Disiplina e Quint-it: Në teori – kritika, në praktikë – shpërblimi

Mesazhet si “Quint-i kërkon nga Prishtina”, “Quint-i kërkon nga Kurti”, “Quint-i kritikoi vendimin e Kosovës”, që mbushin çdo ditë rubrikat mediatike, përmbajnë diçka thellësisht paradoksale. Po të kemi parasysh se po flasim për Amerikën dhe katër shtetet më të fuqishme evropiane, të cilat, siç theksojnë shpesh vetë liderët e Prishtinës, janë perënditë që vendosin për fatin e çështjes së Kosovës, a nuk duhet të jetë fuqia e tyre më e fortë se ajo që mbajnë në dorë?

Madje, opozita vazhdimisht e akuzon Albin Kurtin se ka humbur favorin e perëndive nga Uashingtoni dhe Brukseli me lëvizje të njëanshme, në kundërshtim me komunitetin ndërkombëtar.

Serbët që arrestohen çdo ditë, të cilët nuk mund t'i rrisin të ardhurat për shkak të dekretit të dinarit dhe të cilëve u kërkohet të zëvendësojnë kryetarët e komunave të zgjedhur në mënyrë jodemokratike në kushte të pamundura "demokratike", vështirë se do të pajtoheshin me këtë.

A është Kurti më i fortë se Quint-i, siç mund të duan të portretizojnë të dy, apo janë thjesht stoli retorike, të përdorura për të diskredituar mbështetjen për Kosovën në Këshillin e Evropës, dhënien e liberalizimit të vizave dhe të gjitha koncesionet e tjera, të bëra përkundër mospërmbushjes së obligimeve?

Në kushtet e favorizimit të njërës palë, normalizimi i marrëdhënieve bëhet praktikisht i pamundur, ose nuk e kemi kuptuar mirë se çfarë do të thotë saktësisht. Sepse, siç tha disa ditë më parë zyrtari amerikan O'Brien, për të nuk ka dallim mes "normalizimit të marrëdhënieve" dhe "njohjes defacto".

Sigurisht që Quint-i ka mënyrë për ta disiplinuar Albin Kurtin, por nuk ka vullnet për një gjë të tillë, thotë për Kosovo online gazetarja Lilana Smajlloviq dhe shton se vetë Quint-i nuk është unike në qëndrimin e saj ndaj kryeministrit të Kosovës, që është në favor të tij.

Sipas saj, Kurti “më shumë i shkon në nerva amerikanëve” sesa gjermanëve, të cilët duken plotësisht të kënaqur me Kurtin.

"Sigurisht që ato forca kanë mënyrë për të disiplinuar dikë, Richard Grenell na tregoi se është e lehtë. Ku ka një vullnet, ka një mënyrë. Këtu, sapo nuk ka asnjë mënyrë, do të thotë se nuk ka vullnet ose nuk ka vullnet unik të Quint-it, pra, kur donin të arrinin diçka nga ne, ata na bombarduan menjëherë, nëse do të ecnin me këpucët tona, do të thoshin, "epo, ne i bombarduam serbët, ndoshta duhet t'i kërcënojmë me bombardime". Nuk do ta sugjeroja, por kjo hipokrizi është vërtet e neveritshme dhe e padurueshme”, thekson Smajlloviq.

Ajo thekson se sillen “sikur pesë vendet më të fuqishme në botë nuk mund ta bindin një Kurt për asgjë”.

"Më së shumti që mund ta bindin është të dërgojë një draft vendim në Gjykatën e tij Kushtetuese, ku mund të qëndrojë për 20 vjet. Është qesharake, askush nga ne nuk e beson, por kjo është politika e tyre. Ata kanë një politikë në Ballkan - ata mbështesin boshnjakët, kroatët, shqiptarët, nuk i mbështesin serbët, por duhet të mbajnë marrëdhënie të mira me serbët, si shteti më i madh dhe më i rëndësishëm në Ballkan, dhe kjo është gjithçka që po bëjnë tani mbrapa-prapa, derisa të përfundojnë këto marrëveshje të mëdha në Ukrainë”, thotë Smajlloviq.

