Shkolla e Muzikës “Stevan Mokranjac” – nga Graçanica deri te skenat e mëdha

Muzicka skola Stevan Mokranjac Gracanica
Burim: Kosovo Online

Nga orët e para të mësimit në një klasë deri te paraqitjet në Kuvendin Popullor dhe çmimet në garat ndërkombëtare, Shkolla e Muzikës “Stevan Mokranjac” nga Graçanica ka ndërtuar një rrugëtim të dallueshëm. Nxënësit e saj sot janë dëshmia më e mirë se talenti, me profesionalizmin e profesorëve, këmbënguljen dhe dashurinë për muzikën, mund të zhvillohet edhe në një mjedis ku rruga drejt skenave të mëdha shpesh kërkon përpjekje shtesë.

Shkolla e Muzikës “Stevan Mokranjac” nga Graçanica sot është një nga institucionet më të njohura të arsimit muzikor në Kosovën qendrore, duke dëshmuar se edhe në kushte të vështira mund të formohen artistë të rinj të suksesshëm. Nxënësit e saj kthehen rregullisht nga garat me çmimet më të larta, ndërsa veçanërisht dallohen rezultatet në konkurset e nivelit republikan dhe ndërkombëtar.

E themeluar në vitin 1949 në Prishtinë, kjo institucion arsimor ka kaluar nëpër ndryshime të shumta, por nuk e ka ndërprerë misionin e saj. Pas vitit 1999, ashtu si shumë institucione serbe, ajo u zhvendos nga Prishtina, ndërsa sot funksionon me seli në Graçanicë dhe me paralele të ndara në Llapllasellë, Gushtericë të Poshtme, Sushicë dhe Shtërpcë.

Nga Prishtina në Graçanicë – një traditë më shumë se shtatë dekada e gjatë

Drejtori i shkollës, Andrija Joviq, rikujton se institucioni filloi punën si Shkolla e Ulët e Muzikës e Qytetit, ndërsa në vitin 1962 u hap edhe paralelja e parë e shkollës së mesme të muzikës, gjë që shënoi fillimin e zhvillimit të saj të mëtejshëm.

“Që nga viti 1962 filloi punën edhe paralelja e parë e shkollës së mesme të muzikës, prandaj këtë e konsiderojmë si fillimin e shkollës. Më vonë, gjatë viteve në vijim, ajo u zhvillua dhe kaloi nëpër etapa të ndryshme të veprimtarisë së saj. Selia e shkollës ishte në Prishtinë, megjithatë, nga viti 2000 shkolla u zhvendos në Graçanicë dhe sot, ja ku jemi, këtu në Llapllasellë, në ndërtesën qendrore ku ndodhemi”, deklaron Joviq për Kosovo online.

Sot, shkollën fillore dhe të mesme të muzikës e ndjekin gjithsej 205 nxënës. Mësimi organizohet në drejtime të ndryshme, ndërsa shkolla, krahas instrumenteve tradicionale, përpiqet t'u ofrojë nxënësve edhe një zgjedhje më të gjerë të drejtimeve muzikore.

“Kemi katër paralele të shkollës së mesme të muzikës. Shkolla ka kuota regjistrimi prej tetë nxënësish për paralele në shkollën e mesme, që do të thotë se shkolla e mesme ka gjithsej 25 nxënës, ndërsa të gjithë të tjerët janë nxënës të shkollës fillore të muzikës. Aktualisht kemi drejtime për piano dhe fizarmonikë, por nga ky vit shkollor kemi në dispozicion edhe drejtime për kitarë, violinë, flaut, këndim tradicional dhe këndim solo, megjithatë, këto për momentin janë lënë mënjanë për këtë vit shkollor”, shpjegon Joviq.

Talenti është shkëndija, ndërsa puna është rruga drejt suksesit

Një nga pyetjet me të cilat punonjësit e shkollës përballen shpesh është se sa i rëndësishëm është talenti për suksesin në muzikë. Edhe pse ai është i nevojshëm për të identifikuar potencialin e fëmijës gjatë provimit pranues, përvoja e drejtorit dhe kolegëve të tij tregon se pa punë të vazhdueshme nuk ka rezultate të shkëlqyera.

