“Telefonat e shurdhër” të Prishtinës dhe Brukselit: A është serioz Kurti kur kushtëzon BE-në për zgjedhjet e reja lokale?

Ajo që dy javë më parë dukej si një marrëveshje e vulosur mes BE-së dhe autoriteteve në Prishtinë lidhur me hapat që duhet të ndërmarrë qeveria e Albin Kurtit për të de-përshkallëzuar situatën në veri të Kosovës, ditët e fundit u kthye në një lloj loje "telefonash të shurdhër". Në vend që qeveria e Kosovës të përmbushë kërkesat e BE-së dhe SHBA-së për deeskalim, gjegjësisht për atë që u angazhua, Bisljimi dhe Kurti paraqitën Brukselit kushtet e tyre - para së gjithash tërheqjen e masave ndëshkuese ndaj Kosovës dhe vetëm atëherë mundet në veri të mbahen zgjedhjet lokale.

Kujtojmë se BE-ja po i kërkon Kurtit shpalljen e zgjedhjeve të reja lokale me tërheqjen e forcave policore, por kryeministri i Kosovës dhe zëvendësi i tij tani po ndryshojnë rendin e lëvizjeve, duke pritur që Brukseli fillimisht të heqë masat e vendosura ndëshkuese.

Në këtë marifet politik të tandemit Bisljimi-Kurti, bashkëbiseduesit analistët e Kosova Online, Shkeljzen Maljiqi dhe Srxhan Graovac, si dhe avokati Milan Antonijeviq, shohin një përpjekje të Kurtit për të blerë kohë dhe për të shtyrë të pashmangshmen, që është qetësimi i situatës në veri përmbushja e kërkesave të Perëndimit, tërheqja e policisë dhe zgjedhjet e reja, si dhe rikthimi në dialog. Ata theksojnë gjithashtu se deklaratat e bëra nga Kurti dhe bashkëpunëtorët e tij më të afërt në drejtim të përballjes së mëtejshme të Prishtinës me BE-në dhe SHBA-në janë për “përdorim të brendshëm”, për të ruajtur mbështetjen e bërthamës së fortë të elektoratit shqiptar.

Analisti politik Shkeljzen Maljiqi thotë se “Kurti sillet sikur të ishte mbreti i Kosovës, por e kupton shumë mirë që kur fillojnë problemet duhet të thërrasë Kfor-in ose të dorëzohet në fund”.

 

"Dhe sa herë që dorëzohet, gjen një lloj justifikimi. Mendoj se është një lloj loje. Ai vazhdon të njëjtën histori, tregon guxim për votuesit e tij që ende besojnë në të, se ai nuk është si autoritetet e mëparshme që dëgjonin ambasadorët. Për mendimin tim, Kurti vetëm do që të ketë kohë, ai e di se duhet të respektojë atë që ka premtuar zëvendësi i tij në Bratislavë, kështu që pastaj ndërron mendje, shpik disa kundërmasa, sikur mund të kushtëzojë", i thotë Maljiqi për Kosova Online.

Sipas tij, zgjedhjet e reja në veri janë të pashmangshme dhe Kurti duhet të gjejë një mënyrë për t'i zbatuar ato.

"Mënyra më e lehtë është t'u thuash kryetarëve të komunave të sapozgjedhur, të cilët tani janë ulur në shtëpitë e tyre, të japin dorëheqjen. Dhe të mos shpikin ndonjë lloj peticioni dhe zgjidhje të tjera ligjore. Procesi zgjedhor ishte i ligjshëm, por rezultati i tij nuk ka efekt. Askush nuk mund të jetë kryetar komune, pa i dëgjuar qytetarët, por jo, Kurti i mban me kokëfortësi për më shumë se dy muaj, nën roje policore dhe vendimi për tërheqjen e 25 për qind të policisë rreth komunave në veri është pjesë e asaj loje të blerjes së kohës, e cila nuk e di se ku po shkon dhe nëse çon në zgjidhje politike”, thekson Maljiqi.

Sipas tij, më së miri do të ishte që Kosova të shkonte në zgjedhje parlamentare, për të parë se sa përkrahje realisht ka Kurti.

