasje më gjithëpërfshirëse dhe më e ndryshme. Opozita po përpiqet të trajtojë problemet e përditshme të qytetarëve dhe të vihet në shërbim të tyre duke premtuar përmirësim të situatës ekonomike dhe jetës. Nuk jam i sigurt se sa realistë do ta perceptojnë këtë qytetarët. Megjithatë, duket se opozita po angazhon një numër të konsiderueshëm votuesish të mundshëm në tubimet e saj”, ka thënë Milenkoviq.

Sipas vlerësimit të tij, fushata do të intensifikohet në periudhën e ardhshme.

"Ne madje mund të presim disa reagime nacionaliste nga partitë opozitare dhe retorikë që mund t'i ngjajnë Vetëvendosjes si një mekanizëm për të angazhuar elektoratin që Vetëvendosja bashkon deri në një masë, përfshirë edhe nga opozita," ka thënë Milenkoviq.

I pyetur se çfarë është vendimtare për qytetarët në Kosovë kur marrin vendimet e tyre në zgjedhje, qofshin çështje ekonomike apo tema që kanë të bëjnë me veriun e Kosovës, profesori universitar nga Prishtina Mazllum Baraliu thotë për Kosovo online se në radhë të parë është gjendja socio-ekonomike. Pastaj, thekson ai, pyetja tjetër është nëse bëhet fjalë për veriun apo jugun e Kosovës.

Baraliu konstaton se partia në pushtet Vetëvendosja nuk ka një program të shkruar për zgjedhjet, por përkundrazi vë në pah disa çështje në fushatë, ndërsa për opozitën, ai thekson se nuk ka qenë e aftë të luajë një rol vendimtar në katër vitet e fundit dhe të vendosë çdo çështje apo vendim korrigjues.

“Opozita ka mundur të prishë vetëm disa seanca të Kuvendit dhe asgjë më shumë”, konstaton Baraliu.

Ai thekson se në planin ndërkombëtar, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e ka pranuar marrëveshjen e fundit nga dialogu i Brukselit, por se në prag të zgjedhjeve Vetëvendosja nuk po e shpreh publikisht qëndrimin për këtë tani për tani.

“Ashtu si Serbia në mënyrë strategjike luan një lojë politike, edhe ai duket se e pranon verbalisht, por më pas kërkon nënshkrim dhe pastaj thotë se nuk do ta dërgojë statutin e propozuar të Asociacionit në Gjykatën Kushtetuese. Pra, të njëjtën lojë po e bëjnë edhe Prishtina edhe Beogradi”, thotë Baraliu.