Gjuriq: Serbia është peng i regjimit të Kurtit, bllokimi në dialogun me Prishtinën po pengon integrimin në BE

Ministri i Punëve të Jashtme i Serbisë, Marko Gjuriq, deklaroi se arsyeja kryesore pse Serbia nuk është e para në listën e vendeve kandidate për integrim evropian është politika jonë e jashtme e pavarur, por edhe bllokimi në dialogun me Prishtinën, ku "Serbia është peng i sjelljes së regjimit të Kurtit".

I pyetur për rrugën e integrimit evropian, reformat, kushtet dhe mundësinë e përshpejtimit të tyre, Gjuriq për Blic TV tha se arsyet pse Serbia nuk është tashmë në BE dhe nuk është e para në listën e vendeve kandidate nuk lidhen me cilësinë dhe karakterin e reformave apo forcën e ekonomisë serbe, e cila është dyfishuar në dhjetë vitet e fundit dhe tashmë ka arritur disa vende të BE-së.

“Arsyet pse nuk na përgëzojnë si nxënës më të mirë janë të natyrës gjeopolitike. Kjo sepse kemi një politikë të jashtme të pavarur, sepse kemi marrëdhënie me Lindjen dhe Perëndimin, dhe arsyeja e rëndësishme është gjendja e dialogut midis Beogradit dhe Prishtinës, ku Serbia është peng i sjelljes së regjimit të Kurtit dhe gjithçkaje që ata bëjnë për të dështuar dialogun. Unë besoj se Serbia ka një vend të rëndësishëm në tryezën e BE-së. Serbia është e pozicionuar strategjikisht në zemër të Evropës Lindore, kemi tetë fqinjë, jemi të pozicionuar natyrshëm për të pasur një vend të madh. Si anëtar, ne mund të kontribuojmë që politika evropiane të orientohet drejt vendeve me të cilat Serbia ka marrëdhënie të shkëlqyera, të cilat janë vende të shumta afrikane”, tha kreu i diplomacisë serbe.

Kthimi prapa i dialogut

Kur u pyet nëse ka një mënyrë për të mbyllur Kapitullin 35, i cili i referohet çështjes së Kosovës, Ministri i Punëve të Jashtme i Serbisë thotë se kjo Qeveri ka dëshirën dhe detyrimin të luftojë për ruajtjen dhe përmirësimin e pozicionit të serbëve në Kosovë.

"E konsideroj detyrim tonin dhe është mirë që disa muaj më parë, me përpjekjet e Qeverisë së mëparshme, BE-ja u mundësoi serbëve nga KdheM të udhëtonin duke përdorur pasaporta serbe. Sigurisht, dialogu midis Beogradit dhe Prishtines ka shkuar prapa prej dy vitesh e gjysmë. Takimet e Ohrit ishin një përpjekje për të ndaluar një trend shkatërrues të masave dhe përpjekjeve të Kurtit për të zhdukur ndikimin e Serbisë në KdheM dhe për të shtypur organizimin politik në KdheM. Përveç zhdukjes së institucioneve serbe, dhjetëra institucione u mbyllën - Qendrat për Punë Sociale, zyra e gjendjes civile... Njerëzit nuk mund të regjistrojnë martesat dhe të marrin paga dhe pensione... Bisedat që u zhvilluan kishin të bënin edhe me arrestime jashtëgjyqësore, dhjetëra serbë janë në paraburgim dhe të burgosur në kushte jashtëzakonisht të dyshimta, nuk ka gjyqtarë serbë që punojnë në gjyqësor, edhe pse ky është një detyrim sipas Marrëveshjes së Brukselit. Shumë janë pas hekurave për pjesëmarrje në protesta kundër regjimit të Kurtit. Komuniteti ndërkombëtar e dënoi këtë vetëm verbalisht dhe askush nuk bëri asgjë për ta ndaluar atë”, tha Gjuriq.

Kur u pyet nëse bashkësia ndërkombëtare do të bëjë diçka, Gjuriq thotë se në dhjetë vitet e kaluara, të gjithë luftuan fort dhe se Presidenti Vuçiq e udhëhoqi delegacionin serb në bisedime dhjetëra herë.

