Fitorja e Edi Ramës – një këndvështrim nga rajoni: Vazhdim i partneriteteve, por edhe i frustrimit

Profesori i pikturës, ish-reprezentuesi i basketbollit dhe lideri i Partisë Socialiste, Edi Rama, do të jetë për herë të katërt kryeministër i Shqipërisë, sipas rezultateve paraprake të zgjedhjeve parlamentare të mbajtura dje në këtë vend. Sipas analistëve, në këtë fitore të pritshme kontribuan përkushtimi ndaj reformës së sistemit, lufta kundër korrupsionit, opozita e dobët, por edhe lidhjet e dukshme të mira me administratën amerikane dhe kryeqytetet evropiane.

Shkruan: Dushica Radeka Gjorgjeviq

Sipas të dhënave më të fundit të publikuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Shqipëri, janë përpunuar rezultatet në 2.707 nga gjithsej 5.225 qendra votimi, dhe sipas tyre, Partia Socialiste e Ramës ka fituar 52,78 për qind të votave, ndërsa Partia Demokratike e Sali Berishës 33,91 për qind. Partia Socialiste aktualisht udhëheq edhe në numrin e votave të diasporës.

Katër vitet e ardhshme në krye të qeverisë, ashtu siç kishte premtuar Rama gjatë fushatës, do të jenë të përkushtuara që Shqipëria të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian deri në vitin 2030.

“Populli shqiptar sot do të vendosë të ecë përpara me forcë të madhe dhe do të na japë gjithë fuqinë që na nevojitet që Shqipëria të jetë shteti i radhës anëtar i Bashkimit Evropian,” deklaroi Rama dje.

Analisti nga Shkupi, Petar Arsovski, vlerëson se dëshira e BE-së për zgjerim do të sigurojë që Shqipëria të përparojë në rrugën evropiane, por se mund të krijojë njëfarë frustrimi në Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut, veçanërisht midis shqiptarëve.

“Bashkëkombëtarët e tyre nga Shqipëria do të ecin në rrugën drejt BE-së, ndërsa ato vende, secila për arsyet e veta, janë të bllokuara në atë rrugë. Disa frustrime midis shqiptarëve të tjerë në rajon mund të priten si një lloj jehone e rezultateve të këtyre zgjedhjeve”, tha Arsovski për Kosovo online.

Megjithatë, analisti politik nga Tirana, Ben Andoni, nuk beson se Shqipëria do të bëhet anëtare e BE-së gjatë mandatit të ri të Ramës.

"Do të jetë shumë e vështirë. Mali i Zi, me të cilin po krahasohemi, hapi 27 kapituj me BE-në dhe mezi mbylli gjashtë, ndërsa Shqipëria hapi tre grupe kapitujsh dhe ende nuk ka mbyllur asnjërin prej tyre. Nuk besoj se Shqipëria do të jetë në Bashkimin Evropian brenda këtij mandati. Sidomos nëse BE-ja nuk i ndryshon rrethanat në mënyrë që të gjithë të bëhemi pjesë e saj - Shqipëria, Serbia dhe Mali i Zi", deklaroi  Andoni për Kosovo online.

Sipas vlerësimit të tij, do të jetë një lajm i keq për Shqipërinë nëse konfirmohet se Partia Socialiste e Ramës do të ketë më shumë se 80 mandate në parlament.

"Së pari, sepse opozita duket e shkatërruar plotësisht. Së dyti, sepse nuk do të ketë më oferta politike për t'u marrë me zotin Ram. Ndërkohë, nuk e dimë se cili është vizioni i tij i vërtetë për të ardhmen», thotë ai.

Për shkak të pozicionit të Edi Ramës në pushtet dhe pushtetit të dobët të Albin Kurtit në Kosovë, Andoni nuk pret që marrëdhëniet midis Shqipërisë dhe Kosovës të jenë në një nivel të mirë as në të ardhmen.

"Në fushatën politike në Shqipëri, Kosova nuk kishte asnjë rëndësi. Ekziston një indiferencë e madhe e Partisë Socialiste dhe Partisë Demokratike, si dhe partive të tjera, ndaj Kosovës. Ata pothuajse nuk e përmendën fare Kosovën në fushatë. Është e pamundur që si Rama ashtu edhe Kurti t’i ofrojnë njëri-tjetrit hapësirë ​​për bashkëpunim. Megjithatë, lidhja midis Shqipërisë dhe Kosovës sigurohet nga burokratët e nivelit të dytë dhe të tretë”, vëren Andoni.

Fitorja bindëse e Ramës nuk e habit analistin politik Shkëlzen Maliqi nga Prishtina, sepse, sipas tij, Salji Berisha u përpoq të rikthehej në politikë, por e përçau Partinë Demokratike, ndërsa Rama dëshmoi të ishte politikani më i suksesshëm në rajon në dekadën e fundit.

Ai thotë për Ramën se ka vizion dhe di të investojë, gjë që ka kontribuar në faktin që Shqipëria ka rilindur, jo vetëm në aspektin e turizmit, por edhe se po i afrohet Bashkimit Evropian dhe se është kandidatja kryesore, së bashku me Malin e Zi, për të hyrë në BE para të tjerëve, sepse i ka tejkaluar të gjithë, përfshirë edhe Serbinë.

Maliqi, i cili ishte këshilltar i Ramës për rajonin në mandatin e tij të parë, thotë për Kosovo online se strategjia e Ramës ishte të përmirësonte marrëdhëniet me të gjithë fqinjët dhe se përparësia e tij ishte Serbia dhe vendet e ish-Jugosllavisë. Ai tha se dëshiron marrëdhënie të mira me të gjithë, por se nuk mund t’i ketë ato me Kosovën, sepse Kurti është “pak a shumë i vetëm”.

