Dvorzhak: Qëndrojmë në solidaritet me rezistencën e serbëve të Kosovës

Burim: Privatna arhiva

Shtypja e serbëve në Kosovë nën sundimin e ekstremistëve shqiptarë nuk ka gjasa të ndryshojë, ne e admirojmë rezistencën e ofruar nga serbët e Kosovës dhe qëndrojmë në solidaritet me ta. Fatkeqësisht, edhe administrata e re amerikane po e bën të qartë se asgjë nuk do të ndryshojë në Kosovë. Por bota e sotme po ndryshon me shpejtësi, ka thënë në një intervistë për Kosovo online, regjisori çek Vaclav Dvorzhak.

Dvorzhak, i cili ka mbaruar shkollën e famshme të filmave në Pragë, është aktivist për drejtësinë për serbët në Kosovë dhe luftëtar kundër pavarësisë së Kosovës. Me atë rast ka filmuar dokumentarin “Kosova e rrëmbyer”, si dhe është organizator i tubimeve të shumta në përvjetorët e shpalljes së Pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008, si dhe përvjetorin e bombardimit të Serbisë më 24 mars 1999.

Në ditët pas festimit të fundit të përvjetorit të pavarësisë, si dhe zgjedhjeve në Kosovë në të cilat Lista Serbe pati rezultate të shkëlqyera, ai na foli për qëndrimet e tij për luftën e serbëve për të drejtat e tyre në Kosovë, por edhe për të ardhmen e dialogut të Brukselit, i cili ka rënë në krizë të madhe.

Që nga vizita juaj e parë në Kosovë në vitin 2004, keni qenë shumë i interesuar për pozitën e serbëve dhe marrëdhëniet politike në Kosovë. Zgjedhjet parlamentare në Kosovë kanë përfunduar së fundmi. A mendoni se gjendja për serbët mund të ndryshojë për mirë, duke qenë se ata kanë qenë të privuar nga e drejta e votës gjatë vitit të kaluar, në pamundësi për të shfrytëzuar monedhën e tyre, dinarin, shumica e institucioneve serbe në Kosovë janë të mbyllura, ndërsa punëtorët janë të penguar të punojnë.

Shtypja e serbëve në Kosovë nën sundimin e ekstremistëve shqiptarë nuk ka gjasa të ndryshojë shumë. Ne e admirojmë dhe solidarizojmë rezistencën e serbëve të Kosovës. Fatkeqësisht, edhe administrata e re amerikane po e bën të qartë se asgjë nuk do të ndryshojë në Kosovë. Por bota e sotme po ndryshon me shpejtësi. Rusia, e cila në vitet 1990 ishte një aleat i dobët dhe nuk u ngrit për Jugosllavinë, sepse nuk kishte as forcë ushtarake dhe as ekonomike për ta bërë këtë, që atëherë ka punuar shumë me veten dhe sot bota duhet ta numërojë edhe një herë në mesin e fuqive të mëdha. Lufta që ai po bën kundër nazistëve ukrainas dhe armëve të të gjithë organizatës kriminale të NATO-s ka të ngjarë të përfundojë me fitore dhe një rend të ri në Evropën Lindore në muajt e ardhshëm. Presioni i Rusisë në Ballkan do të rritet dhe kjo është shpresa për serbët e Kosovës, por edhe për serbët në Bosnje. Dhe nëse vetë Serbia nuk dorëzohet dhe tani për tani duket se nuk do të dorëzohet, atëherë edhe radikalët shqiptarë të Kosovës do të duhet t'i trajtojnë serbët dhe institucionet e tyre me shumë respekt.

Si e shihni të ardhmen e serbëve në Kosovë? Dialogu i Brukselit ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës ka rënë plotësisht, praktikisht në koma. A ka shpresë se zgjedhja e të dërguarit të ri të posaçëm të BE-së për dialogun Beograd-Prishtinë, Peter Sorensen, do ta zgjojë këtë proces, apo mund të bjerë në një krizë edhe më të madhe?

Sorensen dhe BE janë përfaqësues të elitave të korruptuara evropiane, të cilët tani po marrin mësime nga rusët, por edhe nga administrata e re amerikane e Presidentit Trump. Bashkimi Evropian do të ndryshojë. Është në një krizë ekonomike, energjetike dhe morale, politikanët kryesorë të saj të mëparshëm janë diskredituar. Ata nxitën një axhendë të pakuptimtë politike që e zhyti Bashkimin Evropian në një krizë të rëndë. Tashmë ka heshtje në shumë vende. Hungaria, Sllovakia, Austria, Holanda, në pak ditë do të ketë një ndryshim të madh në Gjermani dhe në vjeshtë shpresoj edhe në Çeki. Kjo do të ndikojë përfundimisht në politikën e BE-së. Ne çekët e kemi përvojën më të keqe me anëtarësimin në Union dhe nuk dua që Serbia të bëhet një koloni tjetër brenda BE-së. Bashkimi sot është në rrugën e rënies së thellë, mohimit të demokracisë dhe promovimit të ideologjive të rrezikshme dhe të rreme. Me qetësi, si neutralë, prisni ndryshimet, të cilat me siguri do të vijnë së shpejti. Do të jetë vetëm për të mirën tuaj dhe tonën, si dhe për të mirën e serbëve të vuajtur në Kosovë.

