Trazira në Shqipëri për shkak të konsullatës serbe në Shkodër

Në mes të një vere të nxehtë për shkak të protestave të përditshme antiqeveritare në bulevardin kryesor të Tiranës, në Shqipëri ka dalë në pah një tjetër arsye për përplasje të ashpra në media dhe rrjete sociale. Pak ditë më parë, Ministri i Punëve të Jashtme i Serbisë, Marko Gjuriq, njoftoi se Shqipëria dhe Serbia kanë rënë dakord në parim për hapjen e zyrave konsullore në Bujanoc dhe Shkodër. Nga ana tjetër, Ministri i Shqipërisë për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, thotë se kjo çështje është ende në shqyrtim, duke siguruar se konsullata serbe në Shkodër nuk kërcënon sovranitetin e vendit dhe se prania e Shqipërisë në Bujanoc i shërben interesit kombëtar.

Shkruan: Bledar Kuka

Ish-Ministri i Punëve të Jashtme Ditmir Bushati, tani deputetja e pavarur Marjana Koçeku, analistë dhe përfaqësues politikë u shprehën kundër kësaj iniciative të qeverisë së Edi Ramës dhe zërat "kundër" duket se janë më të fortë se ata "pro".

Të dielën, një grup qytetarësh të Shkodrës protestuan kundër njoftimit për hapjen e konsullatës të Serbisë.

Ata pretendojnë se qyteti nuk ka lidhje historike, ekonomike apo diplomatike që do të justifikonin praninë e konsullatës serbe dhe se një veprim i tillë është i papranueshëm për ta "gjithashtu për shkak të krimeve të kryera nga forcat serbe gjatë luftës në Kosovë". Kjo është arsyeja pse ata i kërkuan autoriteteve ta rishqyrtojnë këtë vendim.

Ky njoftim nuk kaloi pa u vënë re as në Kosovë. Profesori i së drejtës kushtetuese Mazllum Baraliu beson se nuk ka nevojë të hapet një konsullatë serbe në Shkodër, dhe ish-ministrja e Jashtme e Kosovës Meliza Haradinaj vlerëson se konsullata e Serbisë në Shkodër është një "projekt politik i Serbisë së Madhe" dhe se "është e turpshme dhe antikombëtare nëse Shqipëria lejon veten të bëhet një instrument i strategjisë diplomatike të Serbisë".

Megjithatë, për komunitetin serb në Shkodër, njoftimi për hapjen e konsullatës është një lajm pozitiv.

Brajoviq: Nuk do të na duhet të shkojmë në Beograd ose Podgoricë për dokumente

Një nga përfaqësuesit e komunitetit serb në Shkodër, Milojka Brajoviq (Vaso), vlerëson se ky veprim do ta bëjë jetën e përditshme shumë më të lehtë për serbët në Shqipëri.

"Kjo është diçka shumë pozitive, kështu që nuk do të detyrohemi të shkojmë në Podgoricë ose Beograd për të marrë dokumente, sqarime ose çdo gjë tjetër që mund të na duhet nga Serbia. Pra, mendoj se kjo është pozitive sepse një nga fëmijët tanë mund të punësohet në atë konsullatë, sepse u përket atyre, sepse ajo konsullatë do të konsiderohet e tyre, më shumë se e kujtdo tjetër", tha Brajoviq për Kosovo online.

Andoni: Reagim negativ i pritur

Për analistin Ben Andoni, reagimi negativ nuk është i papritur.

Sipas tij, ky lloj nacionalizmi pengon bashkëpunimin ekonomik midis dy vendeve.

"Për mua, ky reagim negativ në Shqipëri ishte i pritshëm. Së pari, sepse opinioni publik në Shqipëri krijohet nga njerëz të caktuar që kanë qasje në media. Kjo qasje u nxit kryesisht nga ish-Ministri i Punëve të Jashtme i Shqipërisë, Ditmir Bushati, dhe ish-deputeti i Partisë Socialiste, tani anëtar i pavarur i Parlamentit të Shqipërisë nga rajoni i Shkodrës. Nëse e shohim me kujdes, në këtë reagim, fryma nacionaliste ishte më e fortë se ajo patriotike, dhe mbi të gjitha, ishte më e fortë se fryma e bashkëpunimit dhe interesat shumë të mëdha që kemi si komb për Medvegjen, Bujanocin dhe Preshevën. Pikërisht në këtë moment, komuniteti shqiptar, i cili duket shumë i varfër në ide, ka gjetur një 'flamur' për të valëvitur, për t'u bërë protagonist", tha Andoni për Kosovo online.

