Tanaskoviq: Uniteti kombëtar për Kosovën është parakusht themelor për çdo sukses

Ish-ambasadori i Serbisë në UNESCO, Darko Tanaskoviq, ka vlerësuar se nuk ekziston unitet kombëtar për Kosovën, i cili duhet të jetë parakusht themelor për çdo sukses, përfshirë ruajtjen e trashëgimisë kulturore serbe në Kosovë.

“Rrëmbimi i trashëgimisë kulturore serbe ka vazhduar për një kohë të gjatë, ka filluar në njëfarë mënyre në Jugosllavinë e mëparshme përmes përpjekjeve për të falsifikuar historinë dhe përhapur gradualisht mitin në kuptimin e keq të fjalës se pjesa më e madhe e trashëgimisë kulturore në Kosovë dhe Metohi i përket fillimisht një lloj popullsie kimerike shqiptare, zakonisht katolike, para se Nemanjiqët ta pushtonin të gjithën dhe të ndërtonin manastire mbi atë themel. Në një formë më intensive ka vazhduar që kur lufta e shqiptarëve për Kosovën e pavarur mori forma institucionale dhe sidomos kur kishte konflikte të armatosura”, tha Tanaskoviq për Kosovo online në kuadër të takimit shkencor “Kosova dhe Metohia, historia dhe trashëgimia kulturore” që u mbajt në Fakultetin Teologjik në Beograd.

Ai thekson se themelet e kësaj u hodhën në Jugosllavinë e mëparshme, ku, siç thotë ai, kishte “diskriminim pozitiv të pamerituar ndaj gjithçkaje që shkonte në favor të afirmimit të shtetësisë shqiptare në krahinën autonome ku ata jetonin si pakicë në Jugosllavi”.

“Diçka e ngjashme ka ndodhur edhe me myslimanët në Bosnje dhe Hercegovinë, por kjo është çështje tjetër, ata kanë qenë një nga popujt konstituues”, shpjegon bashkëbiseduesi ynë.

Tanaskoviq theksoi se përpjekjet për të tjetërsuar trashëgiminë kulturore serbe vazhdojnë dhe se në Prishtinë po punohet sistematikisht për të.

“Në kohën kur isha përfaqësues i përhershëm i Serbisë në UNESCO, për fat ia dolëm të parandalojmë përpjekjen e Kosovës për t'u bërë anëtare e UNESCO-s me ndihmën e patronëve dhe aleatëve të saj në bashkësinë ndërkombëtare, që sigurisht do të ishte katastrofike për trashëgiminë tonë kulturore dhe shpirtërore në Kosovë e Metohi. Që nga ajo periudhë lufta, operacionalizimi i strategjisë së ndarjes së Kosovës dhe Metohisë si tjetërsimi i trashëgimisë kulturore serbe nga serbët, shkatërrimi i pjesshëm i saj, shqiptarizimi dhe kosovarizimi vazhdon, nuk mund të them me intensitet të pashuar, por vazhdon shumë sistematikisht. Për këtë po punohet sistematikisht në Prishtinë, por edhe në botë në ato qarqe që mbështesin Kosovën, të cilët veprojnë në cilësinë e këshillimit dhe janë shumë të përfshirë në media dhe propagandë në promovimin e tezës se trashëgimia kulturore e Kosovës është pjesa më e rëndësishme e saj, sipas natyrës së gjërave, siç shkruhet në ai projektligji që në vitin 2015 nuk ka mundur të kalojë në Kuvendin e Kosovës për trashëgiminë kulturore, në fakt është pronë e shtetit të Kosovës”, kujton Tanaskoviq.

Sipas tij, janë tre mënyra kryesore se si zhvillohet procesi i tjetërsimit të trashëgimisë kulturore serbe. Njëra është cenimi fizik, shkatërrimi, desakralizimi, përdhosja, lënia në hallin e kohës, duke e vështirësuar çdo punë rindërtimi përmes pengesave administrative.

Një lloj tjetër është shqipërimi i trashëgimisë kulturore me falsifikime historike, tentohet të tregohet se është në origjinë një trashëgimi kulturore shqiptare, kryesisht katolike, e cila më vonë u korruptua dhe u bë ortodokse, shpjegon Tanaskoviq.

