Novakoviq: Zgjidhja e përbashkët për Ballkanin Perëndimor - një skenar shumë optimist

Bashkëpunëtori i lartë i Qendrës për Çështje Ndërkombëtare dhe Siguri (Fondi ISAC) Igor Novakoviq vlerësoi se non-paper i paraqitur për Ballkanin Perëndimor është një “skenar shumë optimist” që nuk është i mundur për shumë arsye.

„Më duket se është një skenar shumë optimist nga këndvështrimi i kujtdo, në kuptimin që disa gjëra kaq të ndërlikuara mund të zgjidhen kaq lehtë me një konferencë ndërkombëtare. Pyetja ime e dytë është nëse ka kushte që të organizohet një konferencë e tillë duke marrë parasysh situatën aktuale në botë“, tha Novakoviq për Kosovo online.

Dokumenti non-paper i botuar pak ditë më parë nga shtypi në BdheH supozon një zgjidhje për të gjitha çështjet e hapura të Ballkanit Perëndimor, duke përfshirë anëtarësimin e rajonit në NATO dhe BE.

Edhe pse SHBA-ja dhe Britania e Madhe do të qëndronin pas një marrëveshjeje të tillë, Novakoviq thotë se në atë rast BE-ja duhet të shërbejë si një garantues shtesë për të forcuar marrëveshjet e arritura.

Megjithatë, ai paralajmëron se është e pamundur të barazohet ideja e "anëtarësimit kolektiv" në NATO dhe BE.

Këto janë dy procese të ndryshme për shumë arsye.

„Është e sigurt se hyrja e vendeve nga Ballkani Perëndimor në NATO është shumë më e lehtë sesa hyrja në BE. Përmbushja e standardeve politike është më e lehtë. Dhe për sa i përket standardeve të lidhura me mbrojtjen, vendet e Ballkanit Perëndimor janë kryesisht të lidhura tashmë. Ka ndërveprim me NATO-n, në radhë të parë përmes programit Partneriteti për Paqe“, thekson Novakoviq.

Nga ana tjetër, hyrja e rajonit të Ballkanit Perëndimor në BE është një proces shumë më i gjatë.

„Historia me anëtarësimin në BE është ndryshe. Këto reforma strukturore janë shumë më të thella dhe procesi zgjat më shumë, kështu që kjo nuk mund të jetë temë këtu dhe sigurisht të gjithë nga Ballkani Perëndimor kanë një perspektivë evropiane“, thekson ky analist.

Ai është gjithashtu skeptik se konferencat ndërkombëtare mund të zgjidhin problemet e akumuluara në rajon.

„Kam përshtypjen se kjo është e mundur vetëm pas konflikteve të mëdha. Kjo është ndryshe historike, jo vetëm për Ballkanin Perëndimor, por edhe për të gjitha pikat e tjera të nxehta. Kur keni një konflikt të madh lufte, atëherë është e mundur që ju të mbyllni disa çështje me një konferencë. Megjithatë, në këtë rast, ju në fakt keni probleme të zjarrta ku konfliktet janë mbyllur prej kohësh dhe ku kemi disa përshkallëzime të vogla që nuk tregojnë se po çojnë në një konflikt të ri. Prandaj shtrohet pyetja se cili është interesi i palëve që do të ftoheshin në një konferencë të tillë për të rënë dakord për një kompromis sepse është çështje politike“, saktëson Novakoviq.