Fleck: SHBA-të janë të përkushtuara ndaj procesit të normalizimit dhe presin që Kosova të përmbushë detyrimet e saja

Drejtori i lartë i Qendrës Evropiane të Këshillit Atlantik në Uashington, Jern Fleck, tha se Shtetet e Bashkuara të Amerikës mbeten të përkushtuara ndaj procesit të normalizimit të marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës, me pritjen që të dyja palët të përmbushin detyrimet e tyre.

Duke folur për dialogun strategjik midis SHBA-ve dhe Serbisë, Fleck tha në një intervistë për Kosovo online se ishte vendim strategjik i Uashingtonit që të përfshijë më tej Serbinë në kornizat amerikane dhe perëndimore, veçanërisht në fushat e energjisë, mbrojtjes, ekonomisë dhe teknologjisë, dhe theksoi se siguria dhe stabiliteti i rajonit, kufizimi i ndikimit të jashtëm të Rusisë dhe Kinës, dhe prosperiteti ekonomik janë ndër prioritetet kryesore të administratës Trump në Ballkanin Perëndimor.

Kur bëhet fjalë për Kosovën, Fleck tregoi se Uashingtoni pret që si Beogradi ashtu edhe Prishtina të përmbushin detyrimet e tyre, por edhe që Kosova të gjejë një rrugëdalje nga bllokimi politik dhe të formojë një qeveri të qëndrueshme, me mesazhin se një kompromis do të jetë i nevojshëm për të dalë nga kriza, por edhe se kjo administratë amerikane nuk do të ketë një rol aq aktiv dhe të drejtpërdrejtë sa ato të mëparshmet.

Strategjia e re e SHBA-së për Ballkanin Perëndimor e vendos stabilitetin rajonal në qendër të politikës së Uashingtonit dhe thekson zgjerimin e bashkëpunimit me Serbinë. Si prisni që administrata Trump ta balancojë partneritetin gjithnjë e më intensiv me Serbinë me mbështetjen e vazhdueshme për procesin e normalizimit të marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës?

Mendoj se Shtetet e Bashkuara të Amerikës ishin shumë të qarta se procesi i normalizimit, domethënë dialogu formal, është nën udhëheqjen e Bashkimit Evropian. Shtetet e Bashkuara mbeten gjerësisht të përkushtuara ndaj këtij procesi. Ato presin që të dyja palët të përmbushin detyrimet ekzistuese që janë të njohura mirë për të gjithë. Secila palë ka një sërë detyrimesh. Shtetet e Bashkuara ende presin që si Beogradi ashtu edhe Prishtina t'i përmbushin këto detyrime.

Administrata deklaron se dëshiron që Serbia dhe Kosova të arrijnë një "marrëveshje të negociuar, të qëndrueshme dhe të pranueshme për të dyja palët". Çfarë hapash konkretë prisni që Uashingtoni t'i inkurajojë Beogradin dhe Prishtina të ndërmarrin në muajt e ardhshëm, dhe a mund t'i japë përfshirja e ripërtërirë e SHBA-së një impuls të ri dialogut?

Unë mendoj se dialogu strategjik është, para së gjithash, vendim strategjik i Shteteve të Bashkuara për të përfshirë Serbinë në kuadrin amerikan dhe atë perëndimor, qoftë për energjinë, bashkëpunimin në mbrojtje, çështje të tjera tregtare apo shkëmbimin akademik dhe shkencor. Ne gjithashtu pamë marrëveshjet shoqëruese që u arritën në kuadër të dialogut strategjik. Në përgjithësi, mendoj se dialogu strategjik është një fillim i mirë.

Është krijuar një mekanizëm përmes të cilit Shtetet e Bashkuara mund të bashkëpunojnë me Serbinë, dhe Serbia mund të bashkëpunojë me Shtetet e Bashkuara në kuadër të atij dialogu. Ky është një fillim i mirë. Tani duhet të shohim se si rezultatet e dakorduara do të vihen në praktikë dhe çfarë mund të sjellin ato kur bëhet fjalë për zbatimin dhe zbatimin aktual në fusha të ndryshme.

Administrata planifikon të thellojë bashkëpunimin e sigurisë, ekonomik dhe strategjik me Serbinë, si dhe të nisë një Dialog Strategjik. Sa i rëndësishëm është ky zhvillim dhe a mund të kontribuojnë marrëdhëniet më të forta SHBA-Serbi në fund të fundit në një stabilitet më të madh në Ballkanin Perëndimor, në vend që të rrisin tensionet rajonale?

