Gjuriq për Spiegel: BE është qëllimi strategjik i Serbisë, ne mbështesim vazhdimisht integritetin territorial të Ukrainës

Ministri i Punëve të Jashtme i Serbisë, Marko Gjuriq, tha në një intervistë me Spiegel se anëtarësimi në Bashkimin Evropian për Serbinë nuk është vetëm njohje, por një qëllim strategjik, duke theksuar gjithashtu se përparësia është që qytetarët të jenë të kënaqur dhe që vendi të ndjekë një politikë të jashtme të hapur. Ai gjithashtu theksoi se qëndrimi i Serbisë për çështjen e sanksioneve kundër Rusisë është kompleks, sepse si Rusia ashtu edhe Ukraina mbështesin integritetin territorial të Serbisë për çështjen e Kosovës, por ai gjithashtu kujtoi se Serbia vazhdimisht votoi për integritetin territorial dhe sovranitetin e Ukrainës në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.

Kur u pyet se sa serioze është Qeveria e Serbisë për anëtarësimin në BE, pasi Unioni e vlerësoi Serbinë "në mënyrë kritike si rrallë më parë" në raportin e saj të fundit, ndër të tjera, për shkak të mangësive në sundimin e ligjit, Gjuriq theksoi se për Serbinë anëtarësimi në BE nuk është vetëm njohje, por një qëllim strategjik, me faktin se dy të tretat e tregtisë së jashtme të Serbisë janë me Unionin.

"Në vitet e fundit, ne kemi zbatuar reforma, siç është ligji i ri për listat e votuesve dhe reforma e Organit Rregullator për Median Elektronike. Këto reforma u vlerësuan pozitivisht edhe nga opozita. Ende ka shumë punë për të bërë nga ana jonë, por shpresoj që Evropa nuk do ta shohë Serbinë si një rast problematik", tha kreu i diplomacisë serbe.

Lidhur me deklaratën se në politikën e jashtme, Serbia mban marrëdhënie të ngushta me partnerë shumë të ndryshëm - me BE-në, si dhe me Kinën, Rusinë dhe SHBA-në, Gjuriq theksoi se përparësia është që populli i Serbisë të jetë i kënaqur.

"Po, ne udhëheqim një politikë të jashtme të hapur. Serbia është në një pozicion unik - ne kemi marrëveshje të tregtisë së lirë si me BE-në ashtu edhe me Kinën, Rusinë, Turqinë dhe Emiratet. Është pjesë e një tradite të gjatë që daton që nga Mesjeta - Serbia si "Perëndimi në Lindje dhe Lindja në Perëndim". Politikisht, ne duam të bëhemi anëtar i BE-së dhe politika jonë e jashtme përkon kryesisht me politikën e jashtme të Brukselit. Në të njëjtën kohë, ne ruajmë miqësi të vjetra, për shembull me vendet afrikane që, si Jugosllavia, dikur ishin pjesë e Lëvizjes së Painkuadruarve", tha Gjuriq.

I pyetur pse Serbia nuk merr pjesë në sanksionet kundër Rusisë, ai u përgjigj se pozicioni i vendit është kompleks dhe se Rusia dhe Ukraina mbështesin integritetin territorial të Serbisë në lidhje me Kosovën.

"Në të njëjtën kohë, ne i ofruam ndihmë humanitare Ukrainës dhe morëm mbi 300,000 njerëz nga Ukraina dhe Rusia. Në përgjithësi, ne nuk u kushtojmë shumë rëndësi sanksioneve sepse ato zakonisht ndikojnë më shumë te popullsia sesa te elitat politike. Më kujtohen vitet nëntëdhjetë nën Millosheviqin - sanksionet goditën njerëzit e gabuar", vuri në dukje ministri.

Kur u pyet nëse pushtimi rus i Ukrainës do të përshkruhej si shkelje e së drejtës ndërkombëtare, ai u përgjigj duke kujtuar se Serbia vazhdimisht votoi për integritetin territorial dhe sovranitetin e Ukrainës në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.