Filmi “Kosova e rrëmbyer”, edhe pse i vitit 2008, është ende mjaft aktual. Çfarë të vërtete solli ai film?

Edhe sot pas shumë vitesh nuk do të ndryshoja asgjë për tonin e filmit. Fjalë për fjalë, kornizë për kornizë, insistoj në film. Por, natyrisht, filmit i mungon gjithçka, para së gjithash i mungon një kontekst më i gjerë. Ai flet për historinë e Kosovës nga fillimi i shekullit të 20-të, nuk thellohet në të kaluarën. Ai lë të kuptohet për fajin e Shteteve të Bashkuara, veçanërisht të bandës rreth Klintonit dhe Albright-it, dhe pjesërisht për motivimin e tyre, por nuk përmend të gjitha mjetet që administrata amerikane përdori për të shpërbërë Jugosllavinë dhe për të plaçkitur krahinën jugore serbe. Filmi nuk përmban gjithçka që duhet thënë për shpërbërjen e dhunshme të Jugosllavisë. Ndoshta do të kthehem në atë temë më vonë dhe do të shtoj më shumë përmbajtje.

Ju njiheni si veprimtar i madh në luftën për drejtësi për serbët në Kosovë. Ju gjithashtu keni nisur një peticion me qëllim që Republika Çeke të tërheqë njohjen e pavarësisë së Kosovës. Për çfarë keni punuar së fundmi sa i përket aktivizmit në Kosovë?

Çdo vit në Pragë shënojmë përvjetorë të trishtë, veçanërisht atë të 17 shkurtit. Po organizojmë demonstrata kundër njohjes së Kosovës, demonstrata për Kosovën serbe, në sheshin Wenceslas në qendër të Pragës. Çdo 24 mars marrim pjesë në një akt respekti për viktimat para Ambasadës së Republikës së Serbisë. Fillojmë në orën 20:00 me zhurmën e sirenës së sulmit ajror, e cila filloi agresionin e vendeve të NATO-s kundër Serbisë dhe Malit të Zi. Folësit e rregullt përfshijnë politikanë çekë, artistë, përfaqësues të organizatave qytetare... Ish-presidenti i Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, z. Jan Kavan, shpesh mban fjalime. Fatkeqësisht, qeveritë çeke që kanë marrë kthesat në pushtet këtu kanë qenë skllavërisht pro-amerikane, pro-BE, sykofante dhe të korruptuara. Mediat kryesore ose nuk raportojnë për Serbinë dhe Kosovën ose përsërisin marrëzitë propagandistike të lidershipit të Bashkimit Evropian, agjencive të ndikimit amerikan ose vetë shqiptarëve të Kosovës. Por ne komunikojmë përmes rrjeteve sociale dhe nuk do të ndalemi. Për sa kohë që presidentët Václav Kalus dhe Václav Zeman ishin në detyrë, nuk kishte ambasador çek në Prishtinë, edhe pse qeveria e njohu pavarësinë e Kosovës dhe themeloi një ambasadë në Prishtinë. Misioni diplomatik ishte aty, por në thelb bosh, pa ambasador. Me inaugurimin e presidentit Petr Pavel, në Kosovë ka mbërritur edhe ambasadori çek. Është turp, na vjen keq dhe po bëjmë gjithçka që mundemi për të hequr qeverinë dhe presidentin aktual të turpshëm nga detyra. Zgjedhjet vijnë në vjeshtë dhe gjithçka tregon se do të ketë një ndryshim të madh në politikën çeke. Pra, mbani gishtat e kryqëzuar që të kemi sukses.

Si i shihni marrëdhëniet midis Republikës Çeke dhe Serbisë për momentin? A ka ndonjë shpresë se do të ndryshojë diçka në lidhje me njohjen çeke të pavarësisë së Kosovës?

Ne të moshuarit, të cilët tashmë kemi përjetuar diçka dhe mund të krahasojmë, e vlerësojmë shumë miqësinë mes serbëve dhe çekëve. Ne kemi pasur probleme dhe kriza të ngjashme në histori, kemi pasur dhe në thelb kemi të njëjtët armiq sot. Ne kemi qenë aleatë të mirë në momentet kyçe historike dhe shpresoj se kështu do të vazhdojë edhe në të ardhmen. Na takon ne t'i tregojmë brezit të ri historinë dhe paralelet historike. Por, mbi të gjitha, ne duhet të krijojmë një rilindje të marrëdhënieve tona të mira shtetërore duke ndryshuar qeverinë dhe presidentin, në mënyrë që qeveria e re të mbështesë luftën e drejtë të Serbisë kundër vjedhjes së krahinës së saj jugore dhe kundër kuazishtetit terrorist kukull të ushqyer atje nga SHBA dhe NATO.