Surliq: Detyrimi për të marrë leje qëndrimi në Kosovë duhet të jetë objekt dialogu

Sipas Stefan Surliq, docent i Fakultetit të Shkencave Politike në Beograd, njoftimi i regjistrimit të detyrueshëm në stacionet e policisë brenda tre ditëve nga hyrja në Kosovë për qytetarët që nuk kanë dokumente të Kosovës dhe marrja e lejes së qëndrimit do të ndikojë në masën më të madhe komunitetin serb, dhe kjo çështje duhet të jetë objekt dialogu dhe marrëveshjeje.

Surliq thotë se kur shikon gjenezën e të gjitha marrëveshjeve të mëparshme që kishin të bënin me normalizimin e marrëdhënieve, ideja se serbët mund të jetojnë "në dy botë" dhe se, pavarësisht mosmarrëveshjes për statusin midis Beogradit dhe Prishtinës, duhet t'u jepet liria e lëvizjes, si dhe se serbëve që jetojnë në Kosovë nuk duhet t'u kërkohet që statusi i tyre të përcaktohet absolutisht në gjithçka, nëse statusi i Kosovës në nivel ndërkombëtar nuk është zgjidhur plotësisht.

"Nëse e sjellim këtë në nivelin lokal ku kemi njerëz që jetojnë në Serbinë qendrore dhe punojnë, për shembull në Universitetin e Prishtines me një seli të përkohshme në Mitrovicë, dhe shumë institucione të tjera që thjesht kanë njerëz që jetojnë në dy mjedise të ndryshme, mendoj se ata janë të prekur nga kjo dhe se familja më e gjerë, të afërmit, miqtë që nuk kanë jetuar në Kosovë që nga lufta, por vijnë dhe vizitojnë të dashurit e tyre, janë të prekur. Mund të imagjinojmë hipotetikisht një situatë pushimesh në të cilën, nëse qëndrojnë më shumë se tre ditë, duhet të kalojnë nëpër procedurën e raportimit, regjistrimit dhe ndoshta të paguajnë një gjobë, nëse nuk e bëjnë këtë", tregon Surliq.

Edhe pse ai është i mendimit se askush nuk i shpëton një regjistrimi të tillë, ai vëren se diskutimi i kësaj çështjeje, pra statusit të të huajve, ka një konotacion negativ në një kohë kur "po hapen edhe bisedime për arsimin dhe kujdesin shëndetësor".

Gjithçka, beson ai, ishte përgatitur me idenë se ishte një problem sigurie.

"Ajo që mundëm të dëgjonim nga përfaqësuesit e policisë është se ata nuk kanë asnjë informacion se kush hyn dhe del nga veriu i Kosovës, se është një problem i madh sigurie për ta, dhe mendoj se kjo ide bazohet në atë që Sveçlja dhe të tjerët kanë thënë në muajt e fundit, si të kemi një regjistrim plotësisht të pastër dhe të qartë të atyre që hyjnë, dalin dhe ata që jetojnë në territorin e katër komunave me shumicë serbe në veri të Kosovës", thotë Surliq.

Vendimi i fundit i autoriteteve në Prishtinë do të çojë, siç vlerëson ai, në një situatë paradoksale për ata serbë në Kosovë që nuk duan dokumente të Kosovës sepse do të trajtohen si të huaj.

Edhe pse një përqindje e konsiderueshme e popullsisë i ka marrë dokumentet e Kosovës edhe më herët dhe megjithëse përqindja e serbëve që nuk i kanë ato është më e vogël, është ende relevante, thotë ai.

"Ka njerëz që nuk duan dokumente të Kosovës, që jetojnë në Kosovë, kanë jetuar gjatë gjithë kohës, dhe sigurisht që tani e gjejnë veten në një situatë paradoksale, të trajtohen si të huaj dhe ndoshta të paguajnë gjoba nëse nuk duan të zbatojnë këtë vendim të fundit të Prishtinës", thekson ai.