Kur u kujtua se kishte mesazhe joformale nga Quint-i për serbët nga Kosova se kryetarët e komunave në veri do të tërhiqeshin vetë nëse serbët nisnin një peticion, Smajlloviq vlerësoi se kjo ishte një taktikë e njohur.

“Kjo është ajo që quhet taktika e sallamit në politikë – kështu që ju prisni feta të vogla, të vogla, shumë të holla të sallamit, pak nga pak, kështu që kur tashmë gjithçka është e pakuptimtë, kur serbët kanë bërë atë që Quint-i më parë u kishte kërkuar, atëherë me cfare justifikimi nuk do te bejne vetem kete hap te vogel e kaq hapa te vegjel dhe ti del nje budalla qe nuk ke me asnje kriter per te mbrojtur. Në fillim ti ke mbrojtur nje parim, Quint-i te ka bindur te besh nje një koncesion i vogël për atë parim, një fetë sallam rreth ndonjë koncesioni tjetër dhe në fund nuk e mban mend pse e ke mbrojtur atë dhe për çfarë ke pasur të drejtë dhe kjo është një mënyrë shumë e shkathët për ta diskredituar palës në konflikt, nuk i ka mbetur asgjë për të mbajtur ", përfundon Smajlloviq dhe shton se është e lehtë për më të fortët të gjejë diçka dinake dhe të aftë kundër një komuniteti të vogël dhe të dobët kombëtar siç është komuniteti serb në Kosovë dhe "d.m.th. Serbia duhet të jetë gjithmonë pran atyre njerëzve”, përfundon Smajlloviq.

Petar Millutinoviq nga Instituti për Studime Evropiane thotë për Kosovo online se BE po përpiqet që sa më shumë që të jetë e mundur ta detyrojë qeverinë në Prishtinë të zbatojë atë që është rënë dakord në Marrëveshjen e Ohrit, por ai thekson se i gjithë procesi i normalizimit është politizuar me vendime të tilla si dhënia e liberalizimit të vizave për Kosovën, edhe pse nuk ka përmbushur asnjë nga marrëveshjet e dakorduara.

“Që nga qershori i vitit të kaluar kemi për herë të parë që BE në procesin e negociatave ka vendosur masa kufizuese ndaj Prishtinës në mënyrë të paqartë. Kjo shumë shpesh shkelet nga shtetet anëtare”, thekson bashkëbiseduesi ynë.

Siç thekson ai, një numër i caktuar i burimeve financiare janë ngrirë, edhe pse është një numër shumë i vogël në krahasim me atë që është parashikuar përmes programit IPA 3 për financimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Ai shton se BE ka mekanizma më të fortë se masat kufizuese për të bërë presion ndaj Kurtit.

“Një nga mekanizmat e fortë dhe të vështirë është që të mos i jepet fare liberalizimi i vizave të ashtuquajturës Kosovë. Por kjo nuk ndodhi, ata e morën dhe absolutisht mund të themi se është një vendim politik që do ta dëmtojë gjithë dialogun dhe normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës është diçka që mund të karakterizohet si një karotë, ju bëni diçka dhe merrni një vendim politik dhe është shumë paradoksal”, konsideron Millutinoviq.

Ai thotë se ky shembull tregon se “procesi i normalizimit të marrëdhënieve është i politizuar, se gjithçka zbret në pika të lira politike” dhe kujton se Kosova ka probleme të mëdha me sundimin e ligjit, funksionimin e institucioneve gjyqësore dhe demokracinë.

“Edhe pse nuk respektohen të drejtat e pakicave në territorin e Kosovës, tani ju keni këtë situatë që nesër Kosova do të jetë anëtare e plotë e Këshillit të Evropës si vendet e tjera dhe ky është një vendim klasik politik, i cili do vërtet krijoi një precedent dhe hapi kutinë e Pandorës”, thotë ai.

