Joksimoviq: Gjatë dhunës së vitit 2004, hasëm skena të tmerrshme, gjithçka u bë për të fshirë gjurmët e ekzistencës sonë

Gazetari Zharko Joksimoviq, duke kujtuar pogromin e marsit në Kosovë në vitin 2004, thotë për Kosovo online se ai dhe kolegët e tij vizituan qytete dhe kisha të djegura për tre ditë, se skenat që hasën ishin të tmerrshme sepse fjalë për fjalë gjithçka u bë për të fshirë gjurmët e ekzistencës serbe. Ishte e habitshme, thekson ai, që askush nuk mund t'u urdhëronte trupave të huaja të pranishme të qëndronin para dhunuesve.

Informacioni i parë për faktin se ka njerëz të vdekur në të gjithë Kosovën e gjeti atë në Prishtinë.

"Diku rreth mesditës, unë dhe kolegu im Nenad Filipoviq rastësisht bëmë disa punë në Pristinë, në një restorant përballë selisë së UNMIK-ut, ku kryesisht serbët ishin mbledhur gjatë pushimit të kafesë. Duke mos ditur se çfarë po ndodhte përreth nesh, dëgjuam se lufta në fakt kishte filluar tashmë në Çagllavicë. Dëgjuam sirenat e ambulancës në të gjithë qytetin. Mora një telefonatë nga një i afërm nga Mitrovica i cili më informoi se kishte tashmë njerëz të vdekur në anën serbe. U habitëm. Gjëra të tilla mund të priteshin gjithmonë këtu, por jo me një egërsi të tillë dhe në një numër të tillë", thotë Joksimoviq, i cili ishte korrespondent i RTS-së në atë kohë.

Skena që ata më vonë e gjetën veten në Çagllavicë ishte, thotë ai, e frikshme.

"Disa dhjetëra mijëra banorë të Prishtës u nisën për në Çagllavicë. Gjatë rrugës, kaluam drejt Fushë-Kosovës, një pjesë e saj tashmë po digjej. Në fakt, gjithçka që kishte mbetur serbe ishte në flakë, deri në Qendrën Shëndetësore, po digjej e gjitha. Gjatë rrugës, takuam njëzet 'bretkosa' amerikane në zonën e blerjeve, siç quhen. Ato ishin atje, por nuk ishin të angazhuara në parandalimin e atij terrori të organizuar me qëllim dëbimin e serbit të fundit nga këtu. Ato po prisnin kohën e tyre, nuk e kuptoj "Pse? Ndërsa policia ndiqte serbët e mbetur nëpër Kosovë, ata uleshin të qetë. Kur mbërritëm në Çagllavicë, një pjesë e saj tashmë po digjej", kujton ai.

Batalioni suedez, shton ai, rreshtoi automjetet e tij luftarake, dhe anëtarët e tij u shtrinë mbi to në diellin e marsit, dhe përsëri pritën diçka.

"Ndërkohë, ata ndanin drekën dhe ende hanin ndërsa njerëzit po vdisnin këtu dhe ndërsa shtëpitë po digjeshin. Ne i regjistruam dhe filmuam të gjitha këto, pak të habitur, duke shpresuar se ishte vetëm ndonjë teprim. Megjithatë, u përhap lajmi se e gjithë kjo mori përmasa të mëdha dhe se pothuajse nuk kishte qytet ku kjo nuk kishte ndodhur. Nga drejtimi i Lipjanit, një masë njerëzish u drejtua drejt Llapnaselës. Pamë një masë që ishte ndalur te rrethrrotullimi aktual drejt Marigonës. Çaglaviq, banorët e Çaglavkut mbrojtën veten”, thotë Joksimoviq.

Megjithatë, shton ai, nuk ishte e mundur të dërgohej materiali i regjistruar në Beograd, sepse praktika ishte që kasetat të dërgoheshin në zyrën e korrespondencës në Prokuplje ose Nish, dhe lidhja që u bë në Zveçan me Televizionin Most u ndërpre ose u shkatërrua.

“Vetëm disa ditë më vonë, kur ne si ekip i parë vizituam Lipjanin, Fushën e Kosovës të djegur, ndërtesën e djegur të ‘Ju program’ në Prishtinë, Kishën e djegur të Shën Nikollës në Prishtinë, arritëm t’ua kalonim kasetën e parë kolegëve tanë që na prisnin në anën tjetër të kufirit, dhe më pas fotografia e parë e kësaj pjese, në jug të Ibrit, shkoi në RTS, dhe përmes RTS në shkëmbimin ndërkombëtar me botën”, thotë Joksimoviq.

Vetë dhuna, thotë ai, nuk mund t’i habiste shumë ata që i mbijetuan traumave të luftës gjatë vitit 1999, por ai thekson se ishte më masive atë mars sesa në vitet e mëparshme.

“Ajo që na habiti ishte Plogështia dhe fakti që askush nga komanda nuk mundi të jepte urdhër që më në fund t'u pengonte banditëve, terroristëve. Askush. Dhe kjo zgjati me ditë të tëra. Pati raste individuale, madje edhe përtej komandës, kështu që në një fshat në veri, falë një kapiteni francez, ose ai kishte një gradë të dytë, u vendos të qëndronte në Gojbulja dhe ata e shpëtuan fshatin. E njëjta gjë ndodhi edhe në ndërtesën e Karić-it në Lipjan, ku ata fjalë për fjalë dogjën ndërtesën në të cilën ndodhej një fshat serb, dhe askush nuk donte të hynte brenda. Vetëm një oficer finlandez hipi në automjetin e tij dhe shpëtoi disa familje prej andej", thotë bashkëbiseduesi ynë.

Edhe mënyra se si u sollën të huajt, përfundon ai, nuk ishte një surprizë e madhe.

"Ata erdhën për të krijuar një shtet nga kjo. Sa më pak prej nesh, aq më mirë për ta. Më pak punë dhe puna e krijimit të një shteti do të vazhdojë pa asnjë rebelim nga ana jonë", thotë Joksimović.

Në dy ditët në vijim, më 18 dhe 19 mars, ekipi i RTS vizitoi dhe filmoi Prizrenin e djegur, Manastirin e Kryeengjëjve të Shenjtë, Virgjëreshën e Ljevishkës.

"Ata bënë gjithçka për të fshirë gjurmët e ekzistencës sonë dhe kjo vazhdon edhe sot e kësaj dite. Pastaj me dhunë, vrasje, tani me një lloj lëvizjesh administrative, ligje, dhe kjo është diçka që ne i rezistojmë dhe e durojmë. Shpresoj se do t'i rezistojmë kësaj përpjekjeje të fundit për t'i dëbuar ata. 17 Marsi vazhdon për vite me radhë deri më sot, vetëm me ligje, gjyqe, pa asnjë bazë. Gazetarët kalojnë më shumë kohë në gjykata sesa kudo tjetër. Kushdo që vendos të përfitojë nga prona e tij, përfundon në gjykatë." Pastaj ky ligj dhe ajo që është aktualisht në fuqi, cili është qëllimi i tij përveçse të vazhdojë atë që filloi më 17 mars dhe t'i japë fund asaj historie duke mbyllur shkollat dhe spitalet tona", përfundon Joksimoviq.