Ai vëren se mungesa e argumenteve, dhe veçanërisht e informacionit, dhe mbi të gjitha mungesa e pragmatizmit në lidhje me qëllimin e hapjes së konsullatës, e bëri debatin rreth saj jashtëzakonisht joproduktiv, të largët nga problemet reale të vendit.

"Personalisht, unë mbështes idenë e konsullatës sonë në Preshevë dhe besoj se do të jetë më e vështirë për palën serbe ta arrijë këtë sesa për palën tonë, dhe përveç kësaj konsullata serbe të jetë në Shkodër. Bazuar në Konventën e Vjenës, barazia e numrave (e banorëve) nuk kërkohet, por duhet të ketë barazi të qëllimeve. Duhet të përmend një fakt. Aktualisht, në Shqipëri operojnë rreth 1,000 kompani serbe dhe shumë kompani shqiptare që operojnë në Serbi, por si atje ashtu edhe këtu kanë pengesa nga ky lloj nacionalizmi i rremë, sepse ky nacionalizëm dëshiron të mbajë tensione të larta midis dy vendeve tona, të cilat sipas mendimit tim janë tensione krejtësisht absurde”, vëren Andoni.

Ai thekson se është shumë e rëndësishme që Shqipëria të hapë një konsullatë në Bujanoc, me qëllim mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve atje, që është një detyrim kushtetues, në një kohë kur Kosova nuk mund ta bëjë këtë sepse Serbia nuk e njeh atë.

"Të drejtat e shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc duhet të mbrohen nga Kosova, të cilën Serbia nuk e njeh. Nga ana tjetër, Shqipëria ka një detyrim kushtetues për të mbrojtur shqiptarët jashtë vendit dhe është e detyrueshme që Shqipëria të ketë një konsullatë atje. E përsëris se problemi për këtë hapje të konsullatës nuk do të jetë Shqipëria, por Serbia. A e dini çfarë po ndodh? Shqiptarët në Medvegjë, Bujanoc dhe Preshevë duhet të udhëtojnë më shumë se 400 kilometra për t'u njohur diplomat, domethënë për të shkuar në ambasadën e Shqipërisë, për të shprehur shqetësimin e tyre, ndërsa konsullata nuk është vetëm një zyrë ndërlidhëse, siç ka Kosova, por është diçka më shumë, është flamuri i vendit tonë atje. Historikisht, Serbia kishte një konsullatë para ambasadës. Filloi në vitin 1923, dhe kjo ishte në Shkodër i referohet subjekteve të biznesit, bazuar në interesat që kishin Serbia, por edhe Shqipëria", tha Andoni.

Ai shtoi se është e nevojshme të pritet të kalojë pak kohë për të parë nëse këto kundërshtime do të "kalojnë" dhe nëse Shqipëria dhe Serbia do të ndryshojnë mendje për hapjen e konsullatave të ndërsjella.

Rajiq: Për serbët në Shkodër, konsullata do të thotë ruajtja e identitetit të tyre

Analisti Predrag Rajiq gjithashtu beson se hapja e një përfaqësie diplomatike-konsullore në Shkodër do të thotë shumë për serbët në mënyrë që të ruajnë identitetin e tyre, por edhe t'i lidhë ata ekonomikisht me shtetin amë.

"Historikisht, një numër i konsiderueshëm serbësh kanë jetuar gjithmonë në Shkodër. Dhe tani ka serb, ka edhe nga ata që janë fillimisht serb, por që ndërkohë janë bërë shqiptarë, megjithatë, ata ende ruajnë vetëdijen për origjinën e tyre serbe. Nga ana tjetër, mendoj se përfaqësimi diplomatik konsullor me siguri do të ketë diçka për ata njerëz që jetojnë atje, ndoshta për shkak të identitetit të tyre, por edhe për t'i lidhur ata ekonomikisht me atdheun e tyre. Mendoj se të gjitha këto janë elementë të rëndësishëm dhe ne duhet të kujdesemi për serbët - dhe për serbët që janë të vetëdijshëm për identitetin, por edhe për serbët e origjinës, në të gjithë rajonin. Dhe kjo është ajo që bëjnë vendet serioze, dhe Serbia është një vend serioz", tha Rajiq për Kosovo online.

Ai shtoi se ne duhet të jemi të vetëdijshëm për faktin se jetojmë në një rajon të përbashkët.

