Në Parlamentin e Zvicrës u ngrit çështja e mbrojtjes së të drejtave të serbëve në Kosovë

Gjatë debatit në Parlamentin e Zvicrës për zgjatjen e mandatit të kontingjentit zviceran në kuadër të KFOR-it, u ngrit çështja e mbrojtjes së të drejtave të komunitetit serb në Kosovë. Deputetët theksuan shkeljet e të drejtave të njeriut ndaj serbëve nga komuniteti shumicë shqiptar dhe kërkuan përgjigje nga autoritetet kompetente se çfarë po bën Zvicra në lidhje me këtë çështje.

Për herë të parë në një seancë të Parlamentit zviceran u hap çështja e pozitës së serbëve në Kosovë.

Megjithëse shumica e deputetëve mbështetën vazhdimin e angazhimit ushtarak zviceran në KFOR, debati u karakterizua nga këmbëngulja e deputetëve të Partisë Popullore Zvicerane se nuk mund të flitet për stabilizimin e situatës në Kosovë pa një diskutim të hapur për cenueshmërinë e komunitetit serb.

Partia Popullore Zvicerane, në parim, u angazhua për kthimin sa më të shpejtë të ushtarëve zviceranë në atdhe, duke kundërshtuar angazhimin afatgjatë dhe praktikisht të hapur të ushtrisë zvicerane jashtë vendit. Megjithatë, gjatë debatit deputetët e kësaj partie theksuan se mundësia e zvogëlimit ose përfundimit të pranisë së KFOR-it lidhet drejtpërdrejt me përparimin real në siguri dhe në mbrojtjen e të drejtave të njeriut, veçanërisht kur bëhet fjalë për komunitetin serb në Kosovë.

Deputetët e Partisë Popullore, duke iu referuar shkeljeve të të drejtave të njeriut ndaj serbëve në Kosovë, kërkuan nga ministri i Mbrojtjes, Martin Pfister, dhe përfaqësuesit e komisionit parlamentar kompetent që të shpjegojnë se çfarë po ndërmerr konkretisht Zvicra në lidhje me këtë.

Çështjen e pozitës së komunitetit serb e hapën më drejtpërdrejt në debat deputetët Kristian Imark, Roland Rino Büchel dhe Andreas Glarner.

Imark, në pyetjen drejtuar raportueses së Komisionit për Politikën e Sigurisë, Andrea Criedi, theksoi se ekziston një listë e gjatë e shkeljeve të të drejtave të njeriut ndaj pakicës serbe në Kosovë, të dokumentuara edhe nga Kombet e Bashkuara. Ai kërkoi të dijë nëse kjo çështje ishte trajtuar në komisionin përkatës dhe si e vlerëson komisioni gjendjen e të drejtave të njeriut në Kosovë.

Më pas, Roland Rino Büchel kërkoi që diskutimi të mos mbetet vetëm në vlerësime të përgjithshme, por të thuhet qartë se çfarë ka bërë konkretisht Zvicra deri tani në këtë situatë.

Në përgjigje u theksua roli i ushtarëve zviceranë në terren, kontaktet e tyre të afërta me popullsinë lokale dhe fakti se ata gëzojnë besim dhe respekt në kuadër të misionit paqeruajtës.

Kristian Imark, duke iu drejtuar ministrit të Mbrojtjes Martin Pfister, kujtoi se javën e kaluar kishte dorëzuar një listë me shkelje të dokumentuara të të drejtave të njeriut në Kosovë dhe theksoi se nuk bëhet fjalë vetëm për “tensione ndërmjet grupeve etnike”, por për shkelje konkrete të të drejtave që, sipas tij, autoritetet e Kosovës ushtrojnë ndaj pakicës serbe.

“Pas 27 vitesh prani ndërkombëtare, çfarë po bëhet konkretisht për të parandaluar parregullsi dhe shkelje të tilla të të drejtave?”, pyeti Imark.

Ministri Pfister u përgjigj se Zvicra vepron në dy drejtime. I pari është ai i politikës së jashtme, përmes përpjekjeve intensive për përmirësimin e gjendjes së të drejtave të njeriut në Kosovë, përfshirë edhe Procesin e Solothurnit, i cili synon të kontribuojë në përparim konkret.

I dyti, shtoi ai, është veprimi i trupave në terren, duke theksuar se pjesëtarët e ushtrisë zvicerane në KFOR nuk përfaqësojnë as palën kosovare dhe as atë serbe, por zbatojnë mandatin e Kombeve të Bashkuara, i cili parasheh avancimin e të drejtave të njeriut dhe ruajtjen e sigurisë.

