Kritikuesja e Vetëvendosjes me përvojë të pasur ndërkombëtare: A mund të arrijë Vlora Çitaku në postin e presidentes?

Vlora Çitaku – sekretare e përgjithshme e Partisë Demokratike të Kosovës, ish-ambasadore e Kosovës në SHBA dhe kritikuese e ashpër e Vetëvendosjes dhe e kryeministrit të Kosovës Albin Kurti – përmendet si kandidate e mundshme për presidente të Kosovës nëse partia në pushtet vendos të arrijë marrëveshje me PDK-në për këtë çështje. Bashkëbiseduesit e Kosovo online theksojnë se është pak e mundshme që Çitaku të marrë mbështetjen e Vetëvendosjes dhe Kurtit për disa arsye. Njëra prej tyre, sipas analistëve, është se Vetëvendosje do të shkelte politikën e saj njëzetvjeçare.

Shkruan: Millena Milladinoviq

Pasi Gjykata Kushtetuese u dha afat deputetëve të Kosovës që deri më 28 prill të zgjedhin presidentin e ri, është rihapur diskutimi për një marrëveshje konsensuale. E vetmja parti me numër të mjaftueshëm deputetësh në parlament, me të cilët Vetëvendosje mund të siguronte kuorumin për zgjedhjen e presidentit, është Partia Demokratike e Kosovës.

Megjithëse bisedimet e reja ndërpartiake ende nuk kanë filluar, nga takimet e mëparshme mes Kurtit dhe kryetarit të PDK-së Bedri Hamza dihet se kjo parti synon postin e presidentit.

Analisti politik Shemsi Jashari deklaroi se ekziston mundësia që presidenti i ardhshëm të jetë një grua nga radhët e PDK-së, duke përmendur emrin e sekretares së përgjithshme të kësaj partie, Vlora Çitaku, duke theksuar se përvoja e saj ndërkombëtare do të ishte një avantazh i rëndësishëm për ushtrimin e funksionit të presidentit.

Megjithatë, bashkëbiseduesit e Kosovo online vlerësojnë se Kurti dhe Vetëvendosje nuk do ta mbështesnin Çitakun për shkak të kritikave të saj të ashpra gjatë viteve të fundit, si dhe për shkak të marrëdhënieve të mira që ajo ka me administratën amerikane. Ata vlerësojnë gjithashtu se mbështetja për Çitakun do të përbënte “vetëvrasje politike” për Vetëvendosjen.

Pa mbështetje për këdo jashtë Vetëvendosjes

Politologu Ognjen Gogiq theksoi se është pak e mundshme që Çitaku të bëhet presidente e re e Kosovës, pasi Kurti nuk do të mbështeste askënd që nuk është pjesë e partisë së tij.

Gogiq për Kosovo online thekson se askush nuk mund të zgjidhet president pa mbështetjen e Kurtit, të cilën, siç shton ai, Çitaku sigurisht nuk do ta merrte për shkak të kritikave të forta ndaj tij në vitet e fundit.

“Vlora Çitaku është juriste korrekte dhe ndoshta do të shmangte të bënte disa gabime që, për shembull, Osmani i ka bërë në postin e presidentes në disa interpretime të gabuara të Kushtetutës dhe legjislacionit dhe të kompetencave të saj. Por është pak e mundshme që ajo të mund të jetë fare në atë post, të propozohet si presidente, e aq më pak të zgjidhet, për disa arsye. Së pari, askush nuk mund të zgjidhet president i Kosovës në këtë përbërje të parlamentit pa mbështetjen e Kurtit, ndërsa është pak e mundshme që Kurti të mbështesë dikë jashtë partisë së tij, sidomos jo Vlora Çitaku, pasi ajo ka qenë një nga kritikueset më të ashpra të tij në vitet e fundit. PDK vetë nuk ka mjaft deputetë në parlament për ta mbështetur atë si kandidate, kështu që do të duhej të kërkonte mbështetje nga partitë e tjera, gjë që nuk po e bën”, tha Gogiq.

Siç shtoi ai, opozita po pret që Kurti të propozojë kandidatin e tij, pas së cilës do të shprehë qëndrimin e saj. Sa i përket PDK-së, pyetja strategjike është, sipas Gogiqit, nëse partisë i leverdis më shumë të marrë postin e presidentit apo të shkojë në zgjedhje të reja dhe të fitojë më shumë mandate.

“Duket sikur opozita dëshiron t’ia kalojë topin Kurtit në fushën e tij. Pra, presin që ai të propozojë një, nëse jo edhe dy kandidatë për president, e më pas të pozicionohen në raport me këtë. PDK me siguri do të presë që Kurti të propozojë të paktën një kandidat për president para se të vendosë nëse do të propozojë dikë. Është pak e mundshme që Vetëvendosje të mbështesë Çitakun, qoftë për kandidaturë, e aq më pak në votim. Për PDK-në është çështje strategjike nëse ia vlen të bëjë marrëveshje me Kurtin vetëm për postin e presidentit, i cili është simbolik dhe nuk ka shumë rëndësi për politikën operative, apo është më mirë të shkohet në zgjedhje të reja, ku mund të dalin më mirë”, theksoi bashkëbiseduesi ynë.

