Eskobar: Nuk shoh njëanshmëri tek Lajçakun

I dërguari i Shteteve të Bashkuara të Amerikës për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Eskobar, ka thënë se nuk gjen asnjë dëshmi për njëanshmëri tek përfaqësuesi special i BE-së për dialogun ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, Miroslav Lajçak, raporton Radio Evropa e Lirë.

“Nuk gjej asnjë provë të marrëveshjes së fshehtë në punë për të favorizuar interesat e Serbisë në këtë”, tha Eskobar.

Ai ka shtuar se është i shqetësuar për mesazhet nga Prishtina që kritikojnë Lajçakun.

Ai theksoi se SHBA pret që të dyja palët të forcojnë përkushtimin e tyre dhe që Kosova të tregojë më shumë pragmatizëm dhe realizëm në qasjen e saj ndaj BE-së.

Çfarë shihni si rrugëdalje nga ngecje në të cilin ndodhet aktualisht dialogu ndërmjet Serbisë dhe Kosovës?

Aktualisht nuk ka alternativë për dialog. Pra, gjëja e rëndësishme për të dyja palët është që të vazhdojnë t'i përmbahen dialogut. Jam i sigurt që e keni parë deklaratën e Borelit. I bëjmë thirrje palës kosovare që të jetë më konstruktive. Dhe më duhet të them se jam paksa i shqetësuar nga mesazhet që vijnë nga Prishtina. Kam punuar me Përfaqësuesin Special të BE-së Miroslav Lajçak. Nuk gjej asnjë provë njëanshmërisë. Nuk gjej asnjë provë të marrëveshjes së fshehtë në punë për të favorizuar interesat e Serbisë në këtë çështje. Ajo që ne po përpiqemi të bëjmë, ajo që BE po përpiqet të bëjë, është krijimi i kushteve për normalizim dhe harmonizim për integrimin në BE në të njëjtën kohë. Pra, mendoj se përgjigja është që të dyja palët të rrisin angazhimin e tyre dhe që Kosova të tregojë më shumë pragmatizëm dhe realizëm në qasjen e saj ndaj BE-së.

Bashkimi Evropian ka njoftuar se do të shqyrtojë masa shtesë kundër të dyja palëve nëse nuk ecin përpara me zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit dhe aneksit të saj. A po shqyrton SHBA masat e mundshme kundër të dyja palëve në atë rast?

Nuk do të thosha masa, do të thoja pasoja. Dhe unë do t'ju them se pasojat me të cilat po përballet Kosova janë se nëse refuzojnë të bashkëpunojnë me BE-në, BE nuk do të angazhohet në ndihmë shtesë dhe masa shtesë për integrim. E shihni, unë mendoj se këto masa kanë ndikim në Kosovë dhe ekonominë e Kosovës. Shpresoj se të paktën në mënyrë dypalëshe, Shtetet e Bashkuara do të jenë në gjendje të punojnë me Kosovën për të gjetur një mënyrë për t'i hequr ato masa në vitin 2024. Kështu që ne do të vazhdojmë të punojmë me Kosovën për t'i afruar ato me Bashkimin Evropian. Por ne dëshirojmë të shohim vullnet politik dhe të ecim në atë drejtim.

A ka një afat për këtë?

Jo, dhe kjo është një rrethanë fatkeqe. Pra, këto masa janë për një periudhë të pacaktuar derisa të arrihet përparim në zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit dhe planit të deeskalimit.

A janë SHBA dhe BE në të njëjtën anë kur është fjala për faktin se Bashkësia e Komunave me shumicë serbe duhet të jetë në përputhje me vendimin e Gjykatës Kushtetuese të Kosovës? Po ju pyes këtë sepse zëdhënësi i BE-së Peter Stano nuk ka dashur të pranojë në mënyrë eksplicite sot (21 shtator) se qëndrimi i BE-së është se vendimi i Gjykatës Kushtetuese duhet të merret parasysh gjatë themelimit të Bashkësisë.

E kemi thënë shumë herë që Bashkësia e Komunave me shumicë serbe nuk duhet të krijojë probleme brenda Kosovës, në funksionimin e saj. Duhet të jetë në përputhje me legjislacionin e tyre ligjor, të jetë në përputhje me Kushtetutën. Pra, brenda kësaj, unë ende mendoj se ka një kapacitet të madh për t'i lejuar serbët të drejtojnë shërbimet e tyre komunale në një mënyrë që u përshtatet më së miri qytetarëve të tyre pa u bërë Republika Sërpska. Ne e kemi trajtuar këtë pyetje disa herë. Dhe jam i zhgënjyer që ende po bëhet pyetja - a do të ishte Republika Sërpska. Nuk do të jetë. Në të vërtetë bëhet fjalë që autoritetet komunale të bëjnë atë që komunat tashmë po e bëjnë në gjuhën serbe.

Kuvendi i Republikës Sërpska, një entitet i Bosnjë-Hercegovinës, shkoi një hap më tej drejt miratimit të një "ligji për agjentët e huaj", të ngjashëm me atë që tashmë është në fuqi në Rusi. Si e komentoni këtë?

Para së gjithash, nuk do të thoja se është e ngjashme me atë të aplikuar në Rusi. Është identike me atë të përdorur në Rusi. Pra, për ne është një akt antidemokratik, një akt i rrezikshëm. Dhe ne e shohim atë si një lëvizje të dëshpëruar të qeverisë, e cila po përpiqet të heshtë gazetarët e pavarur për të vënë në dukje të gjitha mangësitë. Pra, duke u thënë gazetarëve se nuk mund ta publikojnë të vërtetën, nuk mund ta fshehin të vërtetën. Mendoj se ky ligj nuk mund ta ndihmojë Bosnjën dhe Hercegovinën, dhe veçanërisht Republikën Sërpska, që të afrohen me Evropën. Por unë mendoj se ky është plani. Unë mendoj se presidenti i Republikës Sërpska Millorad Dodik në fakt nuk ka ndërmend të ndihmojë Republikën Sërpska që të afrohet me Evropën.

A gëzon Përfaqësuesi i Lartë në Bosnje dhe Hercegovinë Kristian Shmit mbështetje të mjaftueshme duke pasur parasysh ngjarjet e fundit dhe deklaratat e Presidentit të Republikës Sërpska Millorad Dodik se zoti Shmit do të dëbohet nëse përpiqet të hyjë në Republikën Sërpska?

Para së gjithash, ai (Dodik) nuk i ka këto kompetenca. Më lejoni të them gjithashtu se roli i Përfaqësuesit të Lartë në Bosnje dhe Hercegovinë është përshkruar në Marrëveshjen e Paqes të Dejtonit. Pra, ai është një pjesë e rëndësishme e Dejtonit. Legjitimiteti i tij është nxjerrë nga Dejtoni. Dhe ai ka mbështetjen tonë të plotë, ka edhe mbështetjen e plotë të Bashkimit Evropian. Jo vetëm kaq, ai ka mbështetjen e plotë të Këshillit për Zbatimin e Paqes (PIC).