“Dhe e treta, për mendimin tim, mënyra më perfide dhe më e rrezikshme afatgjatë është që trashëgimia kulturore me vlerë universale në Kosovë, e cila është kryesisht serbe dhe ortodokse, të jetë pronë e të ashtuquajturit shtet i Kosovës, i cili më pas kujdeset për të si pasuri kulturore edhe e të gjithë banorëve të Kosovës si një pasuri kulturore botërore që dëgjohet në organizata të tilla si UNESCO, sepse në UNESCO, trashëgimia kulturore e njerëzimit renditet dhe klasifikohet sipas përkatësisë territoriale, e jo sipas identitetit kulturo-historik apo përkatësisë kombëtare”, paralajmëron ai.

Siç thotë ai, ideja është që përfundimisht të pranohet Kosova në UNESCO si shtet, sepse vetëm shtetet mund të jenë anëtarë të UNESCO-s, dhe se më pas kujdeset për trashëgiminë me vlerë universale në atë territor duke neglizhuar ose vënë në plan të dytë faktin se e kujt është trashëgimia kulturore.

Ai kujtoi edhe fjalët e Patriarkut Porfirije, i cili foli në Prokuplë, dy ditë më parë, dhe kjo është se pala serbe duhet të flasë vetëm të vërtetën, por për faktin se ai një herë e ka ndërprerë bisedën për një referendum të mundshëm dhe ka theksuar se nuk ka referendum për të vërtetën dhe se "referendumi është mbajtur në vitin 1389". Është gjithashtu e rëndësishme se si të komunikohet kjo e vërtetë në mënyrën më efektive, në mënyrë që ajo të arrijë tek ata që mund dhe duhet të arrijë në bashkësinë ndërkombëtare, me kushtin, "por edhe pa të", që së pari të arrijë në vetëdijen e të gjithë serbëve.

“Sepse, për fat të keq, ajo nuk arrin atje dhe kemi dëgjuar se ndoshta aty janë edhe armiqtë më të mëdhenj të besëlidhjes së Kosovës. Ne nuk kemi unitet kombëtar në lidhje me Kosovën dhe Metohinë, që duhet të jetë parakusht themelor për çdo sukses. Por ne duhet të luftojmë pavarësisht se nuk e kemi, duhet të luftojmë dhe deri tani kemi qenë relativisht të suksesshëm. Ideja ime është të gjej mënyra për ta bërë komunikimin tonë të së vërtetës sa më efektiv që të jetë e mundur, pa vënë në dyshim të vërtetën vetë dhe kjo nuk është e lehtë të shpjegohet tek serbët, sepse ata besojnë se çdo mënyrë për të "paketuar" të vërtetën për Kosovën dhe Metohinë në një mënyrë që do të jetë e pranueshme në botë tashmë paraqet një tradhti dhe përbuzje ndaj tendencave të kontestimit" ka thënë Tanasakoviq.

Ai ndau përvojën e tij nga biseda me ish-shefin e UNMIK-ut, Bernard Kouchner, e cila ndodhi pas pogromit të marsit 2004.

"Ai më pas tha shumë sinqerisht dhe - më e keqja - hapur, sepse është shumë cinik, por cinizmi sundon planetin, më tha - “ambasador, e shihni se çfarë kanë bërë shqiptarët tani, ju kanë bërë një dhuratë dhe ju vetëm duhet ta paketoni atë dhuratë siç duhet dhe ta dërgoni në adresat e duhura”. Unë i thashë se ne fillimisht duhet të shpaketojmë dhuratat e tyre që ata dërguan si të pavërteta të mbështjella me petkun e së vërtetës, por jam dakord që duhet të themi të vërtetën tonë të paketuar në mënyrën e duhur. Për atë ambalazh duhet të flasim shumë hapur, me sens dhe pa emocione për të vepruar edhe më mirë dhe më fort në luftën për të vërtetën tonë, që mendoj se është afër realitetit”, thekson Tanaskoviq.