“Rashomoniada” parlamentare: Pafuqia e Kurtit apo fushatë për zgjedhje të reja?

Rashomoniada. Kështu, me një fjalë, mund të përshkruhet tashmë përpjekja e shumëfishtë dhe pa sukses për konstituimin e legjislaturës së nëntë të parlamentit të Kosovës. Që në fillim, zgjedhjet e reja kanë qenë një nga skenarët e mundshëm – dhe gjithnjë më të besueshëm. Ndërkohë që analisti politik, Shenol Muharemi, ofron prova se lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, tashmë ka hyrë thellë në një fushatë parazgjedhore, bashkëbiseduesit e Kosovo online vlerësojnë se pyetja kyçe është: sa do të përfitonte vërtet Kurti nga zgjedhjet e reja?

Shkruan: Gjorgje Baroviq

“Albin Kurti tashmë e ka nisur fushatën parazgjedhore. Pritja e shiritit në Leposaviq (veriu), mbajtja e plisit në Boletin (patriotizëm), flamuri kuqezi në Kuvend (nacionalizëm), vendosja e gurthemelit sot në Istog (puna e qeverisë), përballjet e vazhdueshme me partitë e tjera (polarizim). Duket se ka tregues të besueshëm, apo jo?”, ka theksuar Muharemi.

Këtij liste duhet t’i shtohen edhe mbylljet e reja të institucioneve serbe në veri. Rasti i fundit është ndërhyrja në ambientet e ndërmarrjes pyjore “Ibar” në Leposaviq, e cila funksionon në kuadër të ndërmarrjes “Srbijašume”.

Ngjarjen e ndoqën edhe ministrat në detyrë, Xhelal Sveçla dhe Faton Peci.

“Një tjetër në radhën e veprimeve të dhunshme dhe të njëanshme të Prishtinës, që vazhdon me uzurpimin e paligjshëm të pronës serbe në Kosovë dhe Metohi, është i dizajnuar për të rritur tensionet politike dhe për t’i krijuar Albin Kurtit alibi për disfatat e tij të përditshme politike”, thuhet në njoftimin e Zyrës për Kosovë dhe Metohi.

Përshkallëzim i fushatës

Marko Millenkoviq, bashkëpunëtor i OJQ-së “Nisma e Re Shoqërore” nga Mitrovica e Veriut, nuk ka dyshim se veprimet e deritanishme të Lëvizjes Vetëvendosje dhe Albin Kurtit tregojnë se kjo parti ka hyrë tashmë në fushatë për zgjedhjet e reja në Kosovë.

"Dhe më duket se jemi tashmë në fushatë për zgjedhjet e ardhshme, para së gjithash Vetëvendosja dhe Albin Kurti. Lëvizjet që pamë në periudhën e mëparshme na tregojnë në favor të kësaj. Veprimet dhe pozicionimi na tregojnë se jemi në një lloj fushate politike sepse nuk kemi qëndrime dhe qëndrime të qarta. Mendoj se në periudhën e ardhshme do të kemi një fushatë gjithnjë e më të nxehtë", thotë Millenkoviq për Kosovo online.

Ai kujton se zgjedhjet e reja mund të shpallen së bashku me ato lokale të planifikuara për në vjeshtë.

"Megjithatë, ende nuk kemi data të qarta për zgjedhjet lokale. Kjo duhet të bëhet përmes konsultimeve me Vjos Osmanin, por ende nuk e kemi këtë informacion", shpjegon Millenkoviq.

Si një datë tjetër të mundshme, ai përmend fillimin e vitit të ardhshëm, kur është planifikuar zgjedhja e presidentit të ri të Kosovës.

“Po përballemi me një periudhë shumë aktive politike ku aktorët politikë do të përpiqen të arrijnë rezultate më të mira përmes fushatës sesa në zgjedhjet e mëparshme sepse aktualisht jemi në një situatë ku nuk do të dalim lehtë nga kjo krizë politike”, është i bindur ky analist.

Nuk ka dyshim se Lëvizja Vetëvendosje dhe Albin Kurti do të marrin drejtimin në këtë drejtim, sepse janë të pakënaqur me rezultatet e shkurtit dhe pozicionin aktual.