“Sipas disa vlerësimeve, ai do të merrte edhe më shumë vota në zgjedhjet e ardhshme, por nuk besoj se do të jetë kaq e lehtë. Ai nuk tregon vullnet për ta zgjidhur problemin me dialog. Ndoshta, siç besojnë disa, Kurti po i bën të gjitha këto me qëllim për t'u rrëzuar, për t'u bërë viktimë e Perëndimit dhe për të kërkuar një shans të tretë dhe për t'u zgjedhur përsëri me mbështetjen e shumicës së votuesve. Fakti është se Kosova nuk ka pasur kurrë aleatë më të fortë dhe Kurti është ' tashmë duke krijuar një rebelim”, ai nuk është realist por fantazist”, përfundon analisti nga Kosova.

Analisti i Qendrës për Stabilitet shoqrorë, Srxhan Graovac, thotë për Kosova Online se pala prishtinase definitivisht nuk dëshiron që negociatat të vazhdojnë dhe prandaj çdo lëvizje e tyre është e drejtuar në atë drejtim.

“Dhe ky përcaktim për Bashkimit Evropian se Brukseli duhet së pari të tërheqë sanksionet dhe vetëm më pas të organizojë zgjedhje të reja në veri, ka për qëllim vetëm të vonojë gjetjen e një zgjidhjeje që do të ulte tensionin dhe do t'i kthente të dyja palët në tryezën e bisedimeve, d.m.th. ringjallja e procesit të dialogut në Bruksel, veprimin i Bisljimit dhe tani i Kurtit nuk do ta interpretoja në asnjë mënyrë tjetër veçse si pjesë e politikës strategjike të Prishtinës për të penguar dialogun e mëtejshëm me Beogradin, që sigurisht që nuk i përshtatet palës shqiptare”, thekson ai.

Ai gjithashtu beson se nuk bëhet fjalë për vlerësime të gabuara politike nga zyrtarët e Prishtinës apo për mungesë të sensit të politikës reale, por përkundrazi se është një strategji e qëllimshme.

“Unë nuk mendoj se Kurta dhe Bisljima janë të shqetësuar për mungesën e politikës reale, një kuptim real të situatës në Kosovë, përkundrazi, mendoj se edhe ata janë të vetëdijshëm për rrethanat dhe peshojnë atë që është më e rëndësishme për ta. Në këtë moment ata kanë vendosur që për ta është më e rëndësishme që negociatat të mos vazhdojnë, t'i sabotojnë, por të plotësojnë kërkesat e BE-së. Ata po e luajnë këtë lojë deri në fund, madje është një opsion më i mirë për të bien nga pushteti, sesa të zbatojnë atë që kërkojnë Brukseli dhe Uashingtoni. Ata vlerësojnë se përmbushja e kërkesave të BE-së do t'u kushtonte popullaritet dhe realizim të qëllimeve politike", thotë Graovac.

Ai shton se Kurti dhe Vetëvendosja e kuptojnë se fitojnë popullaritet pikërisht për shkak të qëndrimit pa kompromis që kanë kur bëhet fjalë për rrumbullakimin e pavarësisë së Kosovës.

“Nëse ata fillojnë të bëjnë ndonjë lloj kompromisi, t'i hapin rrugën BE-së, nëse kthehen në negociata, kjo do të dobësojë pozitën e tyre në mesin e shqiptarëve të Kosovës. Kjo është ajo që ata nuk duan ta lejojnë. Nga ana tjetër, ata nuk duan ta zbatojnë Bashkësin e Komunave Serbe dhe e dinë se kthimi në tryezën e bisedimeve nënkupton edhe kthimin e kësaj teme në rend dite, në çdo rast nuk është se po e shohin situatën në mënyrë joreale, por po bëjnë lëvizje që u sjellin dobi atyre, thekson bashkëbiseduesi ynë.

Ai thekson se nuk duhet anashkaluar fakti se Prishtina ka mbështetjen e qendrave të pushtetit në Perëndim dhe pret mbrojtjen e tyre. Deri më tani nuk kanë pësuar pasoja të rënda, masat e deritanishme kanë qenë realisht minimale dhe jo aq të forta sa ta detyrojnë Kurtin të dorëzohet, beson Graovac. Ai nuk pret ndonjë pasojë të rëndë për autoritetet në Prishtinë në periudhën e ardhshme, edhe pas mesazheve të fundit të Kurtit dhe Bisljimit, pra kushtëzimit të tyre për BE.

