Hapësira manovruese e Serbisë përpara votimit në KE: Prishtina ka një avantazh matematikor, Beogradi mbështetet në argumente

“Hapësira manovruese e Serbisë është minimale, por, siç tha dikur Ivo Andriq, ka gjithmonë hapësirë ​​për diplomaci”, thotë për Kosovo online profesori dhe diplomati në pension Darko Tanaskoviq, me rastin e votimit të ardhshëm në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës për kërkesën e Kosovës për anëtarësim në këtë organizatë. Edhe pse Beogradi zyrtar është i vetëdijshëm se Prishtina ka një avantazh matematikor brenda APKE-së, përpjekjet për të dëgjuar edhe një herë argumentet e palës serbe nuk do të ndalen deri të martën, e as pas saj, sepse fjalën përfundimtare nëse do t'i hapen Kosovës dyert e organizatës më të vjetër panevropiane do ta japë Komiteti i Ministrave seanca e të cilit është në mes të majit.

Ditët e kaluara diplomacia serbe mblodhi të gjitha forcat për këtë çështje dhe presidenti serb Aleksandar Vuçiq mëngjesin e sotëm u dërgoi letra liderëve të vendeve të mëdha, ndër të tjera kancelarit gjerman Olaf Scholz dhe presidentit francez Emmanuel Macron. Ambasadorja e Serbisë në KE Suzana Grubjeshiq ka biseduar edhe një herë me të gjithë ambasadorët, drejtuesit e klubeve parlamentare, kryetarin e Komisionit Politik, dhe të gjithë shefave të delegacioneve në APKE u dërgoi letra kryetarja e delegacionit serb, Bilana Pantiq Pila. Është duke u përgatitur edhe një non-paper, të cilin Beogradi do ta dërgojë në adresat e anëtarëve të KE.

Në këto aktivitete diplomatike theksohen arsyet pse Serbia konsideron se anëtarësimi i Kosovës në KE është i papranueshëm. Në letrat e dërguara, Pantiq Pilja i ka ftuar krerët e delegacioneve parlamentare që para datës 16 prill të mendojnë edhe një herë nëse Kosova duhet të bëhet anëtare e Këshillit të Evropës, duke pasur parasysh se nuk është shtet, normat e së drejtës ndërkombëtare dhe Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit, dhe theksi është vënë në shkeljen e përditshme të të drejtave të njeriut në Kosovë dhe në faktin se Prishtina ende nuk ka bërë asgjë për të formuar Bashkësinë e Komunave Serbe, për të cilin është rënë dakord në vitin 2013.

Profesori dhe diplomati në pension Darko Tanaskoviq thotë për Kosovo online se është ende e dobishme që Serbia, përmes një non-paper, t'u paraqesë të gjithë anëtarëve të Këshillit të Evropës në mënyrë të argumentuar, të qartë dhe të paqartë pikëpamjen e saj për situatën e shkaktuar, siç thotë ai, kushedi se në çfarë radhe, nga shkeljen e ligjit ndërkombëtar dhe zbatimin e ashpër e diskriminues të standardeve të dyfishta të “miqve të Kosovës” në raport me Serbinë.

"Është e rëndësishme të veprohet sipas aplikantëve dhe bashkësponzoruesve të iniciativës për pranimin e 'Kosovës', pastaj të informohet në mënyrë të besueshme për qëndrimin e secilit shtet individual, në mënyrë që të përgatitet një performancë dhe taktikë diplomatike në seancën ku do të merret vendimi përfundimtar dhe sigurisht që është e nevojshme t'i kushtohet një vëmendje e veçantë vendeve që vlerësohet se janë kundër pranimit të 'Kosovës', edhe pse e kanë njohur, dhe abstenimi është më i mirë se një votë pozitive”, thotë Tanaskoviq.

Kur u pyet për forcën e non-paper që po përgatit Beogradi, Tanaskoviq përdori fjalën e urtë latine "Scripta manent!" (E shkruar mbetet prim.aut).

" Kjo është e rëndësishme edhe për shkak të hapave që Serbia synon të ndërmarrë në rast të pranimit të Kosovës në Këshill. Si mundet Serbia të ulet në kushte të barabarta në një organizatë ndërkombëtare me një pjesë të territorit të saj? Për të mos thënë që nuk e dinin, edhe pse, natyrisht, të gjithë e dinë shumë mirë gjithçka. Pranimi i “Kosovës” si shtet në Këshillin e Evropës nuk është aspak neutral për statusin e vetë Këshillit dhe veprimtarinë dhe besueshmërinë e tij në të ardhmen. Dhe sa i përket argumenteve të palës sonë, nuk mendoj se është vërtet e nevojshme t'i përsërisim ato. Besoj se do të ishte mirë që në një farë mënyre të shpallej se nuk është e leverdishme të binden ata që njohën pavarësinë e shpallur të njëanshme të 'Kosovës' se ajo nuk mund të jetë shtet në kuptimin e së drejtës ndërkombëtare, sepse me vetëdije e kanë shkelur atë të drejtë, por për të theksuar se, edhe sikur të kishte një shtet, gjë që nuk është rasti për Serbinë, për një sërë arsyesh të bazuara në kriteret e pranuara të Këshillit të Evropës, për shkak të sjelljes skandaloze dhe të papërgjegjshme të autoriteteve të përkohshme në Prishtinë, nuk do të plotësonte kërkesat për anëtarësim. Ky është aspekti që Dora Bakojani e ka ‘harruar’ papritur”, thotë Tanaskoviq.