"Ne donim të ulnim nivelin e tensionit në mënyrë që populli ynë të mbijetonte atje, por nga ana tjetër, shpesh na akuzon opozita se do ta pranojmë pavarësinë e Kosovës. Jo se kjo nuk ndodhi, por tani në Nish presidenti ka thënë përsëri se për ne Kosova është pjesë e patjetërsueshme e Serbisë. Si qeveri, ne po kërkojmë metoda inovative për t'u ofruar mbështetje materiale dhe organizative serbëve në rrethanat e dhëna. Në bashkëpunimin e vazhdueshëm të Ushtrisë së RS dhe KFOR-it, planet për të dëbuar serbët nga KdheM u penguan kur Kurti donte të hapte urën mbi lumin Ibër. Ashtu siç mungonte hyrja e Prishtines në Këshillin e Evropës javën e kaluar, edhe pse nuk përbënte lajm këtu. Nëse do të ishte bërë anëtare, të gjithë do të akuzoheshin për një gjë të tillë”, tha kreu i diplomacisë serbe.

Rreth aleancës ushtarake të Kosovës, Kroacisë dhe Shqipërisë

Meqenëse ministrat e Kosovës, Kroacisë dhe Shqipërisë nënshkruan një deklaratë mbi bashkëpunimin ushtarak, Gjuriq thotë se është fuqimisht kundër këtij lloji marrëveshjesh jotransparente pa koordinim me fqinjët më të afërt.

"Ne jemi një rajon që ka kaluar një tragjedi të madhe, dhe etiketa elementare është që ju të informoni njëri-tjetrin për qëllimet tuaja për të formuar aleanca ushtarake. Duhet të them se as disa nga udhëheqësit në vendet anëtare të NATO-s nuk ishin të informuar për atë marrëveshje. Ne kishim informacion për plane të tilla përmes kanaleve tona të inteligjencës. Ne jemi fuqimisht kundër veprimeve jo-gjithëpërfshirëse. Qëllimi këtu është të përfshihet Prishtina dhe të krijohet një patkoi mbrojtës. Nuk ka nevojë që ne të mburrem me faktin se ushtria serbe është padyshim më e pajisura, më e shumta, nuk është kërcënim për askënd, por mund të jetë një instrument stabilizimi. Serbia, përveçse është ushtarakisht neutrale, tregon angazhimin e saj për paqen dhe stabilitetin përmes marrëveshjeve që lidhen me kontrollin e armëve, dhe kjo marrëveshje është një shkelje e marrëveshjes rajonale për kontrollin e armëve që u krijua gjatë Marrëveshjes së Dejtonit. Serbia po sillet me përgjegjësi, ne po ndërtojmë ura bashkëpunimi dhe po punojmë për marrëdhënie të mira fqinjësore”, theksoi Gjuriq.

Ai tha se në Samitin e Komunitetit Politik Evropian në Tiranë nuk është diskutuar për këtë temë, por është diskutuar gjatë takimit midis Vuçiqit dhe Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, i cili gjithashtu u habit nga kjo marrëveshje.

"Nuk besoj se ishte një surprizë e plotë për ta, por sigurisht që duhet të tregosh pakënaqësi nëse nuk konsultohesh për disa tema për të cilat je përgjegjës", tha ai.

Kur bëhet fjalë për Samitin në Tiranë, Gjuriq tha se ishte e rëndësishme për Serbinë që ajo të ishte pjesëmarrëse aktive në takime dhe diskutime dhe se Presidenti Vuçiq pati mundësinë të takohej me udhëheqësit kryesorë të BE-së.

“Presidenti u takua me Antonia Koshtën për herë të pestë që kur u bë president i Këshillit Evropian. Ne kemi zhvilluar marrëdhënie me BE-në përmes takimeve të shumta që kur Komisioni Evropian dhe Këshilli Evropian morën detyrën, por edhe përmes vizitave, sepse Marta Kos ishte këtu, Kaja Kallas po vjen dhe Koshta ishte. Kjo e drejton vëmendjen e shteteve anëtare drejt Bashkimit Evropian dhe integrimit të Ballkanit Perëndimor”, tha Gjuriq.

Meqenëse situata në botë është komplekse për shkak të Ukrainës, e cila është një barrë edhe për Serbinë, ministri thotë se ruajtja e stabilitetit si në planin e brendshëm ashtu edhe në atë rajonal është një avantazh kyç i zhvillimit shoqëror të Serbisë.