Sipas tij, ka dallime të caktuara mes vendeve të Quint-it në raport me kryeministrin e Kosovës.

“Është një rivalitet që ka ekzistuar gjithmonë në procesin e normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës – se Amerika ka një qasje, se BE ka një qasje tjetër. Megjithatë, në këtë rast, BE-ja është ajo e së cilës qasja është padyshim më e rëndësishme. Kjo ka të bëjë me negociatat e ndërmjetësuara nga institucionet e BE-së dhe shtetet më të fuqishme anëtare“, thekson Millutinoviq.

Ai shton se Amerika tani ka prioritete të tjera të politikës së jashtme, në domenin e Euroazisë, në konfliktin me Federatën Ruse në territorin e Ukrainës.

"Ky tani është një faktor shtesë rëndues për të gjithë procesin e normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Sepse është në interesin e të gjithëve që në këtë vit zgjedhor t'i jepet fund dhe të përfundojë në mënyrën më të mirë të mundshme për të gjitha palët, ta mbyllim përfundimisht këtë ‘front’, për të kaluar më vonë në disa fronte të tjera”, përfundon Millutinoviq.

Diplomati dhe ish-ambasadori i Serbisë në Kombet e Bashkuara, Branko Brankoviq, vlerëson për Kosovo online se vendet e Quint-it as nuk munden dhe as nuk do ta detyrojnë Kurtin të përmbushë atë që ka premtuar, sepse fuqitë e mëdha, thekson ai, nuk i kanë shuar kurrë zjarret dhe krizat, por gjithmonë i kanë krijuar ato.

Brankoviq beson se kryeministri i Kosovës është "një kukull dhe një lloj pengu në duart e Perëndimit", dhe Perëndimi është përpjekur për një kohë të gjatë të marrë diçka që ata mund ta konsiderojnë si justifikim për bombardimet, "por atë nuk mund ta gjejn".

“Është koha e fundit që Quint-i dhe të gjithë të pushojnë së fyeri inteligjencën tonë. Ne e dimë shumë mirë që Kurti nuk është ai vetë, ai duhet të kërkojë miratimin e ambasadorit amerikan kur të dalë nga zyra dhe kur të hyjë. Se ai mund të marrë këtë apo atë vendim. Kjo është diçka që sigurisht nuk i përshtatet historisë 'ata i kanë thanë këtë, pastaj i thanë atë' - kjo është mashtrim”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ai vlerëson se tek anëtarët e Quint-it nuk ka dallim qëndrimi ndaj Kurtit.

"Aq shumë e kanë barrikaduar veten në marrëzi, duke respektuar dhe ndjekur politikën e papërshtatshme amerikane, sa nuk kanë rrugë kthimi. Nëse përpiqen të rregullojnë diçka, ata largohen nga pushteti dhe nuk duan të largohen nga pushteti. Pranojeni se kjo apo ajo nuk është ashtu siç duhet, as Ukraina, as Kosova - dhe zgjedhjet e reja po vijnë për të gjithë - bien në të njëjtën kohë dhe Evropa është në një pozitë të palakmueshme", beson Brankoviq.

Ai gjithashtu thekson se për shkak të situatës në Ukrainë “ku Perëndimi po humb”, po tenton në një mënyrë ose në një tjetër për të hequr Ukrainën nga faqet e para.

"Ato fuqi të mëdha nuk i shuajnë kurrë zjarret dhe krizat, por gjithmonë i krijuan ato. Sa herë që u duhet një krizë diku për të larguar vëmendjen e publikut nga diçka që nuk iu pëlqen, ata e bëjnë atë," thotë Brankoviq.

