Dojll: Roli kyç i dëshmitarit, të akuzuarit në paraburgim derisa ekziston rreziku i pengimit të drejtësisë

Ndryshimet e fundit në ekipin ligjor të Kadri Veselit nuk kanë ndikuar në shpejtësinë e gjykimit, tha në një intervistë për Kosovo online, zëdhënësi i Dhomës së Specializuar të Kosovës në Hagë, Majkëll Dojll. Ai thekson se nuk e di nëse Thaçi dhe të tjerët do të jenë në paraburgim deri në përfundim të gjykimit, duke qenë se çdo dy muaj shqyrtohet nëse ende ekzistojnë kushtet që arsyetojnë paraburgimin e të akuzuarve.

Dojll kujton se në rastin e Thaçit dhe Veselit së fundi është bërë një rishikim dy-mujor dhe se gjyqtarët kanë vendosur që ende ekziston rreziku i pengimit të drejtësisë.

Para disa muajsh ju deklaruat se po kërkohen mënyra për të përshpejtuar procedurat në rastin kundër Thaçit dhe të tjerëve. Sa larg kemi arritur në këtë çështje?

Këshilli Gjyqësor miraton procedurat që në fillim, mban konferenca me palët dhe nxjerr urdhrat e nevojshëm me qëllim që gjykimi të jetë jo vetëm i drejtë, por edhe sa më i shpejtë dhe efikas.

Pra, këto masa përfshinin thirrjen e prokurorisë për të racionalizuar më tej çështjen, duke përfshirë edhe uljen e numrit të dëshmitarëve. Në muajin maj, prokuroria kishte njoftuar heqjen e dëshmitarëve nga lista e tyre, si dhe kishte paralajmëruar se do të dorëzonte deklaratat me shkrim të disa dëshmitarëve. Kujtoj, dje prokuroria njoftoi heqjen e 11 dëshmitarëve nga lista dhe faktin se shtatë dëshmitarë të tjerë do të japin deklarata me shkrim. Deri më tani në sallën e gjyqit kanë dëshmuar 85 dëshmitarë, ndërsa 69 kanë dhënë deklarata me shkrim.

A mund të ndikojë ndryshimi i avokatëve kryesorë kur është fjala për Thaçin dhe Veselin në shpejtësinë e gjykimit në raste të tilla dhe a janë ndryshime të tilla diçka e zakonshme?

Ka ndodhur që i pandehuri ka dashur të ndryshojë përfaqësuesin e tij ligjor gjatë gjykimit. Një nga të drejtat e të akuzuarit është të përfaqësohet nga një përfaqësues i zgjedhur prej tij. Por kur ndodh një ndryshim gjatë një gjyqi, siç ishte rasti me z. Veseli së fundmi, Trupi gjykues duhet ta aprovojë kërkesën dhe të vlerësojë nëse ndryshimi i përfaqësuesit apo ndërprerja e angazhimit të tij do të ndikonte negativisht në të drejtat e të akuzuarit apo do të vononte në mënyrë të tepruar procedurën.

Në një rast të fundit, z. Veseli kërkoi që Ben Emerson t'i ndërpritet mandati si përfaqësues. Trupi gjykues ka vlerësuar se meqenëse në ekipin e Veselit janë 11 anëtarë, mes të cilëve edhe dy të cilët kanë kohë që punojnë në këtë rast, kjo nuk paraqet rrezik që të ndërpritet vazhdimësia e përfaqësimit të tij apo t'i rrezikohen të drejtat e tij. Nisur nga kjo, Këshilli Gjyqësor vendosi t'i ndërpresë mandatin e përfaqësuesit Ben Emerson.

A do të qëndrojnë në paraburgim të pandehurit në rastin Thaçi dhe të tjerët deri në përfundim të gjykimit, gjegjësisht a ka mundësi që në këtë fazë të gjykimit të lirohen për t'u mbrojtur?

Kjo është me të vërtetë një pyetje për gjyqtarët. Ligji kërkon që çdo dy muaj gjyqtarët të vlerësojnë nëse ekzistojnë ende kushtet që justifikojnë paraburgimin e të akuzuarit. Kjo do të thotë, a ka rrezik që të akuzuarit të arratisen, a ka rrezik që të pengojnë procedurën, apo të kryejnë krime të reja? Në rastin e Thaçit dhe Veselit, së fundi ata kishin atë rishikim dy mujor të paraburgimit, dhe gjyqtarët vendosën se ekzistonte ende rreziku i pengimit të drejtësisë, duke pasur parasysh dëshmitarët e mundshëm dhe rrezikun e kryerjes së krimeve të reja. Por çështja duhet të rishqyrtohet çdo dy muaj nga gjyqtarët. Pra, nëse rrethanat ndryshojnë, atëherë i akuzuari nuk do të jetë në paraburgim.

Është theksuar vazhdimisht se siguria e dëshmitarëve është një nga prioritetet e Gjykatës. A jeni të kënaqur me këtë çështje dhe a ka pasur ndonjë kërcënim për sigurinë e dëshmitarëve deri më tani?

Kështu, 150 dëshmitarë kanë dëshmuar të sigurtë në katër gjykime të ndryshme para Dhomës së Specializuar, dhe Dhomat e Specializuara kanë një njësi të veçantë të dedikuar për mbrojtjen dhe mbështetjen e dëshmitarëve, duke përfshirë, kur është e nevojshme, mbrojtjen para, gjatë dhe pas dëshmisë. Është tepër e rëndësishme të kuptohet roli kryesor që luan një dëshmitar në administrimin e drejtësisë. Shpesh duhet shumë guxim që dikush të dalë përpara dhe të tregojë historinë e tij.

Pra, Dhomat e Specializuara dhe gjyqtarët janë shumë të fokusuar në sigurimin e mbrojtjes së çdo dëshmitari që mund të jetë në rrezik. Ne e kemi parë këtë në një sërë seancash të mbyllura, ku dëshmia nuk u pa nëse ekzistonte rrezik për të dalë ndonjë informacion identiteti dhe ku emrat ishin hequr/redaktuar nga procesverbali.

A mendoni se ka ndryshuar qëndrimi në shoqërinë kosovare kur bëhet fjalë për Dhomat e Specializuara të Kosovës – deri më tani ka qenë kryesisht qëndrim negativ?

Mendoj se ka një gamë të tërë mendimesh që mund t'i shohim në media, ose në ngjarjet kur shkojmë nëpër Kosovë në vende të ndryshme dhe u përgjigjemi pyetjeve të njerëzve dhe tregojmë se çfarë po ndodh në Hagë. Njerëzit kanë të drejtë të kenë mendimin e tyre, qoftë pozitiv apo negativ.

Ajo që mendoj se publiku duhet të kuptojë është se Dhomat e Specializuara të Kosovës janë një gjykatë që ka juridiksion juridik dhe që vepron në kuadër të ligjeve të miratuara nga qeveria. Dhomat e specializuara sigurojnë gjykime të drejta, të paanshme dhe të pavarura dhe ky është sundimi i ligjit pjesë e të cilit janë Dhomat e Specializuara, një sistem përgjegjshmërie që përfshin të gjitha gjykatat.