Gogiq: Çështja e të zhdukurve shpesh përdoret si "xhoker" në dialog

Politologu Ognjen Gogiq tha se çështja e personave të zhdukur shpesh përdoret si "xhoker" në dialog, dhe se Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në Prishtinë e deklaroi marrëveshjen për këtë çështje si një hap të ndërmarrë nga Kosova në përmirësimin e marrëdhënieve me komunitetin serb, me qëllim që të tregojë se jo gjithçka është shembur në dialog.

Gogiq tha për Kosovo Online se Von der Leyen, gjatë vizitës së saj në Kosovë, theksoi gjithashtu nevojën që qeveria në Prishtinë të ruajë multietnicitetin e shoqërisë, i cili, shton ai, do të thotë se është nën kërcënim.
 

“Gjatë fjalimit të saj në Pristinë, Von der Leyen i bëri thirrje Kosovës të ruajë multietnicitetin e shoqërisë së saj dhe se është e nevojshme që Qeveria e Kosovës të rindërtojë besimin me komunitetin serb. Kjo është një mënyrë diplomatike për të thënë se këto dy gjëra janë vënë në pikëpyetje. Domethënë, se është vënë në pikëpyetje nëse Kosova ende ka një karakter multietnik, domethënë se marrëdhëniet me komunitetin serb janë dëmtuar, gjë që i bën thirrje qeverisë të rivendosë atë besim”, tha Gogiq.

Siç deklaroi ai, këto janë deklarata që u bënë midis rreshtave, por që është e qartë se për çfarë aludojnë ato - se ka probleme.

"Von der Leyen tha gjithashtu se ka zhvillime pozitive dhe përmendi një shembull bashkëpunimi për çështjen e të zhdukurve. Është një temë që shfaqet herë pas here në dialog si një kartë e paparashikueshme, në fakt kur doni të thoni se jo gjithçka ka dështuar, se jo gjithçka është shembur, atëherë negociatorët mblidhen dhe diskutojnë temën e të zhdukurve, kështu që një vit miratohet një deklaratë, vitin tjetër një komision. Ka disa punë në terren, gjenden vende që dyshohet se përmbajnë varre, disa janë përcaktuar, kështu që mund të supozohet, në fakt, se ka ardhur nga dialogu dhe marrëveshja", tha politologu.

Siç shtoi ai, von der Leyen donte të thoshte se ky shembull tregon se jo gjithçka është humbur.

"Ajo mund të përmendte edhe shembullin e Ligjit për të Huajt. Atje, me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian, u arrit një marrëveshje për disa lehtësime për komunitetin serb. Nuk u zbatua në fushën dhe masën në mënyrën se si u ra dakord në mars, megjithatë, nuk u panë pasoja të dëmshme të zbatimit të atij ligji në terren. Prandaj, nuk pati kufizim të të drejtave të banimit, jetës dhe punës së serbëve në Kosovë për shkak të atij ligji", tha Gogiq.

Siç deklaroi ai, Bashkimi Evropian, nëpërmjet rolit të tij ndërmjetës, krijoi një formulë që i mundësoi Kosovës, nga njëra anë, të fillonte zbatimin e atij ligji, dhe nga ana tjetër, të siguronte që zbatimi i tij të mos kishte një ndikim negativ në pozicionin e komunitetit serb.

"Pra, për shembull, ajo mund të kishte dhënë atë shembull, i cili flet më shumë për pozicionin e komunitetit serb dhe se hapa pozitivë mund të ndërmerren në të vërtetë. Deklarata e saj duhet interpretuar në këtë mënyrë, ajo dëshiron të theksojë se kur dëshiron të bjerë dakord, diçka pozitive mund të bëhet, por kjo nuk sugjeron që Bashkimi Evropian po e zbukuron situatën. Nga komunikimi i përgjithshëm që ekziston, nga njoftimet periodike, deklaratat që vijnë nga delegacioni i Bashkimit Evropian në Kosovë ose nga zëdhënësi i Komisionit Evropian nga Brukseli, dhe gjithashtu nga raporti i progresit për Kosovën, nuk krijohet një imazh i një realiteti të zbukuruar. Nuk mund të thuhet se Bashkimi Evropian dëshiron të maskojë problemet reale që ekzistojnë në Kosovë, por nga ana tjetër, nuk mund të thuhet se kontribuon në mënyrë efektive në zgjidhjen e tyre", tha ai.

Deklarata për të zhdukurit, shton Gogiq, nuk ka të bëjë drejtpërdrejt me pozicionin e komunitetit serb sot.

"Bëhet fjalë për gjetjen e mbetjeve mortore të personave të zhdukur dhe përcaktimin e fatit të tyre. Kjo deklaratë ndoshta është dhënë në kontekstin e gjetjes së mbetjeve mortore në Zubin Potok, kështu që kishte për qëllim të thoshte se ka shembuj që në një farë mënyre e shqetësojnë edhe Prishtinën. Ajo mori pikërisht shembullin që mund të interpretohet pozitivisht nga publiku në Kosovë. Nëse do të kishte përmendur shembullin e Ligjit për të Huajt, dikush mund ta kishte përdorur atë kundër qeverisë aktuale dhe të kishte thënë: 'Këtu, Kurti u dha lëshime serbëve'", deklaroi Gogiq.