Loazo: Vonesa në shpalljen e rezultateve të zgjedhjeve nuk i ka sjellë dobi askujt

Shefja e Misionit të Vëzhgimit të Zgjedhjeve të BE-së në Kosovë, Natali Loazo, prezantoi sot në Prishtinë raportin përfundimtar të këtij Misioni në lidhje me zgjedhjet e fundit parlamentare. Siç theksoi ajo në një intervistë për Kosovo online, raporti përmban 19 rekomandime që nuk janë urdhra, por një udhërrëfyes për forcimin e institucioneve demokratike në Kosovë. Sipas saj, vonesa në shpalljen e rezultateve të zgjedhjeve nuk i ka sjellë dobi askujt.

Loazo theksoi gjatë prezantimit se beson që rekomandimet do të shqyrtohen me kujdes, duke shtuar se BE-ja mbetet e përkushtuar për të ofruar mbështetje.

Raporti përfshin 19 rekomandime, prej të cilave gjashtë janë prioritare dhe synojnë forcimin e procesit zgjedhor në Kosovë:

• Forcimi i garancive ligjore për anëtarësinë dhe sjelljen e zyrtarëve zgjedhorë, për të siguruar paanshmërinë dhe pavarësinë e administratës zgjedhore.
• Përcaktimi më i qartë i kompetencave të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Sekretariatit të KQZ-së dhe komisioneve zgjedhore komunale, për të decentralizuar vendimmarrjen aty ku është e nevojshme dhe për të rritur efikasitetin.
• Kryerja e një auditimi të pavarur gjithëpërfshirës të listës zgjedhore, përmes analizave të brendshme, testimeve statistikore dhe në terren në konsultim me palët e interesuara, për të rritur besimin publik.
• Futja e përkufizimeve të qarta ligjore për termat kyç, përfshirë ata që lidhen me gjuhën e urrejtjes, si dhe përcaktimi i kritereve të qarta për sanksionet proporcionale për shkeljet nga subjektet politike.
• Emërimi me kohë dhe përmes një procesi transparent e konkurrues i të gjithë anëtarëve të Bordit të Ankesave dhe Parashtresave.
• Krijimi i një sistemi të besueshëm dhe transparent për menaxhimin e rezultateve, me procedura të verifikueshme, duke siguruar qasje të shpejtë në rezultatet preliminare dhe të dhënat përkatëse si pjesëmarrja, votat e vlefshme dhe të pavlefshme, si dhe formularët e skanuar nga vendvotimet.

Në përfundim, Loazo theksoi se zgjedhjet në Kosovë ishin konkurruese dhe u zhvilluan në përputhje me kuadrin e ri ligjor që synon të forcojë transparencën dhe besimin në procesin zgjedhor.

Në një intervistë për Kosovo online, Natali Loazo theksoi se vonesa në shpalljen e rezultateve të zgjedhjeve nuk i solli dobi askujt, duke vlerësuar se sistemi për shpalljen e rezultateve duhet të rregullohet dhe përmirësohet për zgjedhjet e ardhshme. Gjithashtu, ajo theksoi se u beson votuesve të Kosovës, sepse, siç vuri në dukje, ata janë të përkushtuar ndaj demokracisë.

Sa ka ndryshuar imazhi i procesit zgjedhor që nga vizita juaj e mëparshme?

Mund të flas për atë që pamë aty ku ishim dhe atë që pamë më parë gjatë fushatës, gjatë zgjedhjeve dhe numërimit. Raporti i sotëm që po publikojmë mbulon ato periudha kohore, por ne japim të gjitha udhëzimet bazuar në atë që kemi parë, për të përmirësuar më tej kushtet për mbajtjen e zgjedhjeve në Kosovë.

Procesi zgjedhor u shënua nga vonesa e rezultateve të zgjedhjeve. Sa ndikoi kjo në legjitimitetin e KQZ-së dhe procesin zgjedhor?

Mendoj se ata ende po punojnë për arsyet e këtyre vonesave. Padyshim që kishte mungesë përgatitjeje, sepse ai dështim për ta bërë këtë, ai menaxhim i sistemit të rezultateve, çoi në vonesë. Po, kjo duhet të rregullohet për të ardhmen. Nuk kam dyshim se do të shkojë mirë. Askush nuk përfitoi nga ajo vonesë, sistemi duhet të jetë gjithnjë e më i mirë dhe më i mirë për herën tjetër.

Zgjedhjet lokale do të mbahen edhe në Kosovë këtë vit, nga kjo pikëpamje a prisni që diçka të ndryshojë dhe që autoritetet e Kosovës të ndërmarrin hapa për të përmirësuar mekanizmin zgjedhor?

Para së gjithash, mund të them se zgjedhjet ishin konkurruese, pati edhe gjëra pozitive, është shkruar në raportin tonë të plotësuar. Tani është detyrë e autoriteteve të veprojnë sipas rekomandimeve që kemi bërë. Shpresoj që zgjedhjet lokale të kenë një pjesëmarrje pluraliste të partive politike. Unë u besoj votuesve të Kosovës, sepse pashë që njerëzit janë të përkushtuar ndaj demokracisë.

Në zgjedhjet e mëparshme, në vendet ku serbët përbëjnë më shumë se 95 përqind të popullsisë, ata kishin një numër më të vogël njerëzish në qendrat e votimit, domethënë shumica e anëtarëve të këshillave të votimit ishin shqiptarë. Si ta zgjidhni këtë problem?

Nuk është detyrë e BE-së të zgjidhë ato dallime në lidhje me atë se kush duhet të jetë anëtar i Komisionit Bashkiak ose i komitetit të votimit në qendrat e votimit. Ajo që kemi parë është se në të gjithë territorin ku jetojnë komunitetet pakicë, ka pasur vullnet të mirë midis stafit zgjedhor në terren për të siguruar që votuesit të kuptojnë mirë se çfarë duhet të bëjnë dhe që çështja të zgjidhet në frymën e dialogut. Gjithashtu, ne besojmë se udhëzimet dhe materialet për votim, për edukimin e votuesve, duhet të ofrohen në gjuhë të ndryshme, në mënyrë që të gjithë të informohen në kohë.