"Ose ndoshta e ka xhelozi, nuk e kuptoj vërtet. Edhe pse ishte pro bashkimit me Shqipërinë, tani e ka ndryshuar atë retorikë. Sa i përket Ramës, ai është në rrugën e duhur në të gjitha planet. Ai është i vendosur, mbështeti reformën rrënjësore të sistemit dhe veçanërisht luftën kundër korrupsionit, e cila mendoj se ishte më e thella në rajon. Diçka e tillë ka ndodhur edhe në Rumani më parë. Madje shumë ministra nga qeveria e Ramës janë në burg, përfshirë zëvendëskryeministrin nga qeveria e mëparshme, ish-presidentin... Ndoshta do të përfundojë edhe ai vetë. Shumë presin që ai të përfundojë si Hashim Thaçi. Ai krijoi një gjykatë të posaçme dhe se në fund edhe ai do të akuzohet. Megjithatë, Rama vazhdon ta bëjë punën e tij në plane të shumëfishta. Tirana tani është bërë qendra e rajonit, madje atje organizohen edhe konferenca ndërkombëtare, ndërsa më parë ishte Sarajeva ose Beogradi”, përfundon Maliqi.

Nga këndvështrimi i Beogradit, analisti Predrag Rajiq thotë se është mirë për interesat serbe që Rama fitoi dhe se ai do të mbetet në pushtet.

Ai deklaron për Kosova Online se Rama, si Kryeministër i Shqipërisë, ishte një partner i drejtë për Serbinë, për aq sa është e mundur në marrëdhëniet midis dy vendeve për shkak të situatës me Kosovën.

"Ato marrëdhënie ishin në thelb të sakta. Dhe projekti 'Ballkani i Hapur' tregoi se ai e sheh situatën pak më ndryshe në lidhje me disa të tjerë, në lidhje me opozitën e tij dhe në lidhje me autoritetet në Prishtinë. Nga të gjithë faktorët shqiptarë, ai është ndoshta i vetmi me të cilin mund të flasim për disa tema për të cilat ndoshta mund të arrijmë në një qëndrim të përbashkët. Vështirë se është çështje e Kosovës dhe Metohisë, por ka disa tema të tjera me interes për qytetarët e Shqipërisë dhe Serbisë, kështu që nga ajo anë, mendoj se është mirë për interesat serbe që ai fitoi dhe që do të mbetet në pushtet”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Rajiq beson gjithashtu se fitorja e Ramës ishte e pritshme dhe se elektorati shqiptar, i cili është fuqimisht pro-amerikan, mendonte se ai kishte lidhje të mira me administratën amerikane të Donald Trump, dhe se edhe ata që mund të kenë hezituar vendosën të votojnë për të, gjë që ishte një votë pragmatike në një pjesë të elektoratit shqiptar.

“Do të shohim se kur të mblidhen të gjitha votat nga diaspora, cilat do të jenë rezultatet përfundimtare, por është e sigurt që Rama do të ketë një shumicë bindëse në parlament dhe do të jetë në gjendje të formojë përsëri qeverinë”, vlerëson Rajiq.

Ai thotë për Ramën se është një njeri jashtëzakonisht i aftë dhe se fitorja e Trumpit në SHBA i ka dhënë atij shtytje shtesë, pasi që Rama kishte krijuar lidhje me Trumpin në kohën e duhur.

"Që para dy vitesh, vajza e Trumpit dhe Richard Grenell kaluan pushimet në Shqipëri dhe atëherë edhe Rama i vizitoi dhe bisedoi me ta, ishte mikpritës i tyre. Gjithashtu, edhe partnerët evropianë – madje edhe ata nga Partia Popullore Evropiane që nominalisht e mbështesnin Berishën – përmes faktit që caktuan samitin e Komunitetit Politik Evropian në Tiranë, dërguan një mesazh që Rama për ta është një partner shumë i pranueshëm dhe i afërt. Rama është mysafir i mirëpritur në kryeqytetet evropiane, madje edhe atje ku janë në pushtet forcat konservatore të BE-së. Të gjitha këto, sipas mendimit tim, bëjnë që ky rezultat të jetë një kombinim i organizimit të mirë partiak të tij brenda Shqipërisë, dhe nga ana tjetër, i rrethanave gjeopolitike që i shkuan për shtat", tha Rajiq.

Kur bëhet fjalë për marrëdhënien ndaj Kosovës, Rajiq kujton se Rama është rivali i Kurtit, por nga ana tjetër është e qartë se ata kanë një lloj bashkëjetese për disa çështje me rëndësi të përgjithshme shqiptare, ku krijojnë qëndrime të përbashkëta.

“Fakti që ata janë rivalë, me njëri-tjetrin, është diçka që po thyhet brenda komunitetit politik shqiptar. Edhe pse, Kurti kësaj radhe nuk ndërhyri në zgjedhjet shqiptare, aq sa ndërhyri katër vite më parë, që do të thotë se ai vetë e pa që Rama është shumë i fortë dhe se nuk ka burime të shpërbëhet aq shumë. Në Kosovë e Metohi ndoshta do të kemi zgjedhje të përsëritura dhe Kurti nuk ka dashur të hapë një front politik në Shqipëri në atë fazë ku është i pambrojtur, ku me siguri do të humbiste dhe vetëm do ta provokonte edhe më shumë Ramën për ta sulmuar edhe më politikisht, pasi kanë, do të thosha, edhe një lloj marrëdhënieje më neutrale muajt e fundit. Nuk ka pasur aq shumë konflikte të dhunshme sa ka pasur në vitet e mëparshme”, verën Rajiq.