“Disa mendojnë se talenti është vendimtar, ndërsa të tjerë se puna është më e rëndësishme. Megjithatë, duke marrë parasysh përvojën time dhe të kolegëve të mi, me të cilët punoj prej 25 vitesh në këtë shkollë, kemi arritur në përfundimin se puna është ajo që vendos. Talenti është i rëndësishëm në momentin e regjistrimit në shkollën fillore ose të mesme të muzikës, por nuk është vendimtar për përparimin e mëtejshëm, që nxënësi të arrijë rezultatet e pritura, të bëhet pianist apo fizarmonicist i mirë, ose në përgjithësi interpretues i mirë në një instrument. Megjithatë, puna është vendimtare. Talenti është ajo shkëndija fillestare që u mundëson kolegëve të dallojnë gjatë provimit pranues nëse nxënësi ka talent, por gjithçka tjetër është punë”, thekson Joviq.

Rezultatet e nxënësve pasqyrohen më së miri pikërisht në garat e shumta ku shkolla merr pjesë, si brenda vendit ashtu edhe jashtë tij. Konkurrenca është e madhe, por muzikantët e rinj nga Graçanica, pavarësisht largësisë dhe sfidave organizative, renditen rregullisht ndër më të mirët.

“Kemi marrë pjesë në një numër të madh garash, si vendore ashtu edhe ndërkombëtare. Së bashku me të gjitha shkollat e tjera, bëhet fjalë për rreth gjashtëdhjetë e disa shkolla të muzikës në Serbinë qendrore, kështu që jemi aktivë në këtë fushë. Gjatë viteve të kaluara kemi pasur rezultate jashtëzakonisht të mira. Kryesisht bëhet fjalë për pozitat më të larta në renditje. Konkurrentët renditen sipas numrit të pikëve, kështu që ka disa vende të para, disa të dyta dhe disa të treta. Në përgjithësi, në të gjitha garat deri më tani kemi qenë ndër tri vendet e para. Ky është një rezultat shumë i lartë për shkollën tonë, duke marrë parasysh kushtet në të cilat punojmë”, thotë drejtori.

Edhe pse shkolla, siç thekson ai, është e pajisur mirë me mjete mësimore, instrumente dhe kuadër profesional, rruga drejt skenave të garave shpesh kërkon përpjekje shtesë. Largësia nga vendet ku mbahen garat kërkon më shumë kohë, organizim dhe angazhim, por të gjitha pengesat harrohen më lehtë kur nxënësit kthehen me çmime.

“Mund të them se kushtet janë të mira, shkolla është e pajisur me të gjitha mjetet mësimore, instrumentet, kuadrin dhe gjithçka tjetër që nevojitet. Megjithatë, vendi ku ndodhemi dhe largësia nga qytetet ku organizohen garat dhe të gjitha këto aktivitete përbëjnë një distancë të madhe dhe kërkojnë shumë më tepër angazhim vetëm për të arritur deri atje. Por kur kthehemi me rezultate të mira, atëherë thjesht i harrojmë ato përpjekje shtesë dhe të gjitha vështirësitë që kalojmë gjatë organizimit dhe realizimit të tyre”, deklaron Joviq.

Nxënësit janë perlat e shkollës

Se pas suksesit të shkollës qëndron edhe puna e përkushtuar e mësimdhënësve, e konfirmon profesori i lëndëve profesionale, Nemanja Gjorgjeviq, i cili nxënësit e tij i përshkruan si pasurinë më të madhe të këtij institucioni.

Rezultatet e klasës së tij janë veçanërisht mbresëlënëse, ndërsa numri i çmimeve të fituara tejkalon 50.

“Jam shumë i kënaqur me nxënësit e mi. Ata janë vërtet perlat tona. Kemi marrë pjesë në shumë gara, si të nivelit republikan ashtu edhe ndërkombëtar. Kryesisht bëhet fjalë për çmime të para dhe, herë pas here, të dyta. Për shembull, nxënësja Lena Josifoviq së fundmi fitoi çmimin për pianisten e re më premtuese në Serbi. Kjo vërtet tregon shumë se sa të talentuar janë nxënësit tanë. Vetëm vitin e kaluar, këta nxënës tanë sollën gjithsej pesë çmime të para nga gara ndërkombëtare në Sremska Mitrovicë. Dhe vërtet, ata janë në njëfarë mënyre edhe motivim për punën tonë”, deklaron Gjorgjeviq.

