KUSH është KUSH – Peka Havisto: Diplomati pa diploma

Politikani finlandez Peka Havisto përmendet si pasardhës i mundshëm i Mirosllav Lajçak si i dërguari special i BE-së për dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës. Me rajonin është marrë edhe më parë si shef i diplomacisë së Finlandës, por edhe si zyrtar i OKB-së.

Gazeta “Helsingin Sanomat” shkruante së fundmi, bazuar në burimet e saj, se Finlanda është e gatshme të mbështesë Haviston për këtë pozicion të lartë në BE.

Këto mbeten thashetheme tani për tani, duke pasur parasysh se konfirmimi nuk ka ardhur as nga Ministria e Jashtme, as nga vetë Havisto.

Fjala është për një politikan, i cili edhe pse nuk ka diplomë (i la studimet pas vetëm një viti), ka përvojë të pasur diplomatike, disa prej të cilave i ka fituar në rajonin tonë.

Si Ministër i Punëve të Jashtme të Finlandës nga viti 2019 deri në vitin 2023, ai pati mundësinë të merret me dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës.

Kështu, në vitin 2019 ai tha se taksat e importit të Kosovës për mallrat nga Serbia janë “të papranueshme”, por vlerësoi se lobimi i Serbisë për tërheqjen e njohjeve ndikon negativisht në procesin e gjetjes së zgjidhjes.

Në Prishtinë, ai ka theksuar se marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Finlandës janë të mira.

“Ne nuk kemi asnjë problem që mund të pengojë zhvillimin e këtyre marrëdhënieve”, tha Havisto.

Harmonizimi me BE

Vitin e kaluar, ai deklaroi se Finlanda mbështet fuqishëm rrugën evropiane të partnerëve të saj në Ballkanin Perëndimor, por gjithashtu pret që ato të jenë plotësisht në përputhje me politikën e jashtme dhe të sigurisë të Bashkimit Evropian dhe të vlerësojnë vlerat e tij kryesore - të drejtat e njeriut, demokracinë dhe sundimin e ligjit.

Në tekstin e tij autori për Euraktiv, Havisto theksoi se vlerat kyçe të përfaqësuara nga BE-ja vlejnë si për vendet anëtare ashtu edhe për vendet kandidate dhe se ato reflektohen edhe në politikën e jashtme të Unionit.

Gjithashtu, ai shtoi se kur vendet kandidate i përmbushin obligimet e tyre, në BE nuk duhet të ketë justifikime për zvarritjen e procesit dhe as çështjet dypalëshe nuk duhet të jenë pjesë e procesit të zgjerimit apo negociatave të BE-së.

"Ne presim që Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina (veçanërisht Republika Serbe) të harmonizojnë plotësisht politikën e tyre të jashtme dhe të sigurisë me politikën e BE-së. Ky nuk është vetëm një detyrim i një vendi kandidat për në BE, por edhe një mesazh i qartë i mbështetjes për sovranitetin e Ukrainës, dhe kundër një lufte të paligjshme dhe të papranueshme”, tha Havisto.

Dashuria në Bogota

Ai ishte gjithashtu kreu i diplomacisë finlandeze kur Finlanda u bë anëtare e NATO-s vitin e kaluar, dhe përfundoi procesin e anëtarësimit duke ia dorëzuar personalisht dokumentin zyrtar Sekretarit të Shtetit të SHBA Entoni Blinken në selinë e Aleancës në Bruksel.

Havisto më parë ka vepruar si Përfaqësues Special i BE-së për Sudanin në lidhje me negociatat e Marrëveshjes së Paqes të Darfurit. Në Ballkan, ai punoi për UNEP si pjesë e programit mjedisor të OKB-së.

Përveç kësaj, ai koordinoi hetimin e OKB-së për efektet e uraniumit të varfëruar në Kosovë, Mal të Zi, Serbi dhe Bosnjë e Hercegovinë.

Ky politikan nga radhët e Partisë së Gjelbër liberale ka mbajtur disa poste ministrore, dhe nëse do të kishte fituar zgjedhjet në Finlandë këtë vit, do të bëhej presidenti i parë i Finlandës që do të deklarohej hapur si homoseksual.

Orientimi i tij seksual ishte një sekret publik gjatë viteve nëntëdhjetë, deri në vitin 2002, kur ai regjistroi zyrtarisht një partneritet me ekuadorianin Antonio Flores, të cilin e takoi në një klub nate në Bogota.