"Ekonomia jonë pësoi gjithashtu një goditje, pritëm qindra mijëra njerëz nga zonat e prekura nga lufta këtu dhe është mirë që i pritëm. Jam i lumtur sepse shpëtuam fytyrën duke respektuar Kartën e OKB-së dhe miqësitë tona tradicionale. Fillimisht nuk u mirëprit, por koha ka treguar se ky lloj politike i ka mbijetuar provës. Ne mbështesim përfundimin e luftës në Ukrainë dhe kjo do të jetë një sfidë për të gjithë Evropën", tha Gjuriq.

Integriteti territorial i Serbisë është po aq i rëndësishëm sa ai i vendeve të tjera.

I pyetur për Krimenë dhe efektin e mundshëm domino me Kosovën, Gjuriq u përgjigj se Serbia ka paralajmëruar që nga fillimi për faktin se integriteti territorial dhe sovraniteti i Serbisë nuk mund të jenë më pak të rëndësishëm se të ndonjë vendi tjetër.

"Rusia dhe Ukraina mbështesin integritetin tonë territorial, ne jemi një nga vendet e pakta që mbështesim në mënyrë strikte Kartën e OKB-së. Rasti i Kosovës nuk duhet të jetë e drejta e vetëvendosjes sepse shqiptarët e përdorën këtë të drejtë kur formuan Republikën e Shqipërisë në vitin 1912. Një komb nuk mund të vendosë më shumë se një herë për këtë çështje, në Kosovë është një shembull klasik i separatizmit. Serbia ka deklaruar vazhdimisht qëndrimin e saj në OKB dhe në OEBS në mënyrë që të mbrojë interesat e saj dhe të shmangë përfshirjen në një konflikt në të cilin pjesëmarrja jonë nuk do të ndryshonte rezultatin dhe vetëm do të na dëmtonte. Le të përpiqemi një herë, pas shekullit të njëzetë, ku ishim të parët që u hodhëm në çdo luftë botërore, të kalojmë nëpër këto ujëra të trazuara dhe të përqendrohemi në gjëra të rëndësishme. Të ndërtojmë institucione, ekonomi dhe lëvizshmëri sociale këtu", shpjegoi ai.

Kur bëhet fjalë për vizitën e Presidentit të Serbisë në paradën në Moskë, kreu i diplomacisë serbe thotë se nuk ka tronditje në tregun tonë të energjisë, as lajme të këqija.

"Po gëzojmë një situatë të favorshme energjetike. Po vazhdojmë marrëveshjet e mëparshme, janë bërë supozime politike se Serbia do të ketë një furnizim të sigurt me energji në periudhën e ardhshme. Vuçiq shkoi atje për të kryer dy detyra jashtëzakonisht të rëndësishme, që është të tregojë se Serbia qëndron kundër revizionizmit historik, por edhe të sqarojë marrëveshjet energjetike sepse 85 përqind e gazit tonë vjen nga ajo anë", theksoi Gjuriq.

Siç thotë ai, ai ishte në Samitin e Ministrave të Punëve të Jashtme të BE-së në Varshavë një ditë para paradës në Moskë.

"E shpjegova qëndrimin tonë sa më shumë që munda. Ata na kuptuan më shumë sesa para takimit, komentet keqdashëse se Serbia do të sanksionohet, u kthyen në kundërsulm pikërisht për shkak të përpjekjes së Serbisë për të shpjeguar qëndrimet e saj", theksoi ai.

Fidan, dora e djathtë e Erdoganit

Kur bëhet fjalë për vizitën e sotme të Ministrit të Jashtëm turk Hakan Fidan, Gjuriq thekson se Turqia është një fuqi me përmasa të mëdha dhe zoti Fidan është një figurë me ndikim të madh në Turqi.

“Ai është dikush që drejtoi shërbimet e inteligjencës turke, dora e djathtë e Erdoganit. Unë dhe Vuçiq do të takohemi me të. Do të flasim gjithashtu për marrëdhëniet ekonomike, por edhe për tema të ndjeshme si Kosova dhe Metohia, ku kemi qëndrime të ndryshme me Turqinë. Duhet të punojmë për të provuar të pajtojmë dallimet tona. Mesatarisht kemi takime të paktën një herë në vit në nivel ministrash të jashtëm dhe tani ekziston nevoja për të punuar për të kuptuar më mirë njëri-tjetrin”, përfundoi kreu i diplomacisë serbe.