Historiani Aleksandar Guxhiq thotë për Kosovo online se Beogradi duhet t'u paraqesë anëtarëve të Këshillit të Evropës të gjitha problemet me të cilat ballafaqohen serbët në Kosovë prej vitesh - nga mospërmbushja e detyrimeve të parapara me Marrëveshjen e Brukselit përmes uzurpimit të pronës e deri te heqja e dinarit, gjë që vuri në pikëpyetje ekzistencën e serbëve.

“Ka edhe aktakuza sekrete, gjyqe të inskenuara kundër serbëve dhe një sërë gjërash të tjera. “Pa i zgjidhur problemet me të cilat ballafaqohen serbët, mendoj se Kosova nuk ka vend në Këshillin e Evropës”, ​​thotë Guxhiq.

Ai thotë, megjithatë, se fatkeqësisht Kosova është shpërblyer për të gjitha krimet dhe gabimet e saj nga e kaluara.

“Nuk duhet të kemi pritshmëri shumë të mëdha nga bashkësia ndërkombëtare, veçanërisht nga pjesa që e përkrah pavarësinë e Kosovës, por natyrisht kjo nuk do të thotë se duhet të heqim dorë nga çdo formë e luftës për të drejtat tona. Nëse Kosova do të bëhej anëtare e Këshillit të Evropës, do të ishte edhe një shpërblim për obligimet e paplotësuara dhe krimin e shpërblyer”, tha Guxhiq.

Lidhur me “mobilizimin” e diplomacisë serbe para votimit të APKE-së, diplomati në pension Millovan Bozhinoviq thotë për Kosovo online se është mirë që kjo të diskutohet edhe një herë dhe t'u kujtohet shteteve, para së gjithash, se pranimi i Kosovës nuk do të ishte në në përputhje me rregullat dhe procedurat e Këshillit të Evropës dhe se e gjithë kjo është shkelje e rregullave.

“Nëse do të jetonim në një botë dhe mendoj se kemi dalë prej saj, në të cilën respektohen rregullat, kjo nuk do të ishte e mundur dhe e imagjinueshme, por bota po ndryshon dhe arsyet politike fitojnë mbi ligjin dhe kjo është një nga të vërtetat me të cilat duhet të jetosh”, thotë Bozhinoviq.

Ai po ashtu thekson se është i bindur se diplomatët serbë tashmë shumë herë e kanë diskutuar këtë temë me bashkëbiseduesit e tyre në ministri të ndryshme të drejtësisë apo të punëve të jashtme në shtetet anëtare dhe se argumentimi ynë tashmë është paraqitur.

Duke deklaruar se non-paper është një nga instrumentet klasike të komunikimit diplomatik, i cili përmban këndvështrimin e palës që e dërgon dhe ku shprehet faktet që konsiderohen të përmendura, Bozhinoviq megjithatë thekson se ka frikë se një dokument i tillë do të jetë mjaft i kufizuar në këtë rast, sepse të gjitha shtetet që kanë konfirmuar se do ta mbështesin Kosovën tashmë i dinë këto fakte.

Në non-paper të Beogradit, sipas mendimit të koordinatorit të programit të Fondacionit BFPE për një shoqëri të përgjegjshme, Stefan Vlladisavlev, theksi do të vihet në faktin se Kosova aktualisht nuk i plotëson parakushtet themelore për anëtarësim në Këshillin e Evropës dhe se këto parakushte duhet të plotësohen para se të bëhet anëtarësimi, dhe jo që anëtarësimi të bëhet fillimisht dhe më pas pritet që do të plotësohen parakushtet.

“Më duket se fokusi do të jetë në pozitën e minoritetit serb në veri të Kosovës e cila është në një pozitë të palakmueshme për shkak të mungesës institucionale të vullnetit politik për zbatimin e aspekteve të asaj që u arrit përmes Marrëveshjes së Ohrit në terren. Rritja e vetëdijes për themelimin e Bashkësisë së Komunave Serbe si mekanizëm për mbrojtjen e të drejtave, lirive dhe pozitës së serbëve mund të forcohet më tej përmes aktiviteteve diplomatike dhe përmes sfidës së mundshme të anëtarësimit të Kosovës në KE”, thotë Vlladisavlev për Kosovo online.

Diplomacia serbe për momentin, megjithatë, siç thekson Vlladisavlev, po bën një betejë të vështirë, Sepse figurat në tabelën e shahut janë vendosur në atë mënyrë që do të jetë shumë e vështirë për ndonjë nga vendet që fillimisht janë deklaruar për anëtarësimin e Kosovës të ndryshojnë qëndrimet e tyre.