"Përmes 'Ballkanit të Hapur', ne u përpoqëm të lidheshim me vendet përreth, për të krijuar parakushtet më të mira të mundshme për bashkëpunim ekonomik. Shkodra është një qytet që është sigurisht një nga më të rëndësishmit në kuptimin ekonomik në Shqipëri, pas Tiranës, ndoshta më i rëndësishmi. Dhe për këtë arsye mendoj se do të ketë hapësirë ​​që kompanitë e mëdha të lidhen ekonomikisht, si dhe kompanitë e vogla dhe të mesme", tha bashkëbiseduesi ynë.

Ai shpreson gjithashtu që ky veprim do t'i relaksojë pak marrëdhëniet në rajon.

"Në vitet e fundit, kemi arritur të ndërtojmë marrëdhënie relativisht korrekte me Tiranën zyrtare. Sigurisht, për aq sa është e mundur duke marrë parasysh situatën në Kosovë dhe Metohi dhe faktin që shqiptarët janë të pranishëm në Shqipëri dhe në Kosovë dhe Metohi, dhe se kemi një problem të keqkuptimit të thellë në lidhje me statusin e Kosovës dhe Metohisë. Ekziston gjithashtu një problem me elitën e tyre politike, kështu që nuk është e lehtë të arrihet kjo. Por, mendoj se kemi arritur në një masë të madhe në krijimin e një marrëdhënie korrekte me Tiranën zyrtare. Do të ishte më mirë për të gjithë në rajon nëse do të kishim një përgjigje të ngjashme ndaj dorës sonë të shtrirë midis shqiptarëve në Prishtina, ne nuk e kemi këtë, dhe do të thoja se për një të ardhme, shembulli i marrëdhënieve që arritëm të krijojmë me shqiptarët në Shqipëri mund të ndiqet kur bëhet fjalë për shqiptarët në Kosovë dhe Metohi. Për momentin, kam frikë se kjo nuk është realiste", shpjegoi Rajiq.

Ai i interpreton reagimet negative në Kosovë në lidhje me njoftimin e hapjes së konsullatës serbe në Shkodër në kontekstin e faktit se ekziston një keqkuptim i thellë midis Albin Kurtit dhe Edi Ramës.

"Kurti do të donte që ai të ishte udhëheqësi i të gjithë shqiptarëve. Ai beson se duhet të krijohet një 'Shqipëri e madhe', por me seli në Prishtinë, jo në Tiranë, dhe se ai duhet të jetë udhëheqësi i parë i asaj 'Shqipërie të madhe'. Nga ana tjetër, Rama është një politikan me përvojë që mbijeton në kushte pothuajse të pamundura dhe fiton zgjedhjet nga cikli në cikël. Ndryshe nga Kurti, i cili më duket si një njeri me probleme të caktuara mendore, Rama nuk i ka ato dhe është një udhëheqës i çuditshëm, por i qëndrueshëm. Është e rëndësishme të theksohet se Rama ishte gjithashtu mirëkuptues për iniciativa të caktuara që erdhën nga Beogradi, me qëllim relaksimin e situatës në rajon, pa qëllimin për të pikturuar një pamje përrallore dhe duke menduar se Kurti dhe Rama do të mos pajtoheshin për disa çështje thelbësore kombëtare, gjë që është e pritshme", deklaroi ai Rajiq.

Ai vëren se Kurti dhe Rama ndryshojnë në një parim.

"Kurti ushqen një emocion të vërtetë negativ, urrejtje ndaj popullit serb në përgjithësi, ndërsa Rama nuk e ndjen atë. Nuk mendoj se ai e ushqente atë në vetvete dhe nuk ka një marrëdhënie të tillë me serbët në përgjithësi, pavarësisht faktit se në fund të fundit ai e sheh statusin e Kosovës dhe Metohisë në të njëjtën mënyrë si Kurti. Por, ai nuk ka nevojë të adhurojë vazhdimisht serbët, t'u shkaktojë dëm atyre, siç bën Kurti. Dhe ndoshta për shkak të kësaj dhe atmosferës shumë helmuese që krijon Kurti në Kosovë dhe Metohi, imazhi i krijuar tek popullata shqiptare është se kushdo që dëshiron të flasë me serbët është tradhtar. Kur vetëvendosja u krijua si një opsion politik, nuk pati negociata. Dhe për shkak të kësaj, dhe kur është kaq thellë e rrënjosur, nuk është për t'u habitur që komente të tilla vijnë nga Prishtina", përfundoj Rajiq.