Gogiq: Energjia për Kosovën është një çështje sigurie dhe gjeopolitike, Prishtina midis vizioneve amerikane dhe evropiane
Politologu Ognjen Gogiq tha për Kosovo Online se interesat e aktorëve të ndryshëm ndërkombëtarë, kryesisht Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Gjermanisë, janë në konflikt përmes çështjes së energjisë në Kosovë. Ndërsa Uashingtoni promovon lidhjen e Ballkanit Perëndimor me tubacione gazi që do të transportonin gaz natyror të lëngshëm amerikan, Berlini mbështet një qasje të ndryshme, me mbështetje më të madhe në burimet e energjisë së rinovueshme. Sipas tij, Prishtina po përpiqet të balancojë këto ndikime, por edhe të ruajë hapësirën për vendimmarrje të pavarur.
Për Kosovën, energjia është një çështje që shkon përtej kornizës së furnizimit me energji elektrike dhe kapaciteteve energjetike, sepse siguria dhe interesat gjeopolitike reflektohen përmes saj, thotë politologu Ognjen Gogiq.
Ai thekson se Kosova mbështetet në prodhimin e energjisë elektrike nga linjiti, ndërsa mungesa kompensohet nga importet, prandaj çështja e stabilitetit afatgjatë të energjisë dhe qëndrueshmërisë së modelit ekzistues mbetet e hapur.
"Pra, për Kosovën, energjia nuk është vetëm një çështje energjie, por edhe një çështje sigurie dhe gjeopolitike. Shumë gjëra në fakt e thyejnë çështjen e energjisë. Kosova ka një problem, ka një çështje të hapur të stabilitetit energjetik dhe qëndrueshmërisë afatgjatë të burimeve të energjisë", thotë Gogiq.
Si një nga projektet e rëndësishme ndërkombëtare që ndikojnë në të ardhmen energjetike të rajonit, ai veçon iniciativën amerikane për të lidhur vendet e Ballkanit Perëndimor me tubacione gazi që do të sillnin gaz natyror të lëngshëm nga Adriatiku dhe Greqia.
Sipas mendimit të tij, qëllimi i Uashingtonit nuk është vetëm të zgjidhë nevojat energjetike të vendeve individuale, por të krijojë një sistem më të gjerë energjie në rajon, në të cilin burimet amerikane të gazit do të luanin një rol të rëndësishëm.
"Amerikanët presin që jo vetëm Kosova, por i gjithë Ballkani Perëndimor të lidhet me ato tubacione gazi që ata po promovojnë. Bëhet fjalë për gaz natyror të lëngshëm që duhet të sillet nga Adriatiku dhe nga Greqia, në mënyrë që në të vërtetë të lidhë të gjithë Ballkanin Perëndimor. Kjo lidhet edhe me atë projekt, domethënë me iniciativën për të zhvendosur praninë ruse në sektorin e energjisë këtu", shpjegon Gogiq.
Ai beson se në këtë kontekst, Kosova bëhet pjesë e interesit më të gjerë amerikan të energjisë.
"Kosova është në fakt pjesë e asaj pakete të interesave amerikane. Amerikanët po projektojnë interesat e tyre këtu, duke mos menduar vetëm për atë që është interesi i Kosovës, stabilitetin e saj energjetik, por ata thjesht duan të kenë rendin e tyre energjetik këtu, i cili do të ishte nën patronazhin e tyre", thotë Gogiq.
Megjithatë, siç thekson ai, Qeveria në Prishtina nuk e mbështeti plotësisht projektin amerikan, ndër të tjera për shkak të vlerësimit se ndërtimi i infrastrukturës së nevojshme do të kërkonte investime të mëdha dhe mund të krijonte një varësi të re nga një burim i vetëm energjie.