“Më duket se aktualisht nuk ka marrëveshje brenda BE-së që Prishtina të dënohet më ashpër dhe këtë e dinë Kurti dhe Bisljimi. Në periudhën e kaluar kemi pasur fjalë të ashpra nga Kurti dhe bashkëpunëtorët e tij më të afërt kundër SHBA-së dhe BE-së, por sërish nuk patën pasoja dramatike.Është shumë e vështirë të harmonizohet vendimmarrja në BE dhe fakti që ka vende që mbështesin palën e Prishtinës dhe janë të gatshme të zbusin kufirin e sanksioneve të synuara. Shpesh dëgjojmë thirrje nga disa zyrtarë perëndimorë se nuk është e mundur të dënohet vetëm njëra palë. Ka shtete dhe individë në BE që nuk janë pro ndëshkimit më të ashpër, pavarësisht se çfarë ka bërë Prishtina. Prandaj, unë nuk pres ndonjë reagim më të ashpër nga BE-ja, përveç ndonjë reagimi verbal, por jo sanksione të rëndësishme”, përfundon Graovac.

Avokati dhe eksperti i të drejtave të njeriut, Milan Antonijeviq, vlerëson se deklaratat e nënkryetarit të Qeverisë së Kosovës, Besnik Bisljimi, e më pas edhe Albin Kurtit, se presin heqjen e masave të Bashkimit Evropian, si kusht për mbajtjen e zgjedhjeve në veri, janë një “gisht në sy” për BE-së.

“Është futja e gishtit në sy Bashkimit Evropian, por kjo nuk është për t'u habitur nëse shikoni disa lëvizje të tjera të autoriteteve të Prishtinës. Nga njëra anë, kjo flet për nevojën për të tërhequr vëmendjen, dhe nga ana tjetër, është e qartë se nuk mund të presin që Bashkimi Evropian të tërhiqet para kërkesave të tyre dhe të ndryshojë prioritetet që ajo i ka thënë qartë”, thotë Antonijeviq për Kosova Online.

Ai rikujton se Brukseli zyrtar nuk i komentoi deklaratat e zyrtarëve kosovarë.

"Në aspektin diplomatik, në situata të tilla kur nuk duan të komentojnë diçka, do të thotë se nuk janë dakord me të. Ata kanë dërguar mesazh se nuk do të debatojnë fare për atë temë. BE-ja ka politikën e vet dhe nuk do të heqë dorë prej saj”, thekson Antonijević.

Ai shton se është vlerësim i gabuar i autoriteteve të Prishtinës nëse mendojnë se dikush në BE apo SHBA do të avokojë për qasjen e tyre.

Rajoni ynë është nën “vëzhgim”, kur është fjala për BE-në dhe çdo problem që krijohet nuk mund të kuptohet, sepse nuk duan probleme të reja, por të zgjidhin situatën në këtë pjesë të Evropës”, ​​thekson Antonijeviq.

Ai shton se BE-ja nuk i ka kërkuar Prishtinës asgjë të palogjikshme, por zbatimin e obligimeve që ka marrë për të qetësuar tensionet, për të organizuar zgjedhje të reja në veri dhe për të normalizuar marrëdhëniet.

“Këto deklarata dhe veprime të fundit të ndërmarra nga përfaqësuesit e pushtetit në Prishtinë flasin për mungesë pjekurie politike dhe njohje të pamjaftueshme të BE-së, me të cilën nuk ekziston një kusht i tillë”, thotë ai.

Antonijeviq beson se deklarata të tilla nga krerët e pushtetit të Prishtinës janë bërë, siç thotë ai, “më shumë për përdorim të brendshëm”.

“Publiku në Kosovë dhe Serbi është mësuar me ‘mesazhe të forta’ dhe kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se do të zbatohen. Është më shumë populizëm dhe shfaqje inat, që siç e shihni nuk është karakteristikë vetëm për serbët, por edhe të popullin shqiptar.” Prishtina varet nga investimet e BE-së dhe SHBA-së dhe çdo përkeqësim i ri i situatës do të çonte në izolim shtesë”, thotë Antonijeviq.

Ai nuk përjashton masa shtesë ndaj Kosovës në rast se konfrontimi i Prishtinës me BE-në vazhdon. Ai nënvizon se kushtet e BE-së janë “të qarta dhe logjike” dhe se gjithçka që mund të bëjë Prishtina në këtë moment është të punojë në përmbushjen e këtyre kërkesave për të normalizuar dhe qetësuar tensionet në veri.