Përmbysje në skenën politike të Maqedonisë së Veriut - rruga drejt së ardhmes evropiane

Shkruan për Kosovo online: Zheljko Shajn

Zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare në Maqedoninë e Veriut sollën një ndryshim në skenën politike të këtij vendi - opozitës iu dha legjitimiteti për të legjitimuar qeverinë e re me votat e popullit. Pakënaqësia me rezultatet e qeverisë së mëparshme - mbi të gjitha në rrugën drejt integrimeve evropiane - i dha partisë VMRO-DPMNE të drejtën kushtetuese për të kaluar nga stoli i opozitës në krye të shtetit, për të marrë përgjegjësi dhe për të udhëhequr popullin maqedonas në rrugën e perspektivës, duke ruajtur integritetin territorial dhe sovranitetin, në radhë të parë duke mbrojtur identitetin dhe gjuhën maqedonase.

Të gjitha partitë në pushtet që nga pavarësia e Republikës së Maqedonisë nga RSF Jugosllavia pajtohen se procesi i integrimit evropian është rruga e së ardhmes për Republikën e Maqedonisë së Veriut. Mirëpo, siç ka treguar koha, kjo rrugë është e mbushur me sfida dhe pengesa dhe populli është shprehur i pakënaqur me arritjet e qeverisjes së kaluar në tejkalimin e tyre dhe afrimin e vendit me familjen evropiane, lidershipi i ri do të ketë mundësinë që të tregojë aftësitë e tij në drejtimin e vendit drejt qëllimit të tij kryesor strategjik. Megjithatë, përveç vetos së trashëguar bullgare, qeveria e re mund të përballet edhe me bllokadë nga fqinji grek, nëse nuk respekton Marrëveshjen e Prespës.

Prova e qeverisë së re do të jetë aftësia në drejtimin e politikës së jashtme, duke pasur parasysh para së gjithash kushtëzimin nga fqinjët bullgarë dhe grekë maqedonas, për të cilët është çelësi vazhdimi i integrimeve evropiane. Megjithatë, jo më pak presione ka edhe për planin e brendshëm të vendit. Faktori politik shqiptar, i cili po forcohet në këtë vend, kërkon që në Kushtetutë të futet një ndryshim i mënyrës së zgjedhjes së presidentit të ardhshëm dhe të mos vendoset më nga populli në zgjedhjet demokratike, por nga deputetët. Kuvendit. Kryetari i partisë VMRO-DPMNE, Hristijan Mickoski, do të duhet të dalë me një strategji për formimin e suksesshëm të pushtetit të ri ekzekutiv, frenimin e krimit dhe korrupsionit, dhe në të njëjtën kohë të gjejë një zgjidhje politike me fqinjët dhe të zgjidhë pozitivisht proceset e integrimit evropian.

VMRO-DPMNE gjatë fushatës akuzoi strukturën qeverisëse, ku partnerë të koalicionit ishin LSDM dhe BDI, për problemet e brendshme të shtetit. Në planin e politikës së jashtme, partia më e madhe opozitare theksoi se është ndjekur një politikë e gabuar si me Bullgarinë ashtu edhe me Greqinë dhe se fqinjët u lejuan shumë të ndërhynin drejtpërdrejt në politikën e brendshme, prandaj edhe kërkesa e re për një ndryshim tjetër të Kushtetutës. Kujtojmë se qeveria e ardhshme nuk është kundër ndryshimit të Kushtetutës, por stilin dhe presionin politik e hodhi poshtë edhe gjatë aktiviteteve të saj opozitare, kur nuk lejoi ndryshimin e aktit më të lartë shtetëror as nën kërcënimin e Bashkimit Evropian se do ta izolonte përgjithmonë Maqedoninë e Veriut nga bashkësia ndërkombëtare nëse nuk do të ndiqte rrugën franceze – gjermane ndaj propozimit për zgjidhjen e mosmarrëveshjes me Bullgarinë.

