Kosova si një nga çështjet kyçe ku mund të testohet modeli i ri i marrëdhënieve mes fuqive të mëdha

Shkruar për Kosovo Online nga Zeljko Sajn, Korrespondent Special nga Moska

Biseda e Sergej Lavrovit me gazetarët, si dhe biseda që autori i këtij teksti ka zhvilluar me të, përfaqësojnë më shumë sesa një komunikim diplomatik të zakonshëm. Ato janë një sinjal politik se si Moska e sheh Ballkanin në kontekstin e ndryshimeve globale dhe, edhe më e rëndësishme, se si e sheh çështjen e Kosovës dhe Metohisë si një test për rikthimin e së drejtës ndërkombëtare në qendër të politikës botërore.

Ndryshe nga mesazhet që shpesh dërgon Vladimir Putin, të ngjyrosura me dramatikë historike dhe gjeopolitike, Lavrovi paraqitet si shef i diplomacisë që flet gjuhën e procedurave, institucioneve dhe rregullave. Pikërisht kjo dallim u jep peshë fjalëve të tij. Ndërsa Putin shënon kufijtë e konfliktit, Lavrovi përcakton hapësirën e mundshme për marrëveshje.

Në biseda vërehet veçanërisht gatishmëria e Rusisë për të bashkëpunuar me Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Ballkan. Kjo gatishmëri nuk paraqitet si lëshim, por si një zgjedhje pragmatike në ndarjen e re të sferave të interesit. Ballkani, e sidomos çështja e Kosovës dhe Metohisë, në këtë kuadër bëhet një nga vendet kyçe ku mund të testohet modeli i ri i marrëdhënieve mes fuqive të mëdha.

Kosova dhe Metohia, në mesazhet e Lavrovit, nuk trajtohen si një “çështje e mbyllur”, por si një mosmarrëveshje e hapur ndërkombëtare juridike. Në këtë kontekst, Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së nuk është e kaluar, por një bazë juridike ende në fuqi. Theksimi i saj i vazhdueshëm ka një funksion të dyfishtë: ajo është njëkohësisht argument juridik në favor të Serbisë dhe një kujtesë se ripërcaktimi i njëanshëm i kufijve është në kundërshtim me sistemin mbi të cilin mbështeten Kombet e Bashkuara.

Veçanërisht e rëndësishme është mesazhi implicit se kthimi i procesit në kuadër të OKB-së është e vetmja perspektivë reale për ruajtjen e integritetit territorial të Serbisë. Lavrovi nuk flet për zgjidhje të shpejta, as për kompromise të imponuara, por për një proces afatgjatë në të cilin Këshilli i Sigurimit do të bëhej sërish vendi qendror i vendimmarrjes. Kjo nënkupton që çështja e Kosovës dhe Metohisë të largohet nga presionet politike dhe formatet ad hoc dhe të kthehet në kuadrin institucional që i vetmi mund ta garantojë një zgjidhje të tillë.