“Mendoj se ata do të përpiqen në çdo mënyrë të mundshme, duke përdorur pozicionet e tyre aktuale të pushtetit, sepse janë ende në pushtet, të udhëheqin një fushatë politike dhe të përpiqen të marrin diçka më shumë nga pozicioni më i favorshëm që kanë në raport me aktorët e tjerë dhe kështu të arrijnë një rezultat më të mirë në zgjedhjet e ardhshme”, beson Millenkoviq.

Që partia në pushtet të arrijë rezultate më të mira, thekson ai, është e nevojshme të ndryshojë qasjen aktuale.

“Ajo që patëm në periudhën e mëparshme është se nuk patëm ndonjë rezultat konkret në aspektin e zhvillimit ekonomik dhe institucional, por u përqendruam në nacionalizëm, në retorikën me të cilën (Kurti) njihej”, thotë Millenkoviq.

Ai paralajmëron se një fushatë e ngjashme po zhvillohet edhe sot.

"Kemi parë që vizitat në veri janë përsëri të rëndësishme. Me shumë mundësi do të vazhdojmë ta kemi veriun si një lloj platforme për ndërtimin e elektoratit të Albin Kurtit", thekson Millenkoviq.

Ai thotë gjithashtu se shoqëria në Kosovë dëshiron të shohë një qasje të ndryshme ndaj politikës, e cila, siç thekson ai, aktualisht nuk ekziston.

"Kemi vetëm sulme ndaj opozitës dhe opozitës ndaj Vetëvendosjes, por nuk kemi premtime, programe dhe plane konkrete. Gjithçka reduktohet në një retorikë që është popullore në një moment të caktuar, e cila nuk do të çojë në përmirësim të elektoratit", deklaroi ai.

Ai tregon se Lëvizja Vetëvendosje përballet edhe me probleme të brendshme partiake, të cilat mund të jenë një "rrezik potencial" për këtë parti.

"Ne po shohim se çfarë po ndodh me kandidatët për kryetar të kuvendit. Nuk ka konsensus, madje as brenda Vetëvendosjes. Kjo mund të çojë në probleme të mundshme. Nëse duan të arrijnë një rezultat më të mirë, do të duhet të ndryshojnë qasjen e tyre ndaj vetë opozitës dhe aktorëve të tjerë politikë, por edhe në përgjithësi kur ka probleme specifike politike dhe politike që kanë të bëjnë me jetën normale të njerëzve", përfundon Millenkoviq.

Kompromiset

Nga ana tjetër, analisti politik nga Prishtina, Artan Muhaxhiri, thotë se Albin Kurti nuk ka një plan të qartë se si të dalë nga kriza institucionale dhe se zgjedhjet e reja do të ishin zgjidhja më e keqe për të, sepse ai mund të fitonte maksimumi 42 përqind të votave.

“Të them të drejtën, nuk jam as i sigurt nëse Kurti është plotësisht i vetëdijshëm për planin e tij. Është bërë jashtëzakonisht e komplikuar dhe nuk mendoj se ka një përgjigje të thjeshtë për situatën në këtë pikë. Ai ka nevojë për të paktën katër deri në pesë vota, ndoshta gjashtë, por mendoj se ka vështirësi të mëdha në marrjen e 61 votave edhe për Kryetarin e Parlamentit dhe për qeverinë”, thekson Muhaxhiri për Kosovo online.

Ai shpjegon se çelësi i problemit qëndron në hendekun e madh midis Lëvizjes Vetëvendosje dhe partive të tjera opozitare që hynë në parlamentin e Kosovës: PDK, LDK dhe AAK.

"Hendeku midis tyre është i madh, jashtëzakonisht i madh, dhe nuk mendoj se do të jetë e mundur të kapërcehet",pohon Muhaxhiri.

Ai vlerëson se zgjidhja për Kurtin, nëse dëshiron të formojë një qeveri të re, janë “kompromiset e mëdha”.

“Por është një situatë shumë, shumë e ndërlikuar sepse ka dy botë të kundërta”, beson ky analist.