Unë mendoj se ekziston një kombinim prioritetesh. Së pari, siguria dhe stabiliteti janë thelbësore. Së dyti, është e nevojshme të kufizohet ndikimi i jashtëm i Rusisë dhe Kinës në rajon. Së treti, ekziston një qasje shumë e theksuar e bazuar në prosperitetin ekonomik, projektet ekonomike dhe tregtare, qoftë ajo për infrastrukturën, energjinë, sigurinë energjetike apo bashkëpunimin teknologjik. Pra, është një kombinim i dy ose tre prioriteteve dhe fushave kryesore të fokusit.

Krahasuar me administratat e mëparshme, administrata Trump duket se i kushton më shumë rëndësi partneriteteve pragmatike, bashkëpunimit ekonomik dhe zvogëlimit të ndikimit të aktorëve të jashtëm në rajon. Cilat i shihni si tiparet kryesore të politikës së Presidentit Trump ndaj Ballkanit Perëndimor dhe çfarë mesazhi po u dërgon Uashingtoni udhëheqësve politikë në të gjithë rajonin?

Mendoj se përparësia e parë e kësaj administrate është siguria dhe stabiliteti i rajonit. Kemi parë mesazhe të qarta kur bëhet fjalë për krizat në Bosnjë dhe Hercegovinë ose ngjarjet që mund të kërcënojnë stabilitetin dhe kohezionin e Bosnjës dhe Hercegovinës.

Kemi parë gjithashtu se kjo administratë është shumë e fokusuar në projektet e energjisë dhe infrastrukturës, qofshin ato ndërlidhëse, sanksione të NIS, kur bëhet fjalë për Serbinë, tubacione individuale gazi apo lidhje më të madhe, veçanërisht përmes projekteve të Korridorit Vertikal.

Pra, administrata e Presidentit Trump është shumë e fokusuar në këto dy elementë dhe ky është një mesazh i qartë për të gjithë në rajon - ne jemi të gatshëm të bashkëpunojmë me ju kur bëhet fjalë për këto prioritete.

Ambasada e SHBA-së në Prishtina njoftoi së fundmi se Uashingtoni dëshiron të shohë hapa konkretë të ndërmarrë nga Kosova drejt forcimit të stabilitetit, duke përfshirë përmbushjen e detyrimeve të saj ndaj komunitetit serb. Çfarë lëvizjesh specifike mendoni se presin SHBA-të nga Prishtina?

Së pari, kur bëhet fjalë për Kosovën, ka pritje të qarta si për Serbinë ashtu edhe për Kosovën. Ka detyrime të përcaktuara qartë dhe të dyja palët pritet t'i përmbushin ato. Së dyti, është mjaft e qartë se qeveria amerikane dëshiron që Kosova të gjejë një rrugëdalje nga bllokimi politik që kemi parë - tre zgjedhje në 18 muajt e fundit - dhe të formojë një qeveri të qëndrueshme.

Pastaj, ka pritje që janë përcaktuar prej kohësh përmes detyrimeve të ndërmarra më parë: kontributi në sigurinë rajonale, përmbajtja në veri, mbështetja dhe zbatimi i të gjitha masave të nevojshme për ruajtjen e Kosovës shumëetnike, me vëmendje të veçantë në veri.

Mendoj se është shumë e qartë se Shtetet e Bashk, BEuara dhe kjo administratë nuk do të kenë rolin shumë aktiv dhe të drejtpërdrejtë që kanë pasur administratat e mëparshme amerikane në të kaluarën. Megjithatë, Kosova dhe udhëheqësit e saj politikë pritet të respektojnë angazhimet ekzistuese dhe të gjejnë një mënyrë për një qeveri të qëndrueshme që do të jetë në gjendje t'i zbatojë ato.

Ambasada njoftoi gjithashtu se institucionet plotësisht funksionale janë të nevojshme para nisjes së Dialogut Strategjik midis SHBA-së dhe Kosovës. Deri në ç'masë bllokada aktuale politike po e vonon thellimin e marrëdhënieve midis Uashingtonit dhe Prishtinës, dhe cili është mesazhi për udhëheqësit e Kosovës?

Nuk është detyrë e akterëve të jashtëm t'u tregojnë udhëheqësve politikë në Kosovë se çfarë duhet të bëjnë. Ata e dinë se çfarë duhet të bëjnë për të mirën e vendit, qytetarëve të Kosovës, për përmbushjen e detyrimeve që kanë marrë përsipër dhe për të ardhmen e vendit. Ata duhet të formojnë një qeveri të qëndrueshme, dhe kjo nuk do të jetë e mundur pa kompromis. Kompromisi është në thelb të çdo politike dhe çdo politike demokratike. Kjo është ajo që pritet prej tyre, pavarësisht nga ndarjet politike.