Populli dhe opozita u pajtuan për një gjë - se Bashkimi Evropian tregoi gjithë hipokrizinë e tij në rrugën e Maqedonisë drejt familjes evropiane. Konfirmim për një qëndrim të tillë është edhe vetë Marrëveshja e Prespës me Greqinë, e cila ishte kusht për zbatimin e procesit euroatlantik. Me ndryshimin e emrit dhe Kushtetutës së vendit, Maqedonia e Veriut disi arriti të anëtarësohet në NATO, por jo në Bashkimin Evropian. Qeveria e ardhshme, me VMRO-DPMNE në krye, siç njoftoi nga stoli i opozitës, nuk do të ndryshojë Kushtetutën dhe nuk do të bëjë lëshime të reja derisa Bashkimi Evropian të garantojë se nuk do të luajë më politikisht me vendin e tyre, veçanërisht me identitetin e popullit maqedonas. Opozita, e cila mban karrigen e pushtetit në pushtetin ekzekutiv dhe legjislativ, me kryetaren e re Gordana Siljanovska Davkova në krye, e ka për detyrë të shmangë diplomatikisht të gjitha manipulimet e jashtme dhe të brendshme me strukturën e re qeveritare.

Në qeverisjen e kaluar subjekti politik shqiptar kishte pothuajse gjysmën e ministrave në pushtetin ekzekutiv, ku kryeministër ishte lideri i LSDM-së, Dimitar Kovaçevski. BDI dëshiron të marrë pjesë sërish në qeveri, sepse aktualisht ka 19 deputetë, gjë që e rendit në vendin e parë në mesin e partive politike shqiptare. Në raporte të tilla, forca e LSDM-së bëhet partia e tretë në ranglistën politike, e cila shkruan një histori të re në skenën parlamentare, ku partitë gradualisht zbërthehen dhe ku faktori shqiptar dalëngadalë po ngjitet në një nivel edhe më të lartë. Me votat e tij, populli gjithë përgjegjësinë e ka përqendruar te partia VMRO-DPMNE, e cila ka rolin e liderit në ruajtjen e shtetit, reputacionit, integritetit, por edhe në krijimin e politikës së prosperitetit të tij.

Është e paqartë se si kjo parti do të mbledhë pushtetin ekzekutiv dhe makineritë e votuesve të shumicës parlamentare në Kuvend krahas partive maqedonase të Majtë dhe Asociacionit Znam, dhe pritet që një numër i caktuar deputetësh nga partia LSDM të ndryshojnë stolin e opozitës. për një vend në strukturën qeverisëse. Bëhet fjalë për 17 deputetë, kështu që VMRO-DPMNE me 58 deputetë do të mund të arrinte një shumicë prej dy të tretash në parlament.

Hristijan Mickoski ka nisur negociata të gjera me subjektin parlamentar shqiptar Vlen, i cili shpesh konsultohet me Albin Kurtin. Kujtojmë se kjo është e njëjta opozitë që e shpalli Kurtin president të të gjithë shqiptarëve. Para disa ditësh, liderët e koalicionit Vlen e vizituan Kurtin në Prishtinë, ndërsa kandidati i tyre presidencial për Maqedoninë e Veriut, Taravari, në një prononcim për RTK-në në Prishtinë tha se ky koalicion pret të fitojë gjashtë pozita ministrore, por edhe të mbajë postin presidencial. pozicionin në Kuvend. Në të gjitha aktivitetet e tyre politike, të dy blloqet shqiptare kanë të njëjtën retorikë: që shqiptarët të kenë vendin e tyre në krye të funksioneve shtetërore, ku nuk vihet në pah cilësia apo profili partiak, por përmendet gjithmonë struktura kombëtare shqiptare. Mirëpo, Taravari, për dallim nga deklarata e tij në Prishtinë për televizionin maqedonas Telma, nuk ka specifikuar numrin e ministrave në Qeveri, por ka shprehur shpresën se shqiptarët do ta ruajnë edhe më tej pozitën e kryekryetarit të Kuvendit.

Por fjalën përfundimtare do ta ketë Hristijan Mickoski, i cili pritet të marrë mandatin e kryeministrit nga presidentja e sapoemëruar Gordana Siljanovska Davkova, pas formimit të Kuvendit dhe kthimit të saj nga Roma, ku ndodhet në vizitën e parë zyrtare jashtë vendit.