I pyetur se si zgjedhjet e parakohshme do të kontribuonin në më shumë vota për Lëvizjen Vetëvendosje, Muhaxhiri është skeptik.

Ai është i bindur se "do të ishte një çudi" nëse do të arrinte një rezultat më të mirë zgjedhor se ai i shkurtit.

"Mendoj se 42 përqind e votave në zgjedhjet e fundit ishte maksimumi që Kurti mund të fitonte në situatën aktuale, duke marrë parasysh edhe problemet ekonomike dhe izolimin e Kosovës, veçanërisht nga SHBA-të dhe BE-ja. Pra, nuk mendoj se, çfarëdo që të bëjë, mund të jetë një mrekulli që ai do të përsërisë të njëjtat rezultate. Por, ka shumë të ngjarë, ai do të marrë shumë më pak vota dhe atëherë situata do të ishte krejtësisht ndryshe. Kjo është arsyeja pse mendoj se shansi më i mirë për Kurtin është të bëjë disa kompromise tani nëse dëshiron të fitojë një mandat tjetër, sepse nuk besoj se do të ketë dallime më të mëdha midis rezultateve sesa më 9 shkurt dhe disa zgjedhjeve të ardhshme", vlerësoi Muhaxhiri.

Opsion reservë

Bashkëpunëtori i Qendrës për Politika Evropiane nga Beogradi, Millosh Pavkoviq, megjithatë dyshon se lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, po përgatitet për zgjedhje të jashtëzakonshme dhe vlerëson se kjo është një “opsion rezervë” për të.

“Nuk mendoj se qëllimi i Kurtit është të hyjë në fushatë apo të shkojë në zgjedhje të jashtëzakonshme, duke pasur parasysh që në zgjedhjet e mëparshme u tregua se Vetëvendosje ka hyrë në një trend negativ – fitoi dhjetë mandate më pak se në zgjedhjet e mëhershme. Ai, në njëfarë mënyre, i sheh zgjedhjet si një opsion rezervë,” thotë Pavkoviq për Kosovo online.

Ai beson se Kurti po dërgon "mesazhe nacionalizmi" me lëvizjet e tij si në parlament ashtu edhe jashtë tij, me qëllim që të shmangë zgjedhjet e parakohshme.

“Ai po dërgon mesazhe nacionalizmi, të një qeverie të suksesshme në mënyrë që, nëse rastësisht i duhet të shkojë në zgjedhje, të arrijë disi ta mbajë të angazhuar opinionin publik dhe potencialisht të parandalojë rënien e mëtejshme, duke fituar më shumë vota sesa në shkurt”, beson Pavkoviq.

Ky analist ende dyshon se Kurti do të jetë në gjendje ta ndalë dhe ta përmbysë trendin negativ me retorikën ekzistuese.

"Nuk mendoj se Kurti mund të bëjë diçka për të përmbysur këtë trend negativ. Ai kryesisht luajti kartën e nacionalizmit në të gjitha zgjedhjet e mëparshme dhe kjo i solli vota. Tani doli që karta e nacionalizmit nuk ishte e mjaftueshme. Ai fitoi dhjetë mandate më pak se në zgjedhjet e mëparshme dhe thjesht nuk ka ndonjë rezultat ekonomik për të treguar. Është e qartë se çështje të tjera janë bërë, jo më të rëndësishme, por ia kanë marrë votat: çështjet ekonomike, diplomacia e dështuar, politika e brendshme. Këto janë gjërat që e kanë rënduar Kurtin, ku ai nuk mund të tregojë asnjë rezultat tani", është i bindur Pavkoviq.

Kthesa, është i bindur ai, mund të ndodhë vetëm në një "skenar ekstrem".

“Nuk mendoj se zgjedhjet janë në favor të Kurtit ose se ai mund të fitojë më shumë vota në ndonjë mënyrë, përveç në ndonjë skenar ekstrem ku ndodh diçka krejtësisht e papritur, dhe pastaj nëse ai arrin të bëjë diçka në atë valë. Siç qëndrojnë gjërat, Vetëvendosja ka hyrë në një trend negativ, në rënie, nga i cili nuk shoh rrugëdalje”, përfundon Pavkoviq.