Gjurmë të historisë serbe në Shqipëri - nga reliket e Jovan Vladimirit te monumentet nga Lufta e Madhe

Nga reliket e princit të parë serb dhe shenjtorit Jovan Vladimir, nëpër qytete mesjetare ku darkuan trashëgimtarët e sundimtarëve serbë, te varret dhe monumentet pothuajse të harruara që dëshmojnë për vuajtjet e ushtrisë serbe gjatë Luftës së Madhe - gjurmët e historisë serbe në Shqipëri ende i rezistojnë kohës, raporton RTS.

Gjurmë të historisë serbe ekzistojnë ende në Shqipëri, por pak njerëz i vizitojnë ato. Në manastirin pranë Elbasanit, ku prehen reliket e princit të parë serb dhe shenjtorit Gjon Vladimir, besimtarët nga Serbia vijnë me turma për festën.

Të fshehura nga sytë e publikut dhe jashtë rrugëve të zakonshme turistike, ato ruajnë kujtimin e shekujve të së kaluarës së përbashkët dhe ngjarjeve që shënuan historinë e popullit serb.

"Do të marr me vete përshtypje të mira nga këtu dhe shpresoj të kthehem duke pasur parasysh se nuk jemi shumë larg", thotë një nga vizitorët.

Rreth dhjetë kilometra nga Shkodra ndodhet një nga qytetet më të rëndësishme mesjetare të Nemanjiqit, pastaj Balshiqit, Lazareviqit dhe Brankoviqit - Drivastit. Në kohën kur Shkodra ishte kryeqyteti serb, trashëgimtarët e fronit darkonin atje, shkruan RTS.

Drejtori i Muzeut të Fresqeve në Beograd, Bojan Popoviq, thotë se është sigurisht e vërtetë dhe se të gjithë historianët bien dakord, se të gjitha qytetet kryesore në Shqipëri ishin të banuara nga popullata rome dhe greke, por edhe nga shqiptarë dhe serbë.

Fate të ndërthurura për shekuj me radhë

Edhe pse nuk janë pjesë e ofertës turistike, shumë monumente kulture në Shqipëri, përfshirë manastirin e Shën Gjonit në Rash-kullën pranë Shkodrës, përfaqësojnë një dëshmi të çmuar të shekujve të fateve të ndërthurura dhe bashkëjetesës në atë zonë.

Helidon Sokoli, drejtor i drejtorisë rajonale të Ministrisë së Kulturës në Shkodër, thekson se është dokumentuar se për dy shekuj ka pasur një komunitet sllav që kryente rite sipas zakoneve lindore në atë manastir.

"Edhe sot, në disa nga fshatrat pranë kishës, kemi një popullsi sllave në tre ose katër fshatra, qofshin serbe apo malazeze, të cilët kanë jetuar në ato zona për shekuj me radhë", thotë Sokoli.

Manastiri në Shkodër i ka rezistuar kohës

Në Shkodër dikur hyhej nga lumi Buna, në brigjet e të cilit ndodhej një port tregtar, një doganë dhe Manastiri i Shën Sergjit dhe Bakut, i cili i ka rezistuar kohës edhe sot. Gjatë shekujve 11 dhe 12, katër mbretër serbë nga linja Vojislavljević u varrosën në të.

Dr. Edmond Malaj nga Instituti i Kërkimeve të Shqipërisë thotë se ato varre nuk janë më aty sepse lumi bëri të vetën dhe shkaktoi shumë erozion.

"Dihet që manastiri u rinovua në vitin 1290. E dimë këtë nga dy gurë që tregojnë se Mbretëresha Jelena e Serbisë investoi në rinovimin e tij, pastaj kemi një rindërtim tjetër në shekullin e 14-të nga bijtë e saj Stefan Dragutin dhe Stefan, pra Uroshi i Dytë", shpjegon Malaj.

Monumentet dhe varret që ekzistojnë sot në Shqipëri janë harruar ose lënë pas.

Midis tyre janë monumenti i vetëm i ruajtur i ngritur për ushtarët serbë gjatë Luftës së Madhe dhe varri i Peshkopit Serafim të Rashko-Prizrenit, i internuar gjatë Luftës së Dytë Botërore.