Nëse megjithatë do të ndodhte kandidimi dhe zgjedhja e Çitakut si presidente e re e Kosovës, Gogiq mendon se ajo do ta përdorte këtë për të forcuar fuqinë e saj politike.

“Presidenti i Kosovës, sipas pozitës kushtetuese, duhet të jetë një figurë jopartiake dhe mbi partiake. Nuk duhet të përzihet në politikën ditore. Pra, duhet të qëndrojë anash, të lejojë që pushteti të ushtrohet nga parlamenti dhe qeveria dhe, në disa raste, nëse jo të arbitrojë, të paktën të ndihmojë në tejkalimin e problemeve kushtetuese dhe ligjore, siç ka pasur, për shembull, vitin e kaluar. Pra, sipas natyrës kushtetuese të mandatit, Çitaku apo çdo president tjetër nuk duhet të përzihet në politikën ditore dhe të jetë rival. Natyrisht, kjo nuk do të thotë se ata janë të kufizuar në praktikën reale politike. Është shumë e mundshme që Çitaku, si një kuadër i ri, në atë pozicion të ndërtojë hapësirë për funksione të tjera dhe për rritjen e fuqisë së saj politike. Por kjo varet edhe nga marrëdhëniet brenda partisë. Gjithsesi ekziston edhe Bedri Hamza si kryetar i PDK-së, i cili nuk do të dëshironte që pa dijeninë e tij dikush të pozicionohej si figura më e fuqishme politike në Kosovë nga radhët e partisë së tij”, përfundoi Gogiq.

“Vetëvrasje politike”

Analisti Armend Demaku mendon se Lëvizja Vetëvendosje nuk do ta pranonte Vlora Çitakun si presidente të re të Kosovës.

Demaku për Kosovo online ka deklaruar se, nëse Vetëvendosje do ta pranonte Çitakun si presidente të Kosovës, do ta shkelte politikën e saj njëzetvjeçare.

“Unë nuk mendoj se Lëvizja Vetëvendosje do të pranonte që Vlora Çitaku të zgjidhet presidente. Nga ana tjetër, nuk kam asnjë informacion nëse PDK ka një kandidaturë të tillë. Megjithatë, mendoj se Lëvizja Vetëvendosje është e orientuar dhe e interesuar që të shkojë sërish në zgjedhje, të paraqitet si viktimë për të fajësuar partitë opozitare dhe më pas të dalë në zgjedhje. Nëse Vetëvendosje do të pranonte kandidaturën e Vlora Çitakut, projekti i tyre politik i këtyre 20 viteve do të shembej”, tha bashkëbiseduesi ynë.

Sipas tij, kjo ndodh sepse kryeministri i Kosovës dhe lideri i Vetëvendosjes, Albin Kurti, e ka ndërtuar gjithë karrierën e tij politike duke ofenduar dhe polarizuar shoqërinë në kurriz të PDK-së.

“Kjo do të ishte vetëvrasje politike për Lëvizjen Vetëvendosje, megjithatë nuk do të ishte befasuese që të bëjë lëshime. Albin Kurti nuk e bën këtë për shkak të populizmit që e karakterizon”, shtoi Demaku.

Sa i përket zgjedhjes së presidentit, Demaku mendon se kjo është një problem i madh për Kosovën.

“Nëse Albin Kurti dëshiron, ai mund ta zgjedhë presidentin për 10 minuta dhe nuk ka nevojë të shkohet në zgjedhje. Mbetet të shihet se si do të realizohet kjo”, theksoi Demaku.

Çitaku nuk do të ishte kandidate e keqe

Drejtori programor i OJQ-së Qendra për Avokim të Kulturës Demokratike nga Mitrovica e Veriut, Aleksandar Rapajiq, deklaroi për Kosovo online se, nëse arrihet një marrëveshje politike për zgjedhjen e presidentit të Kosovës, Vetëvendosje megjithatë nuk do të pranojë një figurë të fortë nga opozita në atë funksion.

Rapajiq theksoi se është ende e paqartë kush do të jetë në pozitën e presidentit të Kosovës, pasi ende nuk ka marrëveshje politike.

“Më parë, Vetëvendosje nuk e ka pranuar propozimin e PDK-së që së bashku të zgjedhin presidentin. PDK është ofruar që mund të sigurojë shumicën për zgjedhjen e presidentit nëse bien dakord që kjo pozitë t’i takojë asaj partie. Vetëvendosje nuk e pranoi këtë, por u përpoq në mënyra të tjera të zgjedhë presidentin. Nëse arrihet një marrëveshje politike, nuk besoj se Vetëvendosje do të pranojë që një figurë e fortë nga opozita të jetë presidente”, tha Rapajiq.

Siç theksoi ai, sekretarja e përgjithshme e Partisë Demokratike të Kosovës, Vlora Çitaku, do të ishte një kandidate e mirë për presidente të Kosovës për shkak të përvojës së saj në SHBA.

“Mendoj se Çitaku nuk do të ishte një kandidate e keqe për shkak të përvojës së saj të mëparshme si ambasadore në Amerikë dhe për shkak të marrëdhënieve dhe kontakteve që ka me administratën amerikane”, përfundoi Rapajiq.