Sipas fjalëve të tij, kur është fjala për “shtyrjen e Kosovës në Këshillin e Evropës”, ​​“dëshpërimi” po shfaqet nga të gjitha anët. Ai kujton edhe vlerësimin befasues të Dora Bakojanit se në Kosovë ka një demokraci funksionale dhe shton se “nuk mund të ketë hipokrizi më të madhe se kjo”.

Përveç kësaj, nga tre kushtet që Bakojani kishte deklaruar më parë për anëtarësim në KE, vetëm një u plotësua - kthimi i tokës manastirit të Deçanit.

“Po bëj një pyetje serioze: Kur je kaq bujar, pse nuk po e pranoni Serbinë në BE, pastaj thua “përmbushe këtë e atë”. Jo, ata na kërkojnë të përmbushim fillimisht”, vëren ky diplomat.

Kurti luan një lojë tjetër politike në raport me bashkësinë ndërkombëtare në Kosovë dhe në raport me paraardhësit e tij: ai dëshiron të tregojë se është ndryshe nga ata, se ka fuqi reale, dhe ai dëshiron ta projektojë atë fuqi në Kosovë tek bashkësia ndërkombëtare, thekson për Kosovo online analisti Artan Muhaxhiri.

“Udhëheqësit e mëparshëm kishin idenë se mbështetja nga bashkësia ndërkombëtare do t'i bënte ata më të fuqishëm në Kosovë, kurse Kurti ka logjikën e kundërt: ai pushtet në Kosovë do të forcojë pozitën e tij në marrëdhëniet me bashkësinë ndërkombëtare”, thekson Muhaxhiri.

Siç thotë ai, ky qëndrim politik i kryeministrit të Kosovës ka edhe një aspekt logjik.

“Ai dëshiron të tregojë se edhe vendet e vogla mund të kenë fuqi kundër fuqive të mëdha. Megjithatë, pasi që Kosova ka një kontekst shumë specifik politik, nuk mendoj se kjo është një qasje e duhur, sepse Kosova ka nevojë për shumë mbështetje në mbarë botën, dhe me këtë qasje do të vonohen projektet më të rëndësishme. Nuk do të anulohen, por do të shtyhen derisa të gjendet një zgjidhje”, beson bashkëbiseduesi ynë.

Por tani për një qasje të tillë të Kurtit reagon edhe Quint-i dhe është shumë më e vështirë të punohet me të sesa me liderët e mëparshëm, shton ai.

“Ai dëshiron të ketë një imazh të tillë dhe kur ka qenë në opozitë ka kritikuar shumë liderët e mëparshëm që kanë bërë gjithçka që u ka thënë bashkësia ndërkombëtare. E gjithë kjo është pjesë e imazhit të tij politik dhe ai dëshiron të paraqitet si një lider i fuqishëm që mund t'i thotë 'jo' bashkësisë ndërkombëtare", thotë Muhaxhiri.

Sipas fjalëve të tij, Quint-i ka një mënyrë për të disiplinuar Kurtin dhe kujton proceset integruese evropiane që vendet mund t'i bllokojnë sa herë që e gjykojnë të nevojshme.

“Përveç kësaj, Kosova duhet të jetë pjesë e shumë organizatave ndërkombëtare, ai anëtarësim nuk mund të realizohet pa ndihmën e vendeve të fuqishme. Po shohim se çfarë po ndodh me Këshillin e Evropës. Duhet të bësh kompromise, të japësh diçka për të marrë diçka. Prandaj është marrë vendimi për tokën e manastirit të Deçanit. Ai prej vitesh ishte absolutisht kundër atij vendimi, por tani e bëri, sepse e pa që nuk kishte zgjidhje tjetër. E njëjta gjë është tani me draftin e BKS-së. SHBA, Gjermania, Italia po i bëjnë presion Kurtit që ta dërgojë draftin në Gjykatën Kushtetuese. Mendoj se Kurti ka hapësirë ​​të kufizuar për të vepruar. Ai mund të bëjë çfarë të dojë, por do të ketë pasoja”, përfundon Muhaxhiri.