"Qeveria në Prishtina nuk ishte plotësisht e interesuar për atë projekt amerikan sepse arsyetoi se ishte një projekt i shtrenjtë dhe se Kosova do të investonte shumë para në zhvillimin e asaj infrastrukture. Ekziston rreziku që ajo më pas të kushtëzohet ose të bllokohet nga një burim energjie, domethënë, se do të bëhet e varur nga ai burim", thotë ai.
Sipas tij, Prishtina është më e interesuar në diversifikimin e burimeve të energjisë, me mbështetje më të madhe në burimet e energjisë së rinovueshme dhe të pastra. Në këtë qasje, Gogiq njeh edhe ndikimin e Gjermanisë, e cila, siç pohon ai, ka një vizion të ndryshëm për zhvillimin e sistemit energjetik të Kosovës nga ai që promovohet nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
"Gjermania ka një koncept të ndryshëm, një vizion të ndryshëm se si duhet të duket stabiliteti energjetik dhe politika energjetike e Kosovës. Kjo do të thotë të mbështetet në disa burime të tjera energjie, kryesisht ato të rinovueshme. Pra, në fakt është një përplasje konceptesh që janë si lokale ashtu edhe vendase, si dhe ndërkombëtare", vlerëson Gogiq.
Në rrethana të tilla, shton ai, Kosova përpiqet të balancojë midis ndikimeve të ndryshme ndërkombëtare dhe të ruajë mundësinë e përdorimit të mbështetjes dhe projekteve të ofruara nga partnerë të ndryshëm.
"Këtu përplasen interesat e aktorëve të ndryshëm. Kosova është në një hendek. Po përpiqet të balancojë, por po përpiqet t'i mbajë të dyja këto burime ndihme dhe ndikimi. Deri në çfarë mase do të ketë sukses në këtë, koha do ta tregojë", pohon politologu.
Sipas mendimit të tij, çështja e energjisë lidhet edhe me marrëdhëniet më të gjera midis Prishtina-s dhe Uashingtonit, domethënë me përpjekjet e autoriteteve të Kosovës që partneriteti strategjik me SHBA-në të mos bazohet vetëm në pranimin e propozimeve amerikane.
Gogiq beson se Prishtina nuk dëshiron të jetë plotësisht e varur nga një burim energjie, edhe kur bëhet fjalë për projektet amerikane, por as nuk dëshiron që marrëdhënia strategjike me Uashingtonin të jetë e njëanshme.
"Ajo që Kosova sigurisht nuk dëshiron është të jetë plotësisht e kushtëzuar dhe e varur nga një burim, edhe nëse është amerikan. Kosova dëshiron që ky partneritet strategjik midis Amerikës dhe Kosovës të mos reduktohet vetëm në çështjet e energjisë dhe të mos jetë i njëanshëm, në kuptimin e diktimit - gjithçka që thotë Amerika, Kosova e përmbush", thotë Gogiq.
Ai shton se Prishtina përpiqet të ruajë mundësinë për të pranuar disa propozime dhe për të refuzuar të tjera, gjë që, sipas interpretimit të tij, tregon se ekziston një hendek i caktuar midis dy palëve.
"Ata duan që të jetë më shumë një marrëdhënie partneriteti, një marrëdhënie dypalëshe, që Kosova të ketë një lloj të caktuar lirie për të pranuar diçka dhe për të refuzuar diçka. Dhe këtu mund të shihni se ka një boshllëk", thotë Gogiq.
Si një nga arsyet pse, sipas tij, dialogu strategjik midis Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës nuk është hapur, Gogiq veçon mosmarrëveshjen mbi politikën e energjisë, së bashku me çështjen e komunitetit serb.
"Një nga arsyet pse nuk ka dialog strategjik me Amerikën, pse nuk është i hapur, përveç çështjes së komunitetit serb, është edhe mosmarrëveshja për çështjen e energjisë, sepse Kosova thjesht nuk e ndan vizionin amerikan për këtë fushë", përfundon Gogiq.
0 komentet