Dritan Hoti: Momenti kyç për të rikthyer normalitetin që ekzistonte në dialog

Dritan Hoti, pedagog në Universitetin Mesdhetar në Tiranë, thotë se në Samitin e ardhshëm BE-Ballkani Perëndimor do të konfirmohen qëndrimet e Bashkimit Evropian ndaj rajonit, se temat do t'i kushtohen zhvillimit të tij ekonomik dhe institucional dhe integrimit evropian të vendeve të Ballkanit Perëndimor, por edhe se ky do të jetë një moment kyç për “kthimin e normalitetit në dialogun” mes Beogradit dhe Prishtinës.

“Ky takim konsiderohet si një moment kyç për rikthimin e normalitetit që ka ekzistuar dy-tre vite më parë në dialog dhe gjithçka do të bazohet në Marrëveshjen dhe Aneksin e Ohrit nga shkurti i vitit të kaluar. BE-ja do të kërkojë transparencë, për shembull në rastin e Banjskës dhe sabotazhin në veri të Kosovës, lidhur me furnizimin me ujë të pijshëm. Kosovës do t'i kërkohet të koordinojë veprimet e saja me KFOR-in. Këtë mund ta bëjë Bashkimi Evropian, si një nga “aktorët” e fuqive të mëdha apo si një nga “aktorët” në një botë ku SHBA vepron si superfuqi dhe si “pol” i veçantë”, tha Hoti.

Ai rikujton se marrëveshja ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit përcakton statusin e Asociacionit të Komunave me shumicë serbe dhe se ka obligim që të njihen të drejtat e popullatës serbe në Kosovë.

Kur është fjala për integrimet evropiane të Kosovës, Hoti beson se ky rast është “ndryshe nga procedurat për anëtarësim në Bashkimin Evropian”.

“Kosova ka mbetur prapa në këtë proces, sepse është një vend që ekziston vetëm nga viti 2008 dhe ka disa vende të BE-së që ende nuk e njohin atë”, thotë Hoti.

Duke folur për zhvillimin ekonomik të rajonit, për të cilin do të diskutohet në samitin e nesërm, Hoti thekson se padyshim që krijon një lloj stabiliteti psikologjik, por se nuk është gjithmonë e sigurt se zhvillimi ekonomik mund t'i kapërcejë pozitat ideologjike.

“Ka pasur zhvillim ekonomik edhe para Luftës së Parë Botërore, por nuk arriti të ndalojë krizën gjeopolitike të shkaktuar nga pozicionet e ndryshme gjeopolitike dhe interesat kombëtare të fuqive tradicionale evropiane. E njëjta gjë vlen edhe për vendet e Ballkanit Perëndimor, për Serbinë, por edhe për atë që quhet ‘bota shqiptare’, me tezën e saj bazë se interesat kombëtare janë të parat. Anëtarësimi në BE i vendos këto vende në një mjedis të ndryshëm institucional, jep një ritëm të ndryshëm zhvillimi social dhe ekonomik, por nuk është e sigurt që mund të japë një zgjidhje përfundimtare për dallimet kombëtare dhe historike midis kombeve. Është detyrë e Bashkimit Evropian të koordinojë veprimet e tij në rajon me ato të SHBA-së, në mënyrë që të ketë një presion të përbashkët detyrues. Ai forcimi i presionit do të jepte më shumë rezultate”, thotë Hoti.