Megjithatë, as profesori nuk e ndan talentin nga puna e përditshme. Veçanërisht kur bëhet fjalë për pianon, një instrument që kërkon disiplinë, vazhdimësi dhe orë të tëra ushtrimesh, pavarësisht detyrimeve dhe sfidave të përditshme.

“Talenti është padyshim i domosdoshëm, por krahas talentit nevojitet edhe shumë punë, sepse instrumenti është i tillë që nuk ta fal asnjë ditë pa ushtruar. Por kur e doni instrumentin, atëherë thjesht nuk ndaheni prej tij”, thekson Gjorgjeviq.

Nga nxënës i dikurshëm në profesor

Dashuria për pianon te ky profesor u zhvillua që në fëmijëri, nën ndikimin e familjarëve të tij, të cilët gjithashtu merreshin me muzikë. Instrumenti i parë që luajti ishte fizarmonika, por më vonë pianoja u bë zgjedhja e tij kryesore.

“Vëllezërit e mi luanin më parë – kushëriri im nga tezja, Aleksandri, pastaj Dragani. Duke i dëgjuar ata, e dashurova vërtet muzikën dhe fillimisht luaja në fizarmonikë, por më vonë fillova të luaja në piano dhe zbulova gjithë bukurinë e këtij instrumenti”, kujton ai.

Një simbolikë të veçantë punës së tij i jep fakti se sot jep mësim në shkollën ku edhe vetë hodhi hapat e parë në muzikë. Nxënësi i dikurshëm, i cili njohuritë i fitoi pikërisht me ndihmën e drejtorit aktual, Andrija Joviq, sot ua përcjell përvojën e tij brezave të rinj.

“Më duket se ky është tashmë viti i njëmbëdhjetë që punoj. Unë jam rritur profesionalisht pikërisht në këtë shkollë. Mentori im ishte profesori Andrija Joviq, drejtori i tanishëm, dhe ne që në atë kohë filluam vërtet të merrnim pjesë në gara dhe të punonim për zhvillimin tonë. Megjithëse atëherë jo gjithçka ishte aq e qasshme sa sot, si sa i përket materialeve me nota muzikore, ashtu edhe kompozimeve që mund t'i dëgjoni. Thjesht, çdo kohë ka sfidat e veta. Sot është koha e internetit dhe rrjeteve të tjera, kështu që, nëse i përdorni me mençuri, mund të përparoni jashtëzakonisht shumë”, deklaron Gjorgjeviq.

Kushtet në të cilat ai dikur ndiqte mësimin ishin dukshëm më modeste. Megjithatë, mungesa e hapësirës dhe mundësive nuk përbënte pengesë për përparimin, një përvojë që sot ua përcjell edhe nxënësve të tij.

“Ne zhvillonim mësimin në një klasë të vetme në Graçanicë, kështu që procesi mësimor ishte i vështirësuar, por kjo sigurisht nuk na pengoi të përparonim dhe të punonim për zhvillimin tonë”, thotë ai.

Muzikantët e rinj i këshillon që talentin e tyre të dalluar të mos e marrin si diçka të mirëqenë, por ta zhvillojnë dhe ta shfrytëzojnë në mënyrën më të mirë të mundshme, sepse muzika, siç thotë ai, meriton një vend të veçantë në jetën e tyre.

“Muzika, për mendimin tim, është arti më i bukur dhe padyshim që për të gjithë nxënësit e talentuar duhet të zërë vendin kryesor”, porosit Gjorgjeviq.

Për nxënësit dhe mësimdhënësit e kësaj shkolle, çdo garë përfaqëson një mundësi për të treguar njohuritë e fituara, por edhe për t'u krahasuar me bashkëmoshatarët dhe kolegët nga mjedise të tjera. Ndër ngjarjet që dallohen veçanërisht janë festivalet republikane dhe ndërkombëtare, ndërsa koncertet janë një mundësi që muzikantët e rinj ta prezantojnë punën e tyre edhe para një publiku më të gjerë.

“Sa u përket paraqitjeve, vitin e kaluar patëm një koncert në Kuvendin Popullor të Republikës së Serbisë, ku nxënësit tanë vërtet shkëlqyen. Të gjithë të pranishmit ishin të mahnitur. Bëhej fjalë për një koncert së bashku me dy shkolla të tjera të muzikës nga Beogradi dhe, ja, thjesht treguam se sistemi ynë arsimor këtu është vital dhe se kemi nxënës të shkëlqyer. Sigurisht, na presin edhe paraqitje të reja. Do të kemi një koncert në selinë e Patriarkanës, pastaj sërish në Kuvend, më duket në pranverë, do të kemi koncertin e Vitit të Ri, Festivalin Republikan dhe tashmë po përgatitemi në mënyrë aktive për të gjitha këto ngjarje”, deklaron Gjorgjeviq.

Pianistët e rinj – çmimet si nxitje për suksese të reja

Ndër nxënësit që me rezultatet e tyre dëshmojnë cilësinë e punës së shkollës është edhe Lena Josifoviq nga Graçanica, nxënëse e klasës së pestë të shkollës së muzikës. Edhe pse është ende në fillim të arsimimit muzikor, ajo tashmë ka marrë pjesë në gjashtë gara, nga të cilat është kthyer me tri çmime të para dhe tri të dyta. Mirënjohja e veçantë si pianistja e re më premtuese në Serbi e ka shënuar edhe më shumë rrugëtimin e saj të deritanishëm.

Lena thotë se dashuria për muzikën ka qenë e pranishme që nga fëmijëria e hershme, ndërsa pianoja, që nga orët e para të mësimit, është bërë instrumenti i saj i preferuar.

“Gjithmonë e kam dashur muzikën, veçanërisht më pëlqen pianoja, por më pëlqen edhe violina. Kur u regjistrova në klasën e parë, mësuesi fillimisht më tregoi se si të luaja shkallën muzikore Do maxhor dhe disa kompozime bazë, dhe kjo më pëlqeu vërtet shumë. Kam marrë pjesë në gjashtë gara. Kam fituar tri çmime të para dhe tri të dyta. Këto çmime janë vërtet shumë të rëndësishme për mua”, tha Lena.

Se rruga drejt suksesit në muzikë nuk duhet domosdoshmërisht të fillojë me bindjen personale për talentin e vet, e dëshmon edhe shembulli i bashkëmoshatarit të saj, Andrej Stoliq nga Graçanica. Ai thotë se potencialin e tij të parët e dalluan mësimdhënësit, ndërsa dashuria për pianon u rrit me çdo orë të re mësimi dhe çdo kompozim të mësuar.

“Për mua, të luaja në një instrument ka qenë gjithmonë një ëndërr, që kur isha i vogël, dhe thjesht e dashurova pianon që nga ditët e para kur fillova të luaja. Unë vetë nuk e kam ndier ndonjë talent të veçantë, por mësimdhënësit më thoshin se isha shumë i mirë në këtë”, tha Andrej.

Për të, përveç çmimeve të fituara në gara, rëndësi të veçantë kanë edhe koncertet, gjatë të cilave ka mundësinë të tregojë para publikut atë që e ka ushtruar për një kohë të gjatë dhe me përkushtim. Edhe pse në fillim kishte emocione dhe ankth para skenës, me kalimin e kohës mësoi t'i kapërcejë.

“Është një ndjenjë e bukur. Më parë ndonjëherë kisha emocione para paraqitjeve, por tani jo edhe aq. Njeriu mësohet me gjërat”, thotë muzikanti i ri.

Ndër pianistët e rinj është edhe trembëdhjetëvjeçari Pavle Gjorgjeviq nga Cërkvena Vodica, i cili dashurinë për këtë instrument e zbuloi relativisht vonë, por shumë shpejt vendosi t'i kushtonte kohën e tij. Çmimi i parë, i fituar në garën në Sremska Mitrovicë, është për të një nga përvojat më të rëndësishme deri më tani.

“Në moshën 13-vjeçare fillova ta dua pianon dhe vendosa të merresha me të, prandaj u regjistrova në shkollën e muzikës. Mora pjesë në garën në Sremska Mitrovicë dhe fitova çmimin e parë. Ndjenja është vërtet shumë e mirë dhe ky çmim do të thotë shumë për mua”, thotë Pavle.

Për Shkollën e Muzikës “Stevan Mokranjac”, çdo çmim është një dëshmi e punës së deritanishme, por edhe një nxitje për suksese të reja.

Dhe, duke gjykuar nga talenti dhe përkushtimi i nxënësve dhe profesorëve të saj, muzikantët e rinj nga Graçanica kanë përpara skena të reja dhe çmime të tjera.