Andreas Glarner vlerësoi se shpjegimet për “monitorimin” e gjendjes së të drejtave të njeriut nuk janë mjaftueshëm konkrete dhe kërkoi një përgjigje të qartë se çfarë po ndërmerret realisht për të parandaluar shqetësimin dhe keqtrajtimin e komuniteteve pakicë.

Pfister tha se ekziston një sërë masash të politikës së jashtme për të cilat ai nuk mund të flasë në detaje, pasi nuk janë në kompetencën e tij, por theksoi se vetë prania e KFOR-it përbën një parakusht të rëndësishëm për përmirësimin e gjendjes së të drejtave të njeriut dhe respektimin e garancive për të gjitha komunitetet.

Në këtë mënyrë, debati mori një dimension të qartë politik, pasi pikërisht shkeljet e të drejtave të pakicës serbe dhe paqëndrueshmëria në terren u bënë një nga argumentet për vazhdimin e pranisë së KFOR-it, por edhe për ngritjen e pyetjes se çfarë po bën konkretisht Zvicra për të krijuar kushtet që kjo prani një ditë të mund të reduktohet ose të përfundojë.

Ngritjes së kësaj teme në parlament i kontribuoi edhe një drekë pune përgatitore e Grupit të Miqësisë Zvicër–Serbi, e mbajtur dy ditë më parë, ku morën pjesë 14 anëtarë të Parlamentit zviceran. Në atë takim, gjatë bisedimeve me përfaqësuesit e Ambasadës së Serbisë dhe të ftuarit që folën për gjendjen në terren, vëmendje e veçantë iu kushtua pozitës së komunitetit serb në Kosovë, sigurisë së pakicave dhe çështjes se si të krijohen kushtet që prania e KFOR-it një ditë të mos jetë më e nevojshme.

U zgjat mandati i ushtarëve zviceranë në KFOR

Pas debatit, Parlamenti i Zvicrës mbështeti zgjatjen e mandatit të Swisscoy deri në vitin 2029. Propozimi i qeverisë mori mbështetjen e shumicës së deputetëve, ndërsa deputetët e Partisë Popullore votuan kundër.

Qeveria zvicerane argumenton se vazhdimi i pranisë në KFOR është i domosdoshëm, pasi situata në Kosovë mbetet ende e paqëndrueshme, veçanërisht në veri.

Si arsye për vazhdimin e misionit përmenden ruajtja e paqes dhe stabilitetit, parandalimi i përkeqësimit të situatës që mund të ketë pasoja edhe për Zvicrën, si dhe rëndësia e misioneve ndërkombëtare paqeruajtëse për politikën e sigurisë së Zvicrës.

Nga ana tjetër, Partia Popullore vlerëson se ushtarët zviceranë nuk duhet të qëndrojnë jashtë vendit pa një afat të qartë kohor dhe se duhet të shtrohet çështja e kostove dhe e qëllimit të një angazhimi kaq të gjatë.

Në debatin për KFOR-in nuk u diskutua më vetëm nëse ushtarët zviceranë duhet të qëndrojnë apo të kthehen në atdhe, por u hap edhe çështja se çfarë duhet bërë që kthimi i tyre të jetë i mundur: ndalimi i presioneve ndaj komunitetit serb, respektimi i të drejtave të njeriut, siguria e pakicave dhe ulja e tensioneve në terren.

Ambasada e Serbisë në Bernë publikoi në rrjetin social “X” se disa deputetë kishin tërhequr vëmendjen ndaj shkeljeve të të drejtave të njeriut të serbëve në Kosovë.

“Gjatë debatit të sotëm në Parlamentin zviceran për zgjatjen e mandatit të kontingjentit zviceran Swisscoy në kuadër të misionit KFOR, për herë të parë u ngrit çështja e pozitës së komunitetit serb në Kosovë dhe Metohi. Disa deputetë vunë në dukje problemet e dokumentuara në fushën e të drejtave të njeriut dhe pyetën se çfarë është bërë konkretisht për zgjidhjen e tyre pas gati tri dekadash pranie ndërkombëtare”, thuhet në njoftimin e ambasadës në rrjetin social “X”.

Më tej shtohet se debati, megjithëse shumica e deputetëve mbështetën vazhdimin e misionit, tregoi se çështja e mbrojtjes së të drejtave të komunitetit serb mbetet një temë e rëndësishme edhe në Parlamentin zviceran.

Debatin nga galeria e ndoqën ambasadori i Serbisë në Zvicër, Ivan Trifunoviq, dhe këshilltari i parë, Bojan Stojanoviq.

AMBASADA, ZVICRA, SERBËT NË KOSOVË, KFOR