"Pozicioni ynë në organizatat ndërkombëtare gjithmonë merr parasysh ndikimin në interesat tona themelore - veçanërisht në lidhje me çështjen e Kosovës dhe Metohisë. Në të njëjtën kohë, ne marrim pjesë në iniciativa të tilla si Platforma e Krimesë, dërgojmë ndihmë humanitare dhe mbështesim fëmijët ukrainas përmes projekteve publike dhe private. Sjellja jonë e votimit shpesh pasqyron një ekuilibër midis parimeve dhe kufizimeve të realpolitikës", shpjegoi Gjuriq.

Lidhur me faktin se ekuilibri midis blloqeve aktualisht po arrin kufijtë e tij, për shembull në politikën energjetike, dhe se Rafineria e Naftës pranë Beogradit u detyrua të ndalonte prodhimin për shkak të sanksioneve amerikane kundër Rusisë, Gjuriq theksoi se fjala kyçe është diversifikimi.

"Po ndërtojmë tubacione të reja gazi që na sjellin më afër Evropës. Po investojmë në energji diellore dhe hidroelektrike. Për më tepër, vitin e kaluar nënshkrova një marrëveshje partneriteti energjetik me SHBA-në. Pjesëmarrja ruse në kompaninë tonë kombëtare të naftës aktualisht po rivlerësohet", deklaroi ai.

Në përgjigje të deklaratës se inflacioni në Serbi është i lartë, ndërsa tensionet sociale po rriten, ai vuri në dukje se standardi i jetesës në Serbi është rritur ndjeshëm në 10 vitet e fundit.

"Kemi krijuar 600,000 vende të reja pune, dhe të ardhurat dhe pensionet janë dyfishuar. Sigurisht, po i ndiejmë edhe efektet e rritjes globale të çmimeve. Por, krahasuar me Bosnjën dhe Hercegovinën, fuqia jonë blerëse tani është 20 deri në 30 përqind më e lartë. Megjithatë, në politikën e jashtme, duhet të bëjmë më shumë për të bashkëpunuar edhe më ngushtë me fqinjët tanë - ekonomikisht, në transport dhe politikisht. Ky do të jetë fokusi i punës sime në vitin 2026", tha ministri Gjuriq.

I pyetur se si e shpjegon "kontradiktën" që Qeveria e Serbisë "nga njëra anë predikon integritetin territorial të Bosnjës dhe Hercegovinës, dhe nga ana tjetër, mban lidhje të ngushta me Milorad Dodikun, i cili dëshiron të shkëputet nga Republika Srpska", Gjuriq u përgjigj se Marrëveshja e Dejtonit parashikon në mënyrë të qartë që Serbia dhe Republika Srpska të mbajnë marrëdhënie të veçanta, dhe se kjo nuk është as e paligjshme dhe as e paligjshme, por në të njëjtën kohë, Beogradi nuk e ka shkelur kurrë integritetin territorial të Bosnjës dhe Hercegovinës në tre dekadat e fundit.

"Përndryshe, Bosnja do të dukej shumë ndryshe sot. Përkundrazi, ne punuam për të çtensionuar situatën. Ne hedhim poshtë çdo retorikë separatiste, por gjithashtu kundërshtojmë tendencat në Sarajevë për të margjinalizuar të drejtat kushtetuese të serbëve dhe kroatëve. Qëllimi ynë është bashkëpunimi, rrugë më të mira transporti, më shumë tregti, më shumë shkëmbim", është i qartë Gjuriq.

Duke folur për sa realiste është një zgjidhje e shpejtë e luftës në Ukrainë, pasi ai foli si me udhëheqësit perëndimorë ashtu edhe me përfaqësuesit e Rusisë, kreu i diplomacisë serbe theksoi se paqja në Ukrainë është një çështje urgjente për Evropën dhe përsëriti se Serbia mbështet fuqimisht përpjekjet e paqes në këtë drejtim, së bashku me Presidentin e SHBA-së Donald Trump.

"Evropa është nën presion për të rizbuluar forcën e saj. Ne mbështesim fuqimisht planin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump dhe të gjitha iniciativat e tjera që mund të çojnë në përfundimin e luftimeve. Beogradi ofron veten si një platformë për bisedime, ne jemi një nga kryeqytetet e pakta nga të cilat mund të fluturoni direkt në SHBA, Evropë, Rusi, Kinë ose Lindjen e Mesme. Për më tepër, ne kemi një reputacion si mikpritës të mirë